O średniowiecznej architekturze zakonów żebraczych w Chełmnie. Na marginesie tomu pierwszego "Księgi klasztorów ziemi chełmińskiej w średniowieczu" - Publikacja - MOST Wiedzy

Wyszukiwarka

O średniowiecznej architekturze zakonów żebraczych w Chełmnie. Na marginesie tomu pierwszego "Księgi klasztorów ziemi chełmińskiej w średniowieczu"

Abstrakt

Celem artykułu było przedstawienie wyników wieloletnich badań autora nad architekturą zakonów żebraczych w Chełmnie i polemika z ustaleniami najnowszej publikacji na ten temat. Autor, historyk architektury, prowadził kwerendy archiwalne i badania terenowe w Chełmnie od 2010 r. zbierając obszerny materiał źródłowy o kościołach świętych Piotra i Pawła (dominikanów) oraz świętych Mikołaja i Jakuba (franciszkanów). Na jego podstawie podjął polemikę z ustaleniami najnowszej monografii dotyczącej budownictwa klasztornego na ziemi chełmińskiej autorstwa Moniki Jakubek-Raczkowskiej, Juliusza Raczkowskiego i Piotr Olińskiego. Artykuł został podzielony na cztery części. W pierwszej z nich omówiono konieczność sprzężenia metod historycznych i architektonicznych, które pozwalają traktować zabytek jak źródło historyczne. Wskazano na niewykorzystane dotychczas źródła z archiwów polskich i niemieckich, które pozwalają doprecyzować historię budowlana założeń zakonów żebraczych w Chełmnie. Druga część dotyczy różnic w ustaleniach na temat kościoła dominikańskiego. Autor odnosi się w niej do podnoszonych w „Księdze klasztorów ziemi chełmińskiej w średniowieczu” wątpliwości, co do interpretacji wyników jego badań z 2014 r. Krótki przegląd stanu badań zestawiono z analizowanymi śladami materialnymi (wynikami badań architektonicznych), co pozwoliło falsyfikować wiele formułowanych w przeszłości hipotez na temat jego rozwoju przestrzennego. W trzeciej części omówiono możliwości rekonstrukcji układu przestrzennego średniowiecznego klasztoru predykantów oraz podstawowe fazy przebudowy w okresie nowożytnym, które poprzedziły rozbiórkę w latach trzydziestych XIX w. Ustalenia te są szczególnie ważne dla prowadzonych w przyszłości badań archeologicznych. Odstąpiono od przedstawienia historii budowlanej całego kościoła świętych Mikołaja i Jakuba, ponieważ jego złożona materia jest przedmiotem osobnego opracowania monograficznego. Ostatnia, czwarta część zawiera uwagi na temat lektoriów w świątyniach dominikanów i franciszkanów w Chełmnie. Ważnym elementem jest przedstawiona autorska dokumentacja śladów architektonicznych, pominięta w dotychczasowej literaturze przedmiotu. Opisane wyżej badania historyczne i architektoniczne skłaniają do refleksji nad metodą badań obiektów historycznych, które wymagają dobrego rozpoznania źródeł – zarówno pisanych, jak i architektonicznych. Ustalenia mają zastosowanie nie tylko w historii architektury, ale i dyscyplinach pokrewnych.

Cytowania

  • 0

    CrossRef

  • 0

    Web of Science

  • 0

    Scopus

Cytuj jako

Pełna treść

pobierz publikację
pobrano 43 razy
Wersja publikacji
Accepted albo Published Version
Licencja
Creative Commons: CC-BY-NC otwiera się w nowej karcie

Słowa kluczowe

Informacje szczegółowe

Kategoria:
Publikacja w czasopiśmie
Typ:
artykuły w czasopismach
Opublikowano w:
Zapiski Historyczne. Poświęcone Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich strony 141 - 159,
ISSN: 0044-1791
Język:
polski
Rok wydania:
2020
Opis bibliograficzny:
Samól P.: O średniowiecznej architekturze zakonów żebraczych w Chełmnie. Na marginesie tomu pierwszego "Księgi klasztorów ziemi chełmińskiej w średniowieczu"// Zapiski Historyczne. Poświęcone Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich -,iss. 3 (2020), s.141-159
DOI:
Cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego (otwiera się w nowej karcie) 10.15762/zh.2020.30
Źródła finansowania:
Weryfikacja:
Politechnika Gdańska

wyświetlono 42 razy

Publikacje, które mogą cię zainteresować

Meta Tagi