Filters
total: 730
-
Catalog
- Publications 506 available results
- Journals 1 available results
- People 44 available results
- Inventions 3 available results
- Projects 3 available results
- Laboratories 5 available results
- Research Teams 8 available results
- Research Equipment 2 available results
- e-Learning Courses 155 available results
- Events 3 available results
Search results for: STEROWANIE SYSTEMAMI NIELINIOWYMI,
-
Sterowanie systemami ściekowymi.
PublicationArtykuł przedstawia opracowaną strukturę sterowania oraz podstawową informację dotycząca rozwiązań algorytmicznych jednostek monitorowania i sterowania tej struktury.
-
Sterowanie systemami produkcyjnymi.
PublicationSformułowanie problemu sterowania systemem produkcyjnym jako problemu zintegrowanego sterowaniem działalnością podstawową systemu, którą jest produkcja oraz działalnościami stowarzyszonymi, którymi są: zaopatrzenie w surowce, zbyt produktów, renowacje zespołów produkcyjnych oraz działalność inwestyzyjna. Przedstawiono metodę wspomaganego komputerowo rozwiązania problemu, wykorzystując do tego celu metody dekompozycji w przestrzeni...
-
Krzepko dopuszczalne sterowanie systemami wodociągowymi
PublicationSterowanie predykcyjne jest efektywną metodą wyznaczania sterowania złożonymi systemami na podstawie nominalnych modeli systemu uwzględniająca ograniczenia na stan oraz wyjścia danego systemu. Po zastosowaniu sterowania wygenerowanego przez ten algorytm do rzeczywistego systemu może okazać się wyjścia rzeczywistego systemunaruszają nałożone ograniczenia. Wynika to z faktu, iż nominalny modelu systemu jest niedokładny co powoduje...
-
Zintegrowane sterowanie systemami zaopatrzenia w wodę pitną
PublicationOptymalne ekonomicznie zaspokojenie w miastach bieżącego zapotrzebowania na wodę pitną tak, aby spełnione były wymagania jakości dostaw oraz jakości samej wody jest złożonym zadaniem. Zarówno aspekty aplikacyjne jak i teoretyczne tego problemu są przedmiotem intensywnych prac prowadzanych w sektorach naukowych i przemysłowych na całym świecie. Prace te finansowane są przez przemysł, komitety naukowe oraz Programy Ramowe Unii Europejskiej....
-
Zintegrowane sterowanie systemami wodociągowymi - struktury i algorytmy'' - cz. I.
PublicationOperacyjne sterowanie systemami wodociągowymi (SW) posiada dwa zasadnicze aspekty: sterowanie hydrauliką i sterowanie jakością wody. Pomiędzy procesami hydrauliki i jakości wody występują interakcje, co stanowi przesłankę, by procesy te przy rozważaniu problemu sterowania SW traktować łącznie. Łączne traktowanie procesów sterowania hydrauliką i jakością wody jest bardzo trudnym zadaniem. Skuteczne jego rozwiązanie powinno integrować...
-
Zintegrowane sterowanie systemami wodociągowymi : struktury i algorytmy. Cz. II
PublicationW pierwszej części artykułu przedstawiona została dwuwarstwowa struktura zintegrowanego sterowania hydrauliką i jakością w systemach wodociągowych (SW). Wprowadzenie takiej struktury pozwala wypełnić funkcje sterowania zintegrowanego SW i daje gwarancję ich efewktywnej realizacji. Zintegrowane sterowanie SW obejmuje dwa zasadnicze aspekty: sterowanie hydrauliką i sterowanie jakością wody. Pomiędzy procesami hydrauliki i jakości...
-
Synteza sterowania nieliniowymi systemami dynamicznymi oparta na grafach przestrzeni stanów oraz na zastosowaniu algorytmów optymalizacji dyskretnej i agentowej
PublicationRozprawa poświęcona jest numerycznym metodom syntezy sterowania, w których sterowanie traktujemy jako wieloetapowy proces decyzyjny. W tym przypadku decyzje dotyczące wyboru strategii sterowania podejmowane są w wybranych punktach na osi czasu oraz w przestrzeni stanów badanego procesu. W rozprawie proponuje się dwa podejścia: kombinatoryczne - MOK (metoda optymalizacji kombinatorycznej), agentowe - MOA (metoda optymalizacji agentowej).Podejście...
-
Optymalizujące, krzepko dopuszczalne sterowanie systemami sieciowymi z zastosowaniem do systemów wodociągowych
PublicationCelem rozprawy doktorskiej było rozwiązanie problemu naukowego zdefiniowanego jako krzepko dopuszczalne sterowanie hydrauliką systemu wodociągowego. Wielkościami sterującymi były prędkości obrotowe pomp a wielkościami sterowanymi napory hydrauliczne w wybranych węzłach systemu. Do rozwiązania problemu sterowania tym systemem, wykorzystano technikę sterowania predykcyjnego oraz algorytmy genetyczne i krzepką predykcje wyjść systemu...
-
Sterowanie systemami bezzałogowymi 2022
e-Learning Courses -
Sterowanie systemami bezzałogowymi 2023
e-Learning Courses -
Sterowanie systemami bezzałogowymi 2024
e-Learning Courses -
Robert Piotrowski dr hab. inż.
PeopleRobert Piotrowski jest absolwentem Wydziału Elektrotechniki i Automatyki (2001r., kierunek: Automatyka i Robotyka) oraz Wydziału Zarządzania i Ekonomii (2002r., kierunek: Organizacja Systemów Produkcyjnych) Politechniki Gdańskiej. Od 2005 roku jest zatrudniony na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki, aktualnie w Katedrze Inteligentnych Systemów Sterowania i Wspomagania Decyzji. W 2005 roku obronił rozprawę doktorską (Automatyka...
-
Arkadiusz Lewicki dr hab. inż.
People -
Zdzisław Kowalczuk prof. dr hab. inż.
PeopleZdzislaw Kowalczuk received his M.Sc. degree in 1978 and Ph.D. degree in 1986, both in Automatic Control from Technical University of Gdańsk (TUG), Gdańsk, Poland. In 1993 he received his D.Sc. degree (Dr Habilitus) in Automatic Control from Silesian Technical University, Gliwice, Poland, and the title of Professor from the President of Poland in 2003. Since 1978 he has been with Faculty of Electronics, Telecommunications and Informatics...
-
Sterowanie rozproszone układami zasilania bezprzerwowegopracującymi równolegle
PublicationW referacie przedstawiono propozycję jednofazowego systemu zasilania bezprzerwowego (UPS) zbudowanego w oparciu o pracujące równolegle moduły przekształtników DC-AC-DC-AC z separacją galwaniczną. Opisano opracowany i zastosowany w układzie system komunikacji pomiędzy modułami oparty na warstwie fizycznej CAN, obsługujący sterowanie rozproszone typu master-slave pozwalające na uzyskanie wysokiej dyspozycyjności systemu UPS. Układy...
-
Miękko przełączane sterowanie predykcyjne w zastosowaniu do systemów ściekowych
PublicationNie zawsze jest możliwe sterowanie układami czy systemami przy pomocy jednej uniwersalnej strategii sterowania pozwalającej na efektywne sterowanie w pełnym zakresie warunków operacyjnych. Istnieje wówczas potrzeba stosowania dwóch lub większej liczby układów sterowania w zależności od stanu układu bądź postawionych przed nim celów. To implikuje konieczność znalezienia mechanizmu umożliwiającego ich przełączanie. Nie zawsze jest...
-
Optymalizujące krzepkie sterowanie hydrauliką systemu wodociągowego
PublicationSterowanie predykcyjne jest efektywną metodą wyznaczania sterowania złożonymi systemami na podstawie nominalnych modeli systemu uwzględniająca ograniczenia na stan oraz wyjścia danego systemu. Po zastosowaniu sterowania wygenerowanego przez ten algorytm do rzeczywistego systemu może okazać się wyjścia rzeczywistego systemu naruszają nałożone ograniczenia. Wynika to z faktu, iż nominalny modelu systemu jest niedokładny, co powoduje...
-
Optymalizujące krzepkie sterowanie hydrauliką systemu wodociągowego
PublicationSterowanie predykcyjne jest efektywną metodą wyznaczania sterowania złożonymi systemami na podstawie nominalnych modeli systemu uwzględniająca ograniczenia na stan oraz wyjścia danego systemu. Po zastosowaniu sterowania wygenerowanego przez ten algorytm do rzeczywistego systemu może okazać się wyjścia rzeczywistego systemu naruszają nałożone ograniczenia. Wynika to z faktu, iż nominalny modelu systemu jest niedokładny, co powoduje...
-
Model predictive controller for integrated wastewater treatment systems.
PublicationSterowanie optymalizujace systemem oczyszczania ścieków (WWTS) pozwala na zmniejszenie kosztów operacyjnych przy jednoczesnym spełnieniu narzuconych ograniczeń na wypływające ścieki, jednak wymaga zaawansowanych technologii sterowania. Sterowanie predykcyjne z modelem (MPC) jest bardzo użyteczną technologią sterowania takimi systemami. MPC doskonale radzi sobie z obecnością ogrniczeń na wielkości wyjściowe, wielowymiarowością problemu...
-
Napędy i Sterowanie
Journals -
Designing optimal operational-point trajectories using an intelligent sub-strategy agent-based approach
PublicationW rozdziale opisuje się metodę projektowania optymalnej i bezpiecznego sterowania nieliniowymi procesami dynamicznymi. Poszukiwane sterowanie jest wynikiem zastosowania elementarnej strategii poszczególnych agentów, realizujšcych zadanie minimalizacji wspólnej miary kosztu sterowania. Zagadnienie projektowania optymalnego sterowania traktowane jest jako proces decyzyjny, w którym decyzje podejmowane sš w kolejnych regionach przestrzeni...
-
Designing optimal operational-point trajectories using an intelligent sub-strategy agent-based approach
PublicationW rozdziale opisuje się metodę projektowania optymalnej i bezpiecznego sterowania nieliniowymi procesami dynamicznymi. Poszukiwane sterowanie jest wynikiem zastosowania elementarnej strategii poszczególnych agentów, realizujących zadanie minimalizacji wspólnej miary kosztu sterowania. Zagadnienie projektowania optymalnego sterowania traktowane jest jako proces decyzyjny, w którym decyzje podejmowane są w kolejnych regionach przestrzeni...
-
Design of synchronous generator voltage regulator based on H control theory
PublicationSystemy dużej mocy są z reguły systemami o dużej nieliniowości. Wynika to z dynamiki takiego obiektu jak również jego konfiguracji itd. Istnieje wiele metod umożliwiających sterowanie czy testowanie zaprojektowanych generatorów. W artykule analizowana jest metoda projektowania regulatora napięcia w oparciu o H. Wyniki symulacji są zadowalające, ponieważ tak zaprojektowany regulator lepiej tłumi kołysania elektromechaniczne niż...
-
Uszeregowania zadań wieloprocesorowych w ogólnych systemach równoległych.
PublicationPlanowanie procesorów produkcyjnych czy sterowanie systemami komputerowymi wymaga skonstruowania adekwatnych modeli teoretycznych w celu uzyskania zadowalającego poziomu efektywności stosowanych rozwiązań oraz przeprowadzenia w miarę jak najpełniejszej klasyfikacji problemów ''łatwych'' oraz ''trudnych''obliczeniowo. W pracy rozważane są problemy deterministycznego szeregowania zadań wieloprocesorowych w środowisku maszyn...
-
Podstawy zarządzania produkcją i usługami, W, ZiIP, sem 01, zimowy 22/23 (PG_00055043)
e-Learning CoursesIstota zarządzania produkcją i usługami. Produkt i jego projektowanie, jakość, niezawodność, konstrukcja, prognozowanie popytu. Pojęcie systemu produkcyjnego. Struktura, formy organizacji i zarządzania systemami. Proces produkcyjny, rozmieszczenie urządzeń produkcyjnych, sterowanie przepływem produkcji (metody symulacyjne i analityczne). Projektowanie systemów produkcyjnych, sterowanie produkcją i realizacja usług. Planowanie potrzeb...
-
Stable indirect adaptive control based on discrete-time T-S fuzzy model
PublicationThis paper presents an indirect adaptive fuzzy control scheme for uncertain nonlinear asymptotically stable plants.A discrete-time T-S fuzzy input-output model is employed to approximate the unknown plant dynamics. The T-S fuzzy model is fed with its own states, which are indeed its past outputs, rather than the measurements from the plants. Entirely based on this model, a feedback linearization control law is designed by using...
-
Któtkoterminowe prognozowanie dopływu ścieków do oczyszczalni na podstawie ilości zużywanej wody.
PublicationBieżące pomiary oraz krótkoterminowe prognozy dotyczące ilości i parametrów jakościowych ścieków surowych mają podstawowe znaczenie przy ustalaniu warunków normalnej pracy oczyszczalni ścieków. W stanach zakłóceniowych znaczenie tych informacji jest jeszcze większe. Pozwalają one przygotować oczyszczalnię do bezpiecznego przyjęcia partii ścieków o znacząco zmienionych parametrach. Prognozowanie parametrów charakteryzujących ścieki...
-
Automatyzacja i sterowania statkiem
PublicationKsiążka o charakterze monograficzno-przeglądowym poświęcona jest automatyzacji, metodom oraz systemom sterowania statkiem. Przedstawiono w niej dwa główne nurty sterowania statkiem. Pierwszy dotyczy sterownia automatycznego, gdzie operator pełni funkcję nadzorczą. W tym wypadku rozpatrywane są systemy sterowania po trasie rejsu i trajektorii oraz dynamicznego pozycjonowania. Drugi z kolei, odnosi się do systemów wspomagania decyzji...
-
Nowe trendy w budowie automatycznych urządzeń przełączających SZR/SPP niskiego napięcia
PublicationW referacie omówiono funkcje realizowane przez automatyczne urządzenia przełączające (ATSE) w sieciach niskiego napięcia, w tym głównie SZR. Przytoczono podział odbiorców energii elektrycznej na kategorie wg dopuszczanego czasu przerwy w zasilaniu. Scharakteryzowano cechy urządzeń ATS z aparatami wykonawczymi różnych rodzajów. Zaprezentowano dwa rozwiązania elektrycznych blokad przed jednoczesnym załączeniem dwóch linii zasilających,...
-
Techniki głębinowe BO 56428 2024
e-Learning CoursesWyróżniające cechy środowiska głębinowego; Elementy systemu głębinowego; Elementy i podsystemu pojazdu głębinowego; Człowiek w technice głębinowej, sterowanie systemami, nurkowanie; Zadania i urządzenia robocze pojazdów głębinowych- obrazowanie przestrzeni wodnej, nawigacja, komunikacja, urządzenia oceanologiczne, manipulatory i narzędzia; Układy ruchowe i zasilające pojazdów głębinowych; Komputerowe systemy sterowania, Krytyczne...
-
Techniki głębinowe BO/SUO 2024
e-Learning CoursesWyróżniające cechy środowiska głębinowego; Elementy systemu głębinowego; Elementy i podsystemu pojazdu głębinowego; Człowiek w technice głębinowej, sterowanie systemami, nurkowanie; Zadania i urządzenia robocze pojazdów głębinowych- obrazowanie przestrzeni wodnej, nawigacja, komunikacja, urządzenia oceanologiczne, manipulatory i narzędzia; Układy ruchowe i zasilające pojazdów głębinowych; Komputerowe systemy sterowania, Krytyczne...
-
Intelligent control of integrated wastewater treatment system under full range of operating conditions.
PublicationW rozprawie przedstawiono struktury i algorytmy pozwalające na efektywne sterowanie łącznym usuwaniem azotu, fosforu i związków węgla w zintegrowanym systemie ściekowym, w szerokim zakresie jego obciążeń. Obiektem badań była oczyszczalnia ścieków w Kartuzach. Do sterowania tak złożonym i skomplikowanym systemem zaproponowano trójpoziomową i trójwarstwową, hierarchiczną strukturę sterowania. Poziomy sterowania (Nadzorujący, Optymalizacyjny,...
-
Administrowanie systemami internetowymi
PublicationPrzedstawiono problematykę administrowania systemami internetowymi. Omówiono zasady konfguracji połączeń, integracji oraz konfguracji serwisów internetowych. Ponadto praca przedstawia zasady uwierzy-telniania użytkowników w rozproszonym systemach z wykorzystaniem mechanizmów usług katalogowych takich jak LDAP. Uwzględniono również problematykę bezpieczeństwa systemów internetowych ze szczególnym zwróceniem uwagi na najczęstsze...
-
MultiRegional PCA for leakage detection and localisation in DWDS - approach
PublicationMonitoring is one of the most important parts in advanced control of complex dynamic systems. Information about systems behavior, including failures indicating, enables for efficient control. The chapter describes an approach to detection and localisation of pipe leakage in Drinking Water Distribution Systems (DWDS) representing complex and distributed dynamic system of large scale. Proposed MultiRegional Principal Component Analysis...
-
Estymacja obciążenia i dobór przekroju przewodów w instalacjach elektrycznych z odbiornikami nieliniowymi
PublicationOdbiorniki nieliniowe mogą się przyczyniać do zwiększonego obciążenia przewodów fazowych oraz znacznego obciążenia przewodu neutralnego w obwodach trójfazowych, nawet przy symetrycznym obciążeniu. Uwzględnienie specyfiki odbiorników nieliniowych ma istotne znacznie przy wymiarowaniu przewodów. W referacie przedstawiono problematykę wyznaczania obciążenia przewodów oraz zasady doboru przekroju przewodów w instalacjach z odbiornikami...
-
Podstawy zarządzania produkcją i usługami, W, ZiIP, sem 01, zima 23/24 (PG_00055043)
e-Learning CoursesWybrany program wykładów ma wyposażyć studenta w niezbędną wiedzę podstawową z zakresu zastosowań modeli zarządzania produkcją na poziomie taktycznym i operacyjnym, od zagadnień związanych z planowaniem asortymentowo-ilościowym, poprzez planowanie zasobów w warunkach popytuzależnego i niezależnego, aż po zagadnienia związane z utrzymaniem parku maszynowego zmierzającym do oceny i poprawy efektywności maszyn i urządzeń. Program...
-
Integracja inteligentnego agenta diagnostycznego z systemami CRM.
PublicationW artykule zawarto propozycję integracji inteligentnych agentów diagnostycznych z systemami CRM zarządzania przedsiębiorstwem, w szczególności z podsystemem zarządzania zasobami informatycznymi.
-
Stable indirect adaptive control based on discrete-time T-S fuzzy model
PublicationThis paper presents an indirect adaptive fuzzy control scheme for uncertain nonlinear asymptotically stable plants.A discrete-time T-S fuzzy input-output model is employed to approximate the unknown plant dynamics. The T-S fuzzy model is fed with its own states, which are indeed its past outputs, rather than the measurements from the plants. Entirely based on this model, a feedback linearization control law is designed by using...
-
Sterownik PLC jako urządzenie IED zgodne ze standardem IEC 61850
PublicationWraz z rozwojem elektroenergetyki, w stacjach i sieciach elektroenerge- tycznych instalowanych jest coraz więcej cyfrowych urządzeń i układów realizujących złożone funkcje sterowni- cze, nadzorujące i zabezpieczeniowe [1] [2]. Obecnie, większość z tych urządzeń standardowo umożliwia również zdal- ne sterowanie, monitoring i akwizycję danych, wykorzystując jeden z wielu protokołów opracowanych dla prze- mysłowych...
-
Modele matematyczne do wspomagania komputerowo sterowania systemami produkcyjnymi.
PublicationPrzedstawia się zasadę budowy zunifikowanego modelu matematycznego zintegrowanego sterowania systemami produkcyjnymi. Model ten składa się z modeli zespołów produkcyjnych oraz z istotnych w rozwiązaniu problemu modeli matematycznych zespołów zaopatrzeniowych oraz zespołów zbytu produktów. Uwzględnione są także w nim relacje pozwalające decydentowi podejmować decyzje dotyczące renowacji zespołów.
-
Napędy i Sterowanie 2002
PublicationRokrocznie w Gdańsku organizowane są targi NAPĘDY I STEROWANIE oraz ELEKTRO-INSTALACJE wraz z towarzyszącym Seminarium "Napędy i Sterowanie". W artykule przedstawiono firmy i prezentowaną ofertę wyrobów z zakresu napędu i sterowania pneumatycznego oraz zamieszczono informację o referacie wygłoszonym na seminarium z zakresu sterowania predykcyjnego w pneumatyce.
-
Energooszczędne sterowanie maszynami z magnesami trwałymi
PublicationPrzedstawiono klasyfikację silników z magnesami trwałymi i pokazano wybrane metody sterowania. Zaprezentowano bezczujnikowe sterowanie silnikiem bezszczotkowym prądu stałego. Podano kryteria umożliwiające energooszczędne sterowanie silnikiem przez optymalny wybór kąta przełączeń zasilanych faz. Zaprezentowano układ sterowania silnikiem z zagłębionymi magnesami wskazując zmienne modelu multiskalarnego jako zmienne stanu korzystniejsze...
-
Energooszczędne sterowanie maszynami z magnesami trwałymi
PublicationPrzedstawiono klasyfikację silników z magnesami trwałymi i pokazano wybrane metody sterowania. Zaprezentowano bezczujnikowe sterowanie silnikiem bezszczotkowym prądu stałego. Podano kryteria umożliwiające energooszczędne sterowanie silnkiem przez optymalny wybór kąta przełączeń zasilanych faz. Zaprezentowano układ sterowania silnikiem z zagłębionymi magnesami wskazując zmienne modelu multiskalarnego jako zmienne stanu korzystniejsze...
-
Modelowanie, monitorowanie i sterowanie
PublicationArtykuł przedstawia przegląd najnowszych wyników prac prowadzonych w obszarach modelowania, monitorowania i sterowania systemami wodociągowymi i ściekowymi.Ze względu na palące potrzeby kompleksowej ochrony środowiska naturalnego systemy wodociągowe i ściekowe sa przedmiotem intensywnych prac badawczych oraz wdrożeniowych. Spełnienie wysokich wymagań jakości oczyszczanych ścieków oraz wody pitnej, przy jednoczesnej minimalizacji...
-
Sterowanie ślizgowe maszyną dwustronnie zasilaną
PublicationW artykule zaprezentowano układ regulacji mocą czynną i bierną maszyny dwustronnie zasilanej pracującej jako generator. Do syntezy układu regulacji mocy wykorzystano model multiskalarny maszyny dwustronnie zasilanej. Sterowanie nieliniowym obiektem generatora zrealizowano z wykorzystaniem techniki sterowania ślizgowego.W publikacji przedstawiono wyniki badań symulacyjnych dla skokowych zmian wielkości zadanychmocy P i Q.
-
Sterowanie silnikiem indukcyjnym za pomocą falownika prądu.
PublicationCelem niniejszego artykułu jest przedstawienie wyników badań symulacyjnych układu napędowego z silnikiem indukcyjnym i falownikiem prądu, w którym zastosowano dwie metody sterowania w zamkniętej pętli sprzężenia prędkościowego tj., sterowanie z orientacją względem wektora pola (FOC) oraz sterowanie oparte na modelu multiskalarnym (MMB).
-
Sterowanie napięciami na kondensatorach falownika kaskadowego
PublicationW artykule zaproponowano strategię wektorowej modulacji szerokości impulsów dla wielopoziomowych falowników kaskadowych. Zaproponowane rozwiązanie umożliwia sterowanie napięciami na kondensatorach obwodów pośredniczących. Przedstawiono wyniki badań symulacyjnych i eksperymentalnych zaproponowanej strategii sterowania.
-
Modelowanie, sterowanie i wizualizacja quadrocoptera
PublicationArtykuł przedstawia podejście do budowy modelu matematycznego quadrocoptera. Głównym celem budowy modelu było zaprojektowanie odpowiedniego sterowania obiektu oraz analiza jego zachowania się w różnych sytuacjach. Jako założenie przyjęto budowę modelu, systemu sterowania oraz wszelkich towarzyszących algorytmów w otwartym środowisku programistycznym, co pozwoli na późniejszą ich implementację w rzeczywistym obiekcie, bez konieczności...
-
Sterowanie falownikami napięcia ograniczające prądy łożyskowe
PublicationW artykule przedstawiono zagadnienie zmniejszenie prądów łożyskowych w układach napędowych z falownikami napięcia, przez wprowadzenie zmian w algorytmie modulacji szerokości impulsów.
-
Sterowanie multiskalarne pięciofazowym silnikiem indukcyjnym
PublicationZastosowanie przekształcenia układu współrzędnych fazowych na układ ortogonalny do pięciofazowego silnika indukcyjnego o uzwojeniach skupionych prowadzi do wystąpienia w modelu matematycznym dwóch par składowych alfa-beta wektorów wirujących w dwóch nieruchomych układach współrzędnych. Pierwszy układ współrzędnych odpowiada zmiennym pierwszej harmonicznej, drugi – zmiennym trzeciej harmonicznej. Dla każdego układu występuje oddzielny...