Filters
total: 3408
-
Catalog
- Publications 2308 available results
- Journals 4 available results
- People 195 available results
- Inventions 10 available results
- Projects 227 available results
- Laboratories 2 available results
- Research Teams 10 available results
- e-Learning Courses 567 available results
- Events 27 available results
- Open Research Data 58 available results
displaying 1000 best results Help
Search results for: ANATAZ
-
Działania doskonalące jakość usług zdrowotnych
PublicationW niniejszym opracowaniu zaprezentowane zostały podstawowe aspekty dotyczące doskonalenia jakości w usługach zdrowotnych. Specyfika zarówno branży usług zdrowotnych, jak i powszechność wykorzystania przez pacjentów właśnie tego typu placówek generuje potrzebę ustawicznego poszukiwania zmian doskonalących. Zaprezentowano także wyniki badań dotyczące częstotliwości i percepcji efektów wdrażanych działań doskonalących. Rozważania...
-
Biotest - nowe narzędzie do kompleksowej oceny stanu środowiska
PublicationW ostatnich latach obserwuje się wzrost znaczenia metod biologicznych, zarówno biomonitoringu jak i bioanalityki. Metody analityczne wykorzystujące materiał biologiczny stanowią coraz poważniejszą konkurencję dla klasycznych metod analitycznych.W obszarze metod bioanalitycznych na wyróżnienie zasługują testy biologiczne (biotesty). Konieczność wykonywania analiz wielu próbek środowiskowych w stosunkowo krótkim czasie doprowadziła...
-
Portable computer measurement system of machine tools in wood industry
PublicationW pracy przedstawiono przenośny system diagnostyczny przeznaczony do oceny pracy obrabiarek skrawających i urządzeń przemysłu drzewnego. Ocena procesu obróbczego odbywa się na podstawie pomiaru wielkości mechanicznych, takich jak: prędkość obrotowa , przemieszczenia oraz przyspieszenia. Korzystanie z programów komputerowych, w które system jest wyposażony, pozwala użytkownikowi maszyn na przeprowadzanie szczegółowych analiz, dzięki...
-
Modelowanie bezpieczeństwa środowiskowego siłowni statku
PublicationCelem naukowym rozprawy doktorskiej było opracowanie probabilistycznych modeli niezawodności i ryzyka środowiskowego siłowni podstawowego statku towarowego o nępedzie realizowanym przez silnik lub silniki spalinowe tłokowe. Modele te służą do analiz projektowych odpowiednich systemów, określania wymagań natury niezawodnościowej względem tych systemów z uwzględnieniem czynnika ludzkiego oraz umożliwiają holistyczną ocenę bezpieczeństwa...
-
Ciekawy przypadek wiaduktu sprężonego, którego nie wzmocniono.
PublicationW ramach ekspertyzy dotyczącej nośności zarysowanych bloków oporowych nowego wiaduktu sprężonego, wykonano sprawdzające obliczenia statyczne rzeczywistej konstrukcji z uwzględnieniem wpływu sposobu modelowania przęseł na jego teoretyczne wytężenie. Wykonano również numeryczną analizę nośności konstrukcji bloków oporowych oraz przeprowadzono badania wiaduktu ''in situ''. W wyniku przeprowadzonych analiz i badań stwierdzono wystarczjającą...
-
Modelowanie metodą elementów skończonych odchyłek dopuszczalnych w połączeniach śrubowych
PublicationW pracy przedstawiono model MES typowego połączenia teowego na śruby. Występujące w rzeczywistości luzy pomiędzy powierzchniami łączonych elementów a także trzonem śruby a powierzchnią otworu zamodelowano wykorzystując elementy typu GAP. Przeanalizowano szereg przypadków występowania luzów w połączeniach na śruby zgrubne i na śruby pasowane. Szczegółowy opis modelu oraz wyniki przeprowadzonych analiz w formie wykresów znajdują...
-
Rozszerzony algorytm eliminacji Gaussa dla komputerowej analizy układów. Zastosowanie Komputerów w Nauce i Technice.XIII cykl seminariów zorganizowanych przez PTETiS, Oddział Gdańsk.
PublicationPrzedstawiono opis algorytmu eliminacji Gaussa sformułowanego dla układów równań liniowych o dowolnej liczbie równań i dowolnej liczbie zmiennych niezależnych niewiadomych. Podano warunek konieczny i dostateczny na istnienie rozwiązań dla danego układu równań na niesprzeczność układu równań. Warunek ten sformułowano w postaci odpowiedniej dla potrzeb wykonywanych analiz obliczeniowych oraz z uwzględnieniem organizacji obliczeń...
-
Analiza parametryczna skuteczności stosowania zewnętrznego tłumika i wzmocnienia na ograniczenie odpowiedzi dynamicznej kładki nad kanałem Portu Praskiego w Warszawie
PublicationW artykule przedstawiono rezultaty analiz dynamicznych zespolonej, łukowej kładki dla pieszych nad kanałem Portu Praskiego w Warszawie. W odpowiedzi na negatywny wynik badań odbiorczych przeprowadzono alternatywne analizy i badania konstrukcji. W ramach prac wykonano symulacje oraz koncepcyjne związane ze zwiększeniem tłumienia za pomocą tłumików oraz modyfikacji sztywności. Analizy wykazały istotne zmniejszenie odpowiedzi dynamicznej...
-
PREZENTOWANIE WYNIKÓW BADAŃ A JAKOŚĆ POMIARÓW
PublicationSposób przedstawiania wyników analiz bardzo często nie odzwierciedla jakości ich otrzymania. Nawet bardzo pobieżna analiza chemicznej literatury naukowej pozwala stwierdzić, że brak jest korelacji pomiędzy starannością otrzymywania wyników (system zapewnienia i kontroli jakości uzyskiwanych wyników) a formą ich prezentacji. W pracy zwrócono uwagę na bardzo często pojawiające się w tym zakresie błędy wraz z ich dyskusją i rozwiązaniami...
-
Zbadanie struktury i wybranych własności elementów wykonanych z ABS i ABS/PC oraz ustalenie przyczyn występowania wad powierzchniowych na tych elementach
PublicationPrzebadano próbki wykonane z ABS oraz PC/ABS. Zakres przeprowadzonych badań i analiz obejmował: (1) Spektroskopię w podczerwieni z transformacją Fouriera (FTIR), (2) Różnicową Kalorymetrię Skaningową (DSC), (3) Analizę Termograwimetryczną (TGA), (4) Masowy i Objętościowy Wskaźnik Szybkości Płynięcia (MFR i MVR), (5) Twardość metodą Shore’a D oraz (6) wizytę w zakładzie produkcyjnym i analizę procesów montażowych.
-
Przegląd badań na temat Wikipedii oraz z wykorzystaniem Wikipedii jako instrument badawczego
PublicationW badaniach dotychczas prowadzonych w Polsce Wikipedia była zarówno przedmiotem badań, jak i instrumentem badawczym. Badania na jej temat oraz na temat skutków społecznych jej używania prowadzili przedstawiciele nauk humanistycznych, społecznych, ekonomicznych i prawnych. Dla wielu badaczy (zwłaszcza z dziedziny informatyki) Wikipedia była instrumentem pomocnym w prowadzeniu różnorodnych analiz i dociekań naukowych. Niniejszy artykuł...
-
UKZJK 2020-2021
e-Learning CoursesAutorzy: zawartość merytoryczna: Marta Jankowska, Agnieszka Lendzion, zawartość techniczna: Anita Dąbrowicz-Tlałka. Kurs zawiera materiały związane ze spotkaniami UKZJK w roku akademickim 2020/2021.
-
Stateczność fundamentów bezpośrednich posadowionych na zboczu z gruntu zbrojonego.
PublicationW monografii przedstawiono i przeanalizowano aktualny stan wiedzy oraz zaproponowano własną metodykę opartą na koncepcji ESE (Experimental Soil Engineering) dotyczącą obliczeń nośności i osiadania - a więc kompleksowego sprawdzenia stateczności - fundamentów bezpośrednich posadowionych na koronie zbocza z gruntu bez zbrojenia i z gruntu zbrojonego. Studia bibliograficzne (rozdział 2) objęły przeanalizowanie jakościowych i ilościowych...
-
Wpływ konstrukcji przestrzeni międzyklockowej na charakterystyki wzdłużnego łożyska ślizgowego
PublicationSmarowanie zanurzeniowe jest tradycyjnym sposobem smarowania dużych wzdłużnych łożysk ślizgowych. W chwili obecnej wymagania stawiane nowym konstrukcjom łożysk ślizgowych to zwiększanie nośności łożyska, które następuje m. in. po obniżeniu temperatury maksymalnej w filmie smarowym, co można uzyskać poprzez skuteczne dostarczanie zimnego oleju zasilającego wprost do strefy wlotowej filmu olejowego. Jednym z takich rozwiązań konstrukcyjnych,...
-
Preparation of platinum modified titanium dioxide nanoparticles with the use of laser ablation in water
PublicationWe report on the preparation method of nanocrystalline titanium dioxide modified with platinum by using nanosecond laser ablation in liquid (LAL). Titania in the form of anatase crystals has been prepared in a two-stage process. Initially, irradiation by laser beam of a titanium metal plate fixed in a glass container filled with deionized water was conducted. After that, the ablation process was continued, with the use of a platinum...
-
Wybrane metody szacowania obciążenia krytycznego mostów kratownicowych górą otwartych
PublicationW artykule przedstawiono wybrane metody wyznaczania obciążenia krytycznego oraz szacowania nośności ściskanych pasów mostów kratownicowych górą otwartych z uwzględnieniem wyboczenia. Wśród tych metod znalazły się numeryczne analizy liniowe oraz nieliniowe wykorzystujące metodę elementów skończonych, algorytmy bazujące na procedurach normowych oraz uproszczone modele prętowe podparte sprężyście. Opisane metody sprawdzono na przykładzie...
-
Wpływ mimośrodów na nośność węzłów dźwigarów kratownicowych wykonanych z kształtowników giętych na zimno o przekrojach otwartych
PublicationW ostatnich latach można zaobserwować bardzo dynamiczny rozwój konstrukcji stalowych wykonanych z kształtowników giętych na zimno o przekrojach poprzecznych otwartych. Pomimo szerokiego zastosowania tych elementów w różnego typu konstrukcjach stalowych, w tym dźwigarów kratownicowych, oraz pomimo faktu, że w ostatnich latach w tej dziedzinie wciąż pojawiają się nowe badania i normy, nadal nie wszystkie aspekty pracy tego typu konstrukcji...
-
Badania wpływu imperfekcji na rozkład obciążeń stabilizujących stężoną kratownicę
PublicationPraca poświęcona jest analizom numerycznym stateczności i nośności stalowej kratownicy płaskiej. Konstrukcje tego typu często stosowane są jako przekrycia dachowe wielkogabarytowych hal stalowych i innych obiektów budowlanych. Charakteryzują się one dużą nośnością i sztywnością w swojej płaszczyźnie, przy czym istotny wpływ zarówno na ich obciążenie krytyczne, jak i graniczne, mają stężenia. W pracy badano wpływ sztywności...
-
KPŚ Projekt ruralistyczny 2022/2023
e-Learning CoursesTematyka zajęć z projektowania ruralistycznego obejmuje kształtowanie zabudowy w krajobrazie otwartym wybranego kraju europejskiego. Prace projektowe poprzedzone zostaną wykonaniem analiz krajobrazowych: przyrodniczej, kulturowej i kompozycyjnej. Proces projektowy prowadzony będzie z poszanowaniem środowiska przyrodniczego i kulturowego.
-
KPŚ Projekt ruralistyczny 2021/2022
e-Learning CoursesTematyka zajęć z projektowania ruralistycznego obejmuje kształtowanie zabudowy w krajobrazie otwartym wybranego kraju europejskiego. Prace projektowe poprzedzone zostaną wykonaniem analiz krajobrazowych: przyrodniczej, kulturowej i kompozycyjnej. Proces projektowy prowadzony będzie z poszanowaniem środowiska przyrodniczego i kulturowego.
-
Projekt ruralistyczny 2023-2024
e-Learning CoursesTematyka zajęć z projektowania ruralistycznego obejmuje kształtowanie zabudowy w krajobrazie otwartym wybranego kraju europejskiego. Prace projektowe poprzedzone zostaną wykonaniem analiz krajobrazowych: przyrodniczej, kulturowej i kompozycyjnej. Proces projektowy prowadzony będzie z poszanowaniem środowiska przyrodniczego i kulturowego.
-
Projekt ruralistyczny 2023/2024
e-Learning CoursesTematyka zajęć z projektowania ruralistycznego obejmuje kształtowanie zabudowy w krajobrazie otwartym wybranego kraju europejskiego. Prace projektowe poprzedzone zostaną wykonaniem analiz krajobrazowych: przyrodniczej, kulturowej i kompozycyjnej. Proces projektowy prowadzony będzie z poszanowaniem środowiska przyrodniczego i kulturowego.
-
Doped-TiO2 :a review
PublicationTlenek tytanu(IV) jest efektywnym fotokatalizatorem do oczyszczania wody i powietrza oraz w powierzchniach samoczyszczących. TiO2 wykazuje stosunkowo wysoką reaktywność i stabilność chemiczną pod wpływem promieniowania UV, którego energia jest większa od pasma wzbronionego (3,3 eV dla czystego anatazu). Opracowanie metody otrzymywania fotokatalizatora wykazującego wysoką reaktywność pod wpływem światła widzialnego pozwoli na wykorzystanie...
-
GIS for planning practice
e-Learning CoursesKurs skierowany jest do nauczycieli i nauczycielek akademickich pracujących w obszarze architektury i planowania przestrzennego i obejmuje podstawowe zagadnienia związane ze środowiskiem GIS. Obejmuje treści takie jak: wykorzystanie podstawowych i zaawansowanych narzędzi geoprocessingu, tworzenie kartogramów i kartodiagramów, wykonywanie analiz sieciowych i space syntax, zastosowanie narzędzi do geolokalizacji i georeferencji, tworzenie...
-
UKZJK 2021-2022
e-Learning CoursesAutorzy: zawartość merytoryczna: Marta Jankowska, Agnieszka Lendzion, Barbara Urbańska, zawartość techniczna: Anita Dąbrowicz-Tlałka. Kurs zawiera materiały związane ze spotkaniami UKZJK w roku akademickim 2021/2022.
-
Use of electronic nose for quality assessment of agricultural ethanol distillates Wykorzystanie elektronicznego nosa do oceny jakości etanolowych destylatów rolniczych
PublicationPrzedstawiono wyniki badań oceny jakości destylatów rolniczych za pomocą prototypu elektronicznego nosa, wyposażonego w zestaw 6 półprzewodnikowych czujników. Frakcję lotną próbek destylatu rolniczego wytwarzano za pomocą procesu barbotażu. Klasyfikację próbek do odpowiedniej klasy jakości, przeprowadzano przy użyciu funkcji dyskryminacyjnych: liniowej i kwadratowej wspartej metodą kroswalidacji. Na podstawie przeprowadzonych...
-
Ocena jakości złączy lutowanych ze stali austenitycznej
PublicationCelem badań była ocena poprawności budowy złącza lutowanego próżniowo ze stali austenitycznej 316L oraz analiza składu chemicznego charakterystycznych obszarów badanej próbki. Na podstawie badań wizualnych oraz metalograficznych na mikroskopie skaningowym (w tym analizy EDS) stwierdzono, że badane złącze charakteryzuje się prawidłową budową i nielicznymi niezgodnościami zlokalizowanymi w pobliżu lica lutowiny. Wyniki analiz EDS...
-
Mass Customization jako alternatywa dla produkcji masowej
PublicationW publikacji zaprezentowano kluczowe zagadnienia charakteryzujące koncepcję Mass Customization w porównaniu z klasyczną koncepcją produkcji masowej. Przedstawiono definicje i cechy charakteryzujące obie koncepcje produkcji, podjęto próbę porównania obu koncepcji. Skupiając się na koncepcji Mass Customization zestawiono wymagania do projek-towania procesu produkcyjnego wg koncepcji. Skrótowo przedstawiono również wyniki analiz wybranego...
-
Badania in situ i analizy numeryczne mostu typu extradosed w Gdańsku
PublicationJednym z najnowszych typów konstrukcji wśród obiektów mostowych są mosty typu extradosed. Pierwsze konstrukcje tego typu powstały w latach 70-tych XX wieku. Stanowią one hybrydę pomiędzy sprężonym mostem belkowym, a mostem podwieszonym. W pracy przedstawiono analizy numeryczne oraz przeprowadzone badania in situ dla mostu typu extradoes w Gdańsku .Przedstawiono założenia, wyniki oraz wnioski z przeprowadzonych badań oraz analiz...
-
Szacowanie niepewności rozszerzonej pomiaru mocy chwilowej w układzie do diagnostyki łożysk
PublicationW artykule przedstawiono zagadnienie dotyczące szacowania niepewności rozszerzonej w układzie do diagnostyki łożysk tocznych przy wykorzystaniu metody badawczej, opartej na pomiarze i analizie sygnału mocy chwilowej pobieranej przez silnik indukcyjny. Zaprezentowano metodologię oceny niepewności pomiarowej i przedstawiono przykładowe wyniki wykonanych analiz. Na tej podstawie sformułowano wnioski dotyczące możliwości wykorzystania...
-
Stabilność napięciowa podsystemu elektroenergetycznego
PublicationW referacie przedstawiono problem przeciążenia mocą bierną systemu elektroenergetycznego oraz metodologię analiz stabilności napięciowej podsystemów elektroenergetycznych. W celu potwierdzenia przyjętych założeń wykonano obliczenia symulacyjne stabilności napięciowej dla podsystemu. W badaniach analizowano dociążenia mocą czynną, mocą bierną oraz mocą z utrzymaniem wyjściowego tg(fi) pojedynczych węzłów oraz podsystemów. Uzyskane...
-
Klasyczne metody pomiaru impedancji pętli zwarciowej w sieci z obciążeniami roboczymi
PublicationZasadnicze znaczenie dla oceny skuteczności zerowania mają pomiary impedancji pętli zwarciowej, które często wykonuje się w pobliżu obciążenia roboczego sieci np. w pobliżu silnika. Sąsiedztwo czynnego odbiornika działa bocznikująco w stosunku do impedancji wewnętrznej układu zasilania, czyli mierzonej impedancji pętli zwarciowej, co może być przyczyną znacznego błędu pomiaru. W artykule przedstawiono wyniki analiz błędu pomiaru...
-
Czynniki wpływające na emisję podtlenku azotu
PublicationOczyszczanie może powodować emisję podtlenku azotu (N2O). Mechanizm emisji podtlenku azotu nie został jeszcze dokładnie zbadany, jednak badania wskazały główne czynniki, które są odpowiedzialne za ten proces. Aby ograniczyć emisję szkodliwego podtlenku azotu z oczyszczalni ścieków należy poznać powiązania czynników odpowiedzialnych za proces z typem oczyszczalni ścieków w którym on występuje.
-
Ekonometryczne prognozy cen na przykładzie rynku paliw w Polsce
PublicationW artykule podjęto zagadnienie prognozowania cen metodami ekonometrycznymi. Jako przykład analizowanego rynku wybrano rynek paliw płynnych w Polsce. Dla wybranych paliw przedstawiono przyczynowo-skutkową analizę cen w układzie kwartalnym a następnie krótkookresową prognozę za pomocą modeli: przyczynowo-skutkowego, autoregresyjnego oraz modelu trendu. Na zakończenie dokonano porównania jakości otrzymanych prognoz i sformułowano...
-
Employees 55+ - valuable resource in SMEs
PublicationThe article relates to the problem of exploiting the potential of workers aged 55 years or more to build the competitiveness of the SME sector. The aim of the study was an attempt to formulate an answer to the question whether entrepreneurs and managers are able to identify the potential of older workers and whether they use this potential to build the competitiveness of their enterprises. The article is based on the results of...
-
Methodology of entrepreneurship teaching in tertiary education - experiences of the Faculty of Economics and Management on the Gdansk University of Technology
PublicationThe purpose of the chapter is an overview of the available methods and techniques of teaching entrepreneurship at the academic level, as well as the presentation of the methodology of the work with students within the framework of the Entrepreneurship course at the Faculty of Management and Economics of the Gdańsk University of Technology.
-
Przedsiębiorcy pokolenia baby boomers wobec innowacyjności
PublicationGłównym celem artykułu jest analiza wyników badań w zakresie relacji: wieku i przedsiębiorczości oraz wieku i twórczego potencjału jednostki. Swoje rozważania autorka ograniczyła do grupy osób w wieku powyżej 50. roku życia, w nomenklaturze anglojęzycznej okreslanej mianem pokolenia baby boomers.
-
Specjalists aged 50+ as coaches and mentors
PublicationThe main aim of the article is to present how the knowlegde, skills and experience of persons aged 50+ can be used in companies and other institutions
-
Why do Poles withdraw from the labour market so early? - systematics of the factors influencing Poles' decisions to retire
PublicationThe study undertakes to identify the factors that influence the decisions of the working population approaching retirement age to withdraw from the labour market (which in this case is equivalent to retirement) or continue economic activity (also after reaching the formal retirement age)
-
Czy w Polsce istnieje popyt na pracę osób w wieku 50+?
PublicationCelem głównym jest próba odpowiedzi na pytanie, czy w Polsce istnieje zapotrzebowanie na pracę świadczoną przez osoby w wieku 50+. Zaprezentowano opinie pracodawców na temat pracowników 50+ oraz możliwości i uwarunkowań zatrudniania tej grupy. W artykule wykorzystano i skonfrontowano dane statystyczne dotyczące rynku pracy (BAEL) oraz wyniki badań ilościowych i jakościowych zrealizowanych przez wybrane ośrodki badawcze w Polsce,...
-
The situation of young mothers in the Polish labour market
PublicationThe purpose of the article is to present the situation of young women combining professional and paternal responsibilities in the Polish labour market. The papaer presents the results of interviews conducted with six young mothers.
-
Przedsiębiorczość trzeciego wieku
PublicationIstotą opracowania jest przedstawienie wyników badań na temat uwarunkowań przedsiębiorczości osób starszych oraz identyfikacja mechanizmów wzmacniających przedsiębiorczość osób w trzecim wieku
-
Is There any Demand for the Workers Aged 50+ in Poland?
PublicationThe process of ageing affects all the European Union Member States, including Poland. According to forecasts by the Central Statistical Office, in 2035, the population of Poland will decrease in relation to 2010 by more than 2 million, and the share of people aged 50+ in the total population will increase from 34.8% to 46.6% (Prognoza ludności 2009). In the context of current and projected demographic changes, a discussion is taking...
-
Ageing Workforce – a Challenge for Organizations
PublicationAgeing and its consequences are most frequently analysed in macroscale. If the analyses apply to enterprises, they usually cover working conditions or motivations of the seniors’ choice between continuing employment and retirement. The article discusses slightly different themes, namely the awareness of demographic changes, their consequences for the organization and the new professional role of older people in the new demographic...
-
Factors influencing decisions to retire – case study of Poland
PublicationThe main objective of the article is to present the factors influencing the decisions of the Poles from the older age groups to withdraw from the labour market by retirement, or on the contrary – to remain economically active, also upon reaching the formal retirement age.
-
Zarządzanie rozwojem regionalnym - wpływ zmian demograficznych
PublicationW artykule została przedstawiona ewolucja koncepcji zarządzania publicznego oraz zarządzania rozwojem regionalnym, jaka miała miejsce na przestrzeni ostatnich kilku dekad. Omówiono społeczno-gospodarczy kontekst zmian zachodzących w tym zakresie. W artykule zaprezentowano wpływ zmian demograficznych na proces zarządzania rozwojem regionalnym.
-
Myths and facts about women aged 50+
PublicationThis study attempts to confront the three stereotypes attributed to women aged 50+ in Poland: the one related to women being interested in retiring as early as possible, the other related to the lack of educational activity and reluctance to acquire new knowledge and skills, and the third related to the image of a grandmother focused on looking after her grandchildren. The author’s aim is to present rational arguments in favour...
-
Best Agers Lighthouses - strategie zarządzania wiekiem w MSP w Regionie Morza Bałtyckiego
PublicationW artykule podjęto problematykę zarządzania wiekiem w przedsiębiorstwach sektora MSP. Zaprezentowano założenia międzynarodowego projektu Best Agers Lighthouses - strategic age management for SME in the Baltic Sea Region realizowanego w ramach Baltic Sea Region Programme 2007-2013, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
-
How do institutions from Pomerania Province support professional activity of people aged 50 and over?
PublicationThe article presents the solutions that were implemented in last years in the pomorskie province with regard to the economic activation of individuals aged 50+. The author presents the priorities in this area included in regional policy and specific initiatives of different types of institutions operating in the region.
-
Postępujące starzenie się Europy, czyli co nas czeka za trzydzieści lat
PublicationProblem starzenia się dotyka wszystkich państw europejskich, choć w nierównym stopniu. Państwa skandynawskie, dzięki temu, że już w latach 70. XX w. podjęły działania w zakresie polityki prorodzinnej oraz włączenia zawodowego i promowały ideę aktywnego starzenia się, mają znacznie lepsze perspektywy demograficzne niż kraje takie jak Polska.