Filtry
wszystkich: 1275
-
Katalog
- Publikacje 981 wyników po odfiltrowaniu
- Czasopisma 1 wyników po odfiltrowaniu
- Osoby 30 wyników po odfiltrowaniu
- Wynalazki 8 wyników po odfiltrowaniu
- Projekty 5 wyników po odfiltrowaniu
- Zespoły Badawcze 1 wyników po odfiltrowaniu
- Aparatura Badawcza 2 wyników po odfiltrowaniu
- Kursy Online 47 wyników po odfiltrowaniu
- Wydarzenia 2 wyników po odfiltrowaniu
- Dane Badawcze 198 wyników po odfiltrowaniu
wyświetlamy 1000 najlepszych wyników Pomoc
Wyniki wyszukiwania dla: FILTRY RC
-
Optimal asynchronous estimation of 2D Gaussian-Markov processes
PublikacjaW artykule rozważa się problem estymacji trajektorii dwuwymiarowych ciągłoczasowych procesów Gaussa-Markowa na podstawie zaszumionych pomiarów wykonywanych w nierównomiernie rozłożonych chwilach czasu. W przypadku takiego problemu, w każdym cyklu pracy algorytmu należy dokonać dyskretnoczasowej predykcji (analogicznie jak w przypadku filtru Kalmana). Niestety zadanie to może być złożone obliczeniowo. Aby rozwiązać ten problem,...
-
Wytrzymałość na ściskanie polimerowych kompozytów warstwowych w warunkach udaru.
PublikacjaPorównano wytrzymałość na ściskanie i mechanizmy odpowiedzialne za poudarową wytrzymałość na ściskanie i tolerancję zniszczeń udarowych laminatów szklanych o osnowie żywicy epoksydowej lub winyloestrowej, jak również epoksydowych laminatów węglowych oraz hybrydowych: węglowo-szklanych lub aramidowo-szklanych. Dla laminatów epoksydowych o wzmocnieniu węglowym i szklanym oraz węglowo-szklanym otrzymano zbliżone wartości wytrzymałości...
-
Analiza stabilności pracy sieciowych pojazdów z napędem energoelektronicznym.
PublikacjaNowoczesne pojazdy trakcyjne są wyposażane w filtry wejściowe LO, falowniki napięcia z modulacją PWM, silniki indukcyjne o łącznej mocy kilku MW oraz sterowniki komputerowe, realizujące algorytmy sterowania napędem. Jednym z zagrożeń w funkcjonowaniu tego typu pojazdów jest potencjalna możliwość pojawienia się oscylacji napięcia i prądu w układzie zasilania. Przedstawiono rezultaty komputerowej analizy systemu - podstacje trakcyjne,...
-
Dwustopniowy algorytm zmiany szybkości próbkowania bazujący na filtrach ułamkowo-opóźniających
PublikacjaW pracy przedstawiono dwustopniowy algorytm zmiany szybkości próbkowania zrealizowany w oparciu o filtry ułamkowo-opóźniające. W pierwszym stopniu algorytm ten realizuje wstępną klasyczną interpolację. Dopiero w drugim stopniu wykonywane jest właściwe przepróbkowanie sygnału. Takie rozbicie algorytmu na dwa etapy przetwarzania pozwala na znaczące zmniejszenie jego złożoności numerycznej oraz wymagań pamięciowych. Zwiększa ono również...
-
The high impedance measuring probe for gain-phase analysers.
PublikacjaAutorzy opracowali tanią sondę pomiarową przeznaczoną do pracy z analizatorami gain-phase jak Solartron 1260 Impedance/Gain-phase Analyser, 1255 Frequency Response Analyser (FRA) lub starszymi wersjami 1250, 1253. Przedstawiona architektura sondy wyznacza jej parametry metrologiczne. Pomiary możliwe są w 8 zakresach obejmujących wartości 100ohm<|Zx|<100Gohm w szerokim zakresie częstotliwości 10uHz-1MHz. Obwód wejściowy sondy pozwala...
-
Machine-Learning Methods for Estimating Performance of Structural Concrete Members Reinforced with Fiber-Reinforced Polymers
PublikacjaIn recent years, fiber-reinforced polymers (FRP) in reinforced concrete (RC) members have gained significant attention due to their exceptional properties, including lightweight construction, high specific strength, and stiffness. These attributes have found application in structures, infrastructures, wind power equipment, and various advanced civil products. However, the production process and the extensive testing required for...
-
Self-tuning adaptive frequency tracker
PublikacjaAn automatic gain tuning algorithm is proposed for a recently introduced adaptive notch filter. Theoretical analysis and simulations show that, under Gaussian random-walk type assumptions, the proposed extension is capable of adjusting adaptation gains of the filter so as to minimize the mean-squared frequency tracking error without prior knowledge of the true frequency trajectory. A simplified one degree of freedom version of...
-
Usage of Two-Center Basis Function Neural Classifiers in Compact Smart Resistive Sensors
PublikacjaA new solution of the smart resistance sensorwith the Two-Center Basis Function (TCBF) neuralclassifier, for which the resistance sensor is a component ofan anti-aliasing filter of an ADC is proposed. Thetemperature measurement procedure is based on excitationof the filter by square impulses, sampling time response ofthe filter and processing measured voltage values by theTCBF classifier. All steps of the measurement procedure...
-
Włodzimierz Zieniutycz prof. dr hab. inż.
Osoby -
Kalman filters and stochastic control - winter 2022/2023
Kursy OnlineThe lecture focusses on designing of Kalman filters and stochastic control of dynamic systems.
-
Kalman filters and stochastic control - winter 2023/2024
Kursy OnlineThe lecture focusses on designing of Kalman filters and stochastic control of dynamic systems.
-
An Enhanced Reduced Basis Method for Wideband Finite Element Method Simulations
PublikacjaIn this paper, we present a novel strategy for selecting expansion points in the reduced basis method. A single computation of the error estimator is used to select a few expansion points in the multi-parameter space simultaneously. The number of selected points is determined adaptively, based on the accuracy of the current reduced model. The reliability and efficiency of this proposed approach are illustrated by numerical tests...
-
Zastosowanie koagulacji kontaktowej do oczyszczania wody podziemnej o podwyższonej barwie
PublikacjaW publikacji opisano wyniki badań technologicznych wody podziemnej charakteryzującej się podwyższoną barwą 30 - 36 mg pt/l, żelazem 0,25 - 0,38 mg fe/l oraz manganem 0,06 - 0,08 mg mn/l. Przeprowadzonie badania technologiczne wykazały, że ujmowaną wodę można oczyszczać metodą koagulacji powierzchniowej. Przebadano kilka koagulantów z grupy żelazowych oraz glinowych. W wyniku przeprowadzonych badań ustalono, że koagulanty żelazowe...
-
Seismic probabilistic assessment of steel and reinforced concrete structures including earthquake-induced pounding
PublikacjaRecent earthquakes demonstrate that prioritizing the retrofitting of buildings should be of the utmost importance for enhancing the seismic resilience and structural integrity of urban structures. To have a realistic results of the pounding effects in modeling process of retrofitting buildings, the present research provides seismic Probability Factors (PFs), which can be used for estimating collision effects without engaging in...
-
Stany przejściowe w układzie zasilania zagrażające funkcjonowaniu sieciowych pojazdów trakcyjnych z napędem energoelektronicznym, Przegląd Elektrotechniczny R.80 NR 10/2004 s. 1020-1024, 9 rysunków, bibliografia 13 pozycji.
PublikacjaSieciowe pojazdy trakcyjne są wyposażane w filtry wejściowe LO, tłumiące tętnienia prądu, przekształtniki impulsowe PWM, przetwarzające energię prądu stałego na trójfazową prądu przemiennego zasilającą silniki indukcyjne, oraz sterowniki komputerowe, realizujące algorytmy sterowania napędem. Jednym z zagrożeń w funkcjonowaniu tego typu pojazdów jest potencjalna możliwość pojawienia się oscylacji napięcia i prądu w układzie zasilania....
-
Wykorzystanie badań geosyntetyków w projektowaniu warstw filtracyjnych i drenażowych
PublikacjaW pracy przedstawiono zasady pozwalające na dokonywanie oceny przydatności materiałów geosyntetycznych w projektowaniu warstw separacyjnych i filtracyjno-drenażowych. Najbezpieczniej jest przyjmować za podstawę projektowania podstawowe parametry mechaniczne geosyntetyków (odporność na przebicie, wytrzymałość na rozciąganie, odkształcalność) oraz hydrauliczne (wodoprzepuszczalność, charakterystyczna wielkość porów), pod warunkiem...
-
Filtr pasmowo-przepustowy
Wynalazki -
Miernictwo cyfrowe i przetwarzanie sygnałów cyfrowych
Kursy OnlineProwadzący: dr hab. inż. Grzegorz Lentka, prof. PG Terminy realizacji: 1 spotkanie: 2 marca (sob) 9:30-12:30-3h 2 spotkanie: 3 marca (nd) 12:30-15:30-3h 3 spotkanie: 6 kwietnia (sob) 9:30-12:30-3h 4 spotkanie: 7 kwietnia (nd) 9:30-12:30-3h 5 spotkanie: 11 maja (sob) 9:30-12:20-3h Tematyka realizowanego przedmiotu obejmuje: Wprowadzenie do miernictwa cyfrowego i cyfrowego przetwarzania sygnałów Akwizycja i wstępne...
-
Active-Error Feedforward Technique for Linearization of CMOS Transconductance Amplifier
PublikacjaW pracy przedstawiono koncepcję układową operacyjnego wzmacniacza transkonduktancyjnego CMOS o zwiększonej liniowości charakterystyk przejściowych. Proponowana struktura wzmacniacza transkonduktancyjnego opiera się na wykorzystaniu prostych transkonduktorów realizowanych za pomocą par różnicowych. Linearyzacja charakterystyki przejściowej układu następuje dzięki zastosowaniu w ścieżce "feedforward" wzmacniacza błędu. Wzmacniacz...
-
Przyrząd wirtualny do wykrywania szumów wybuchowych w przyrządach półprzewodnikowych metodą obrazowania szumów
PublikacjaW artykule scharakteryzowano właściwości szumów wybuchowych (RTS) w dziedzinie czasu i częstotliwości oraz omówiono stosowane metody identyfikacji szumów RTS. Przedstawiono konstrukcję systemu, do szybkiej identyfikacji szumów wybuchowych, zbudowanego w oparciu o metodę Noise Scattering Pattern (NSP). System składa się z głowicy pomiarowej, zawierającej spolaryzowany badany przyrząd półprzewodnikowy, filtru dolnoprzepustowego,...
-
Detekcja uszkodzeń w analogowych układach w pełni różnicowych.
PublikacjaPrzedmiotem pracy jest detekcja uszkodzeń w analogowych układach elektronicznych o architekturze w pełni różnicowej, cechującej się strukturalną redundancją ułatwiającą testowanie i diagnostykę. W oparciu o model matematyczny układów w pełni różnicowych, usystematyzowano metody ich testowania. Wykazano, że dotychczas stosowane metody są kosztowne w odniesieniu do układów ze wzmacniaczami operacyjnymi, w których zastosowano sprzężenie...
-
Cyfrowe Przetwarzanie Sygnałów [ARiSS][2021/22]
Kursy OnlineI semestr, 2 stopień, stacjonarne. Rodzaje sygnałów. Przetwarzanie A/C i C/A, układy próbkująco-pamiętające S&H. Zjawisko aliasingu. Ciągła i dyskretna transformata Fouriera. Korelacja i autokorelacja sygnałów. Filtracja sygnałów. Filtry o skończonej i nieskończonej odpowiedzi impulsowej - zasada działania, porównanie, projektowanie. Transformata Hilberta. Analiza STFT i falkowa, podstawy i zastosowania.
-
Cyfrowe Przetwarzanie Sygnałów [Stacjonarne][ARiSS][2022/23]
Kursy OnlineI semestr, 2 stopień, stacjonarne. Rodzaje sygnałów. Przetwarzanie A/C i C/A, układy próbkująco-pamiętające S&H. Zjawisko aliasingu. Ciągła i dyskretna transformata Fouriera. Korelacja i autokorelacja sygnałów. Filtracja sygnałów. Filtry o skończonej i nieskończonej odpowiedzi impulsowej - zasada działania, porównanie, projektowanie. Transformata Hilberta. Analiza STFT i falkowa, podstawy i zastosowania.
-
Manufacturing and and properties of hybrid SiCp-Cf/Al composite.
PublikacjaPrzedstawiono nowy kompozyt hybrydowy o zbrojeniu preformą z ciągłego włókna węglowego 3D nasycaną ciekłym stopem Al.-Si7Mg wzmocnionym ziarnami SiCp (15%vol.) za pomocą infiltracji pod ciśnieniem. Peforma szklana odgrywała rolę filtra dla ciekłego kompozytu aluminiowego.
-
Zabezpieczenie przed sufozją zapory w Smukale
PublikacjaW artykule przedstawiono przyczyny procesu nadmiernych osiadań korpusu lewobrzeżnej części zapory ziemnej w Smukale na rz. Brdzie oraz opisano przyjęte i zrealizowane rozwiązanie problemu, polegające na wykonaniu remontu pryzmy drenażowej i filtra w podstawie skarpy odpowietrznej.
-
Eficient multimode mixed time-frequency domain analysis and optimization of waveguide structures.
PublikacjaW pracy przedstawiona jest pełnofalowa analiza i optymalizacja struktur falowodowych o zadanej topologii. Nieciągłości falowodowe analizowane są z wykorzystaniem metody FDTD-IBC oraz scharakteryzowane uogólnioną macierzą rozproszenia. Efektywność metody zilustrowana jest na przykładzie filtru falowodowego siódmego rzędu.
-
Eficient multimode mixed time-frequency domain analysis and optimization of waveguide structures.
PublikacjaW pracy przedstawiona jest pełnofalowa analiza i optymalizacja struktur falowodowych o zadanej topologii. Nieciągłości falowodowe analizowane są z wykorzystaniem metody FDTD-IBC oraz scharakteryzowane uogólnioną macierzą rozproszenia. Efektywność metody zilustrowana jest na przykładzie filtru falowodowego siódmego rzędu.
-
Fracture surface topography measurements analysis of low-alloyed corrosion resistant steel after bending-torsion fatigue tests
PublikacjaIn this paper, an assessment of a topography measurement method for fracture surfaces of 10HNAP steel after bending-torsion fatigue tests was performed. Surface roughness was measured by using a non-contact Focus Variation Microscopy (FVM) technique in which the non-measured points (NMPs) and outliers (spikes) were removed by the application of general methods. The results revealed, that the optical measurement method introduced...
-
Software Implementation of the RAKE receiver
PublikacjaThis paper presents concept of the RAKE receiver method with implemented algorithm of shifted phase WMSA filter (Weighed Multi-Slot Averaging). First, the RAKE receiver block diagram and WMSA filter analysis have been described. Next, the results of the simulation have been described. In summary usefulness of the concept has been confirmed.
-
Przykłady cyfrowego przetwarzania sygnałów w LabVIEW.
PublikacjaPierwszy rozdział obejmuje podstawy programowania w LabVIEW i zestawienie algorytmów przetwarzania sygnałów dostępnych w tym środowisku. W rozdziale drugim omówiono takie zagadnienia jak próbkowanie, kwantyzacja, aliasing, analiza widmowa, okno czasowe prostokątne i wygładzające. W rozdziale trzecim i czwartym przedstawiono filtry cyfrowe o skończonej i nieskończonej odpowiedzi impulsowej oraz filtrację adaptacyjną. Ostatni rozdział...
-
A fast technique for diplexer design
Publikacjaw artykule zaprezentowano nową metodę projektowanie mikrofalowych diplekserów. metoda bazuje na dokładnej syntezie filtrów kanałowych wykorzystującej modele zastępcze współczynników sprzężeń w celu uzyskania wstępnych wartości wymiarów układu. następnie dokonywana jest pełnofalowa optymalizacja filtrów kanałowych. ostateczne strojenie numeryczne jest ograniczone do tylko jednego elementu.
-
Pasmowo-przepustowy filtr mikrofalowy
Wynalazki -
Sidrish Zahra
OsobySidrish Zahra received her B.Sc. degree in Electrical (Telecommunication) Engineering from school of Electrical Engineering, Government College University Faisalabad (GCUF), Pakistan in 2016.Then, she received the M.S. degree in School of Information and Communication Engineering, University of Electronic Science & Technology of China (UESTC) in 2019. Now, She is pursuing her Ph.D. degree in Control, Electrical and Electronics...
-
Evaluation of mercury content in combustible tobacco products by employing cold vapor atomic absorption spectroscopy and considering the moisture content: a comprehensive study
PublikacjaPlants are mainly made up of water, which constitutes between 80 and 90% of their weight. Moisture factor comes across as one of the most important in tobacco products. Rapid determination of moisture content in tobacco products comes at neces- sity in any tobacco management plants (before and after production). Therefore, the concern has been raised in this study to evaluate the moisture content in four kinds of combustible tobacco...
-
Cheap Cancellation of Strong Echoes for Digital Passive and Noise Radars
PublikacjaThe problem of cancellation of strong, potentially nonstationary,echoes in noise radars and passive radars utilizing digitaltransmissions is considered. The proposed solution is a multi-stage procedure.Initial clutter estimates, obtained using the least mean squares(LMS) algorithm, are refined using specially designed filters, "matched"to spectral densities of targets and clutter. When the postprocessing filtersare noncausal, the...
-
3.3V CMOS differential pair transconductor with active error feedback.
PublikacjaW pracy opisano nową koncepcję układową różnicowego wzmacniacza transkonduktancyjnego CMOS z aktywnym ujemnym sprzężeniem zwrotnym błędu przeznaczonego do pracy z napięciem zasilania 3.3V. Przeprowadzono badania symulacyjne z wykorzystaniem pakietu SPICE oraz pokazano przykładową implementację układu dolnoprzepustowego filtru Gm-C rzędu czwartego w aproksymacji Butterwortha.
-
Struktury mikropaskowe z uszkodzoną warstwą metalizacji masy
PublikacjaPrzedstawiono struktury linii mikropaskowej ze świadomie wprowadzonymi uszkodzeniami metalizacji masy (DGS - Defected Ground Structure). Zaobserwowano wystąpienie filtracji dolnoprzepustowej oraz pasmowej górnozaporowej. Zaprojektowano, wykonano i przebadano dwelementową strukturę filtru. Zauważono efekt spowolnienia fali prowadzący do redukcji wymiarów układu oraz stwierdzono wystąpienie znaczącego tłumienia przy wyższych częstotliwościach.
-
Dwupunktowy estymator pulsacji chwilowej w zastosowaniu do estymacji tonu krtaniowego.
PublikacjaPrzedstawiono algorytm do estymacji wartości tzw. tonu krtaniowego działający z wykorzystaniem banku zespolonych filtrów wąskopasmowych oraz dwupunktowego estymatora pulsacji chwilowej, który wykorzystuje tylko bieżącą próbkę i poprzednią. Bank zespolonych filtrów półoktawowych został specjalnie dobrany do właściwości analizowanego sygnału mowy i wymagań nieliniowego przetwarzania następującego po nim. W pracy zamieszczono wyniki...
-
ORF Approximation in Numerical Analysis of Fractional Point Kinetics and Heat Exchange Model of Nuclear Reactor
PublikacjaThis paper presents results concerning numerical solutions of the fractional point kinetics (FPK) and heat exchange (HE) model for a nuclear reactor. The model consists of a nonlinear system of fractional and ordinary differential equations. Two methods to solve the model are compared. The first one applies Oustaloup Recursive Filter (ORF) and the second one applies Refined Oustaloup Recursive Filter (RORF). Simulation tests have...
-
ORF Approximation in Numerical Analysis of Fractional Point Kinetics and Heat Exchange Model of Nuclear Reactor
PublikacjaThis paper presents results concerning numerical solutions of the fractional point kinetics (FPK) and heat exchange (HE) model for a nuclear reactor. The model consists of a nonlinear system of fractional and ordinary differential equations. Two methods to solve the model are compared. The first one applies Oustaloup Recursive Filter (ORF) and the second one applies Refined Oustaloup Recursive Filter (RORF). Simulation tests have...
-
Zestaw narzędzi wspomagających weryfikację koncepcji cyfrowego przetwarzania sygnałów
PublikacjaCyfrowe przetwarzanie sygnałów jest szeroko stosowane. Zagadnienia wydajnościowe złożonych filtrów powodują konieczność szukania nowych rozwiązań. Opracowywanie i weryfikacja filtrów z wykorzystaniem systemu resztowego czy przetwarzanie w systemach wieloagentowych nie ma aktualnie wsparcia w gotowych narzędziach. Planuje się stworzenie modułów programowych do weryfikacji koncepcji opartych o powyższe techniki, w języku C.
-
Efficient implementation of the Cauchy method for automated CAD-model construction.
PublikacjaW artykule przedstawiona została efektywna metoda konstrukcji wieloparametrycznych modeli układów mikrofalowych na podstawie wyników symulacji pełnofalowej. Algorytm wykorzystuje metodę najmniejszych kwadratów (TLS) do rozwiązania problemu interpolacyjnego i automatycznie dobiera rząd modelu.Przydatność i dokładność metody jest pokazana na przykładzie projektowania filtru z wykorzystaniem modeli trzech i pięciu zmiennych.
-
Low-Cost Method for Internal Surface Roughness Reduction of Additively Manufactured All-Metal Waveguide Components
PublikacjaIn this study, a novel low-cost polishing method for internal surface roughness reduction of additively manufactured components, developed for waveguide (WG) circuits operating in the millimeter frequency range is proposed. WG components fabricated using powder bed fusion (PBF) generally feature roughness of ten to fifty microns, which influences the increase of roughness-related conductor power losses having a major effect on...
-
Preparation and characterization of Langmuir-Blodgett films of 16-membered azobenzocrown ether with naphthalene residue
PublikacjaOtrzymano i charakteryzowano filmy Langmuira-Blodgett 16-członowej azobenzokorony z resztą naftalenową. Monowarstwy Langmuira były z sukcesem przenoszone na stałe substraty z utworzeniem filmów LB. Filmy osadzone na elektrodach z ITO zostały również użyte jako elektrody w woltametrii cyklicznej i uzyskano rezultaty wskazujące na to, że filmy te wykazują wyraźną odpowiedź na jony metali.
-
Reinforced concrete thin wall dome after eighty years of operation in maritime climate environment
PublikacjaThe paper presents a description of the construction elements of the Gdynia Seaport main hall dome. Firstly, it provides information about the technical condition of the dome’s structure. Secondly, it examines the strength analysis of the thin-walled reinforced concrete dome covering. Throughout the last 80 years the building has been exposed to an unfavourable marine climate. The analysis of the state of stress and deformations...
-
Polymer based thick films - material quality and interface resistance evaluation
PublikacjaThe properties of polymer based thick film layers mede using different resistive pastes and dipping silvers have been studied. The composite of carbon and graphite (C/Gr) conducting particles suspended in different polymer vehicles were used for preparation resistive layers. Interface resistance Rc created between dipping silver (DiAg) contact layer and resistive layer was determined from the surface potential distribution measurements...
-
Generalized adaptive notch smoothers for real-valued signals and systems
PublikacjaSystems with quasi-periodically varying coefficients can be tracked using the algorithms known as generalized adaptive notch filters (GANFs). GANF algorithms can be considered an extension, to the system case, of classical adaptive notch filters (ANFs). We show that estimation accuracy of the existing algorithms, as well as their robustness to the choice of design parameters, can be considerably improved by means of compensating...
-
Studies on the formation of formaldehyde during 2-ethylhexyl 4-(dimethylamino)benzoate demethylation in the presence of reactive oxygen and chlorine species
PublikacjaIn order to protect the skin from UV radiation, personal care products (PCPS) often contain chemical UV-filters. These compounds can enter the environment causing serious consequences on the water ecosystems. The aim of this study was to examine, the effect of different factors, such as UV light, the presence of NaOCl and H2O2 on the formaldehyde formation during popular UV filter, 2-ethylhexyl 4-(dimethylamino)benzoate (ODPABA)...
-
Smuga cienia. Odory z sieci, czyli jak zjeść tę żabę…
PublikacjaFermentacja w sieciach kanalizacyjnych. Emisja gazów. Powstawanie odorów. Przeciwdziałanie, hermetyzacja sieci, systemy filtrów
-
A self-testing method of large analog circuits in electronic embedded systems
PublikacjaPrzedstawiono metodę samotestowania filtrów wyższych rzędów składających się z łańcucha pierwszego lub drugiego rzędu filtrów (bloków) zaimplementowanych w mieszanych sygnałowo elektronicznych systemach wbudowanych sterowanych mikrokontrolerami lub procesorami sygnałowymi.Idea metody bazuje na fakcie, iż odpowiedź danego bloku jest traktowana jako sygnał pobudzenia kolejnego bloku. Dzięki temu rozwiązaniu rekonfigurowalny układ...