Filters
total: 1141
filtered: 851
-
Catalog
- Publications 851 available results
- Publishing Houses 1 available results
- People 29 available results
- Inventions 8 available results
- Projects 5 available results
- Laboratories 1 available results
- Research Teams 3 available results
- e-Learning Courses 44 available results
- Events 13 available results
- Open Research Data 186 available results
Chosen catalog filters
Search results for: PRZEKROJE CZYNNE
-
Detekcja obumierania bakterii osadu czynnego
PublicationAnaliza składników głównych (PCA) jest narzędziem służącym wyodrębnieniu podstawowych czynników w rozważanych procesach w oparciu o dostępne pomiary. Zastosowanie PCA w monitorowaniu procesów pozwala na analizę pod kątem diagnostyki nie tylko wielkości mierzonych lecz również wielkości niedostępnych pomiarowo (ograniczenia technologiczne, koszty). Zaleta ta jest szczególnie istotna w przypadku biologicznej oczyszczalni ścieków,...
-
Tarcie płynne w łożyskach ceramicznych
PublicationW artykule przedstawiono zastosowanie materiałów ceramicznych w łożyskach ślizgowych. Opisano budowę, wady i zalety łożysk ceramicznych. Przedstawiono mechanizm powstawania tarcia płynnego przy smarowaniu wodą. Opisano przebieg reakcji tribochemicznych.
-
Dyspersyjność reaktora jako czynnik projektowy
PublicationCharakterystyka pojęcia dyspersyjności oraz opis analityczny dyspersyjności układu. Dyspersyjność reaktora jako istotny czynnik w projektowaniu obiektów przepływowych. Przykłady uwzględnienia dyspersyjności dla osadnika wysokosprawnego oraz dla szybowej oczyszczalni ścieków.
-
Wyznaczanie odległości pomiędzy przedmiotem obrabianym i czynną powierzchnią docieraka tarczowego
PublicationRzeczywista wielkość szczeliny pomiędzy przedmiotem obrabianych i docierakiem zależy od wielkości ziaren ściernych, zastosowanego nacisku jednostkowego jak również od twardości przedmiotu i docieraka. Możliwe jest również wyznaczenie ilości ziaren ściernych biorących udział w procesie mikroskrawania. W referacie przedstawiono jeden ze sposobów wyznaczenia odległości przedmiotu od narzędzia i metodę obliczenia ziaren biorących udział...
-
Regulacyjne usługi systemowe w zakresie mocy czynnej w warunkach rynkowych
PublicationRynek usług systemowych jest rynkiem pomocniczym, którego funkcjonowanie ma umożliwić realizację zadań przez rynek podstawowy jakim jest rynek energii elektrycznej. Proces produkcji i dostawy energii elektrycznej podlega szeregowi ograniczeń natury technicznej. Dla sprawnej i bezpiecznej pracy systemu Operator Systemu Przesyłowego musi dysponować odpowiednimi narzędziami, które pozyskuje jako usługi bilansujące i regulacyjne. Zadaniem...
-
Efektywność skrępowania betonu w grubościennych słupach typu Concrete-Filled Steel Tube o przekroju kołowym
PublicationW słupach typu CFST w stanie granicznym dochodzi do zwiększenia wytrzymałości betonu rdzenia na skutek jego skrępowania. Zaistnienie tego zjawiska zależy od wielu czynników. Jednym z najważniejszych z nich jest sztywność obwodowa płaszcza stalowego. Jej wpływ na efektywność wzrostu wytrzymałości betonu rdzenia przebadano eksperymentalnie na grupie 48 grubościennych słupów CFST. Wykazano, że nadmierne zwiększanie grubości płaszcza...
-
Przestrzenna analiza zgonów kobiet i mężczyzn w Polsce w przekroju podregionów w 2012 roku
PublicationW 2012 roku oczekiwana długość życia w momencie narodzin wynosiła w Polsce dla kobiet 81 lat, a dla mężczyzn 72,7 roku i od 1990 roku wydłużyła się odpowiednio o 5,8 i 6,5 roku. Wartości te są jednak nadal niższe niż w krajach Europy Zachodniej, gdzie kobiety żyją przeciętnie o 3 lata, a mężczyźni o 8 lat dłużej (Richardson i in., 2013). Wydłużenie oczekiwanej długości życia zostało osiągnięte między innymi dzięki malejącej śmiertelności...
-
Doraźna nośność słupów o przekroju kołowym z rur FRP wypełnionych betonem Badania, teoria, obliczanie
PublicationPraca ma charakter monografii opisującej aktualny stan wiedzy z zakresu badań, teorii i projektowania słupów CFFT (concrete-filled fiber-reinforced polymer tube). Celem prowadzonych przez autora prac studialnych i badań własnych, w tym eksperymentalnych, jest szczegółowa analiza doraźnej nośności i zachowania się słupów CFFT poddanych ściskaniu osiowemu i mimośrodowemu. W pierwszym rozdziale wyjaśniono motywację autora do podjęcia...
-
Scattering of electrons from 1-butene, H2C=CHCH2CH3, and 2-methylpropene,H2C=C(CH3)2, molecules
PublicationZmierzono, wykorzystując liniową technikę transmisyjną, całkowite absolutne przekroje czynne (TCS) na rozpraszanie elektronów na cząsteczce 1-butenu (H2C=CHCH2CH3) oraz 2-metylpropene (H2C=C(CH3)2) w zakresie energii padających elektronów, od 1 do 400 eV oraz od 1 do 350 eV. Kształt przekroju czynnego dla obu badanych izomerów butenu jest podobny. Dwie struktury w uzyskanych krzywych TCS, są wyraźnie widoczne: mały pik w okolicy...
-
Cross sections for electron scattering from selected components of DNA and RNA
PublicationWykorzystując metodę atomów niezależnych obliczono różniczkowe i całkowite przekroje czynne na sprężyste rozproszenie elektronów na wybranych drobinach, będących analogami składników DNA i RNA. Przekroje te obliczono w zakresie energii zderzenia od 50eV do 200 eV dla następujących drobin: C4H8O, C4H8O2, C5H10O2 oraz H3PO4. Przy użyciu metody BEB (binary-ecounter Bethe method) dla powyższych związków obliczono również przekroje...
-
Decentralizacja zarządzania usługami regulacyjnymi w zakresie mocy czynnej w warunkach rynkowych
PublicationW artykule postuluje się wprowadzenie zmian organizacyjnych zmierzających do decentralizacji procesu bilansowania w systemie. Decentralizacja umożliwi funkcjonowanie lokalnych, konkurencyjnych rynków usług systemowych.
-
Decentralizacja zarządzania usługami systemowymi w zakresie mocy czynnej w warunkach rynkowych
PublicationProces zarządzania usługami regulacyjnymi w krajowym systemie elektroenergetycznym jest scentralizowany. Konkurencja dostawców usług jest ograniczona. W artykule postuluje się wprowadzenie zmian organizacyjnych zmierzających do decentralizacji procesu bilansowania w systemie. Decentralizacja umożliwi funkcjonowanie lokalnych, konkurencyjnych rynków usług systemowych.
-
Zastosowanie metody Rayleigh’a do obliczenia pierwszej częstości drgań własnych słupów wspornikowych o zmiennym przekroju poprzecznym
Publication -
Modelowanie 3D uzwojeń twornika maszyny elektrycznej wykonanych z drutu o przekroju prostokątnym - aplikacja programu AutoCAD.
PublicationW artykule zaprezentowano program komputerowy służący do trójwymiarowego modelowania uzwojenia twornika maszyny elektrycznej wykonanego z drutów o przekroju prostokątnym. Program ten pracuje w środowisku graficznym pakietu AutoCAD. Użytkownik definiuje kształt uzwojenia na podstawie zbioru parametrów. Na tej podstawie powstaje w sposób automatyczny rysunek 3D uzwojenia. Program zawiera szereg funkcji wspomagającej użytkownika...
-
Wpływ początkowych losowych odchyłek geometrycznych środnika na siłę krytyczną skrętną słupa cienkościennego o przekroju dwuteowym
PublicationW pracy przeprowadzono analizę probabilistyczną słupa stalowego o przekroju dwuteowym. Niezawodność tego typu konstrukcji jest uzależniona od imperfekcji geometrycznych i materiałowych. Do szacowania wartości oczekiwanej i odchylenia standardowego obciążenia granicznego konstrukcji z imperfekcjami zastosowano metodę Monte Carlo. Obliczenia wykonano dla różnej liczby zmiennych losowych opisujących problem. Na tej podstawie przeprowadzono...
-
Sensitivity analysis of critical loads of I-columns
PublicationThe first order variation of critical buckling load of thin-walled columns with bisymmetric open cross-section due to some variations of the design variables such as: cross-section dimensions, or material characteristics is derived. The influence of the residual welding stresses is taken into account. In the numerical examples dealing with I-column the functions describing the effect of the variation of the dimensions of the flange...
-
Czynnik akustyki w architektonicznym projektowaniu kościołów
PublicationKsiążka przeznaczona jest dla architektów i inżynierów budownictwa, projektujących sale w obiektach użytku publicznego, w tym świątynie.
-
Komunikacja jako czynnik zwiększający dostepność przestrzeni
PublicationDostosowanie węzlow komunikacyjnych do potrzeb osób o niepełnej sprawności fizycznej, oprócz swojej roli ułatwiającej integrację osobom niepelnosprawnym z pełnosprawnymi, odgrywa duże znaczenie w podnoszeniu bezpieczeństwa oraz zwiększeniu zakresu i jakości obsługi wszystkich podróznych. Poprawa dostępności komunikacji wpływa na rozwój lokalnych społeczności i sprzyja poszerzeniu oferty turystycznej regionu. Stąd rozwój sieci komunikacyjnych...
-
Kształtowanie zbiorników stalowych na paliwa płynne
PublicationOmówiono historię zmian konstrukcji zbiorników na paliwa płynne w okresie od końca XIX wieku do końca XX wieku. Wskazano, że zmiany konstrukcyjne powstawały nie tylko z poszukiwania mniej materiałochłonnych konstrukcji ale głównie ze względu na oszczędności podczas eksploatacji - zmniejszenie strat od parowania magazynowanych paliw.
-
Badania osadu czynnego jako sorbentu oleju.
PublicationPrzeprowadzono badania właściwości sorpcyjnych wysuszonego osadu czynnego względem ciekłych węglowodorów. Zastosowano dwie techniki eksperymentalne:metodę wzniesienia kapilarnego i dynamiczną sorpcję oleju z dyspersji typu olej w wodzie. Sorbent uzyskany z osadu flokulowanego za pomocą polimeru organicznego był lepiej zwilżany niż sorbent otrzymany z osadu zagęszczanego bez dodatków chemicznych.
-
Inwestycje rzeczowe jako czynnik rozwoju przedsiębiorstw
PublicationZmieniające sie warunki funkcjonowania firm powodują, iż tylko ekspansywne i dynamicznie rozwijające się przedsiębiorstwa są w stanie sprostać rosnącym wymogom otoczenia. Podstawowym warunkiem zapewnienia ekspansji rynkowej firm jest podejmowanie optymalnych decyzji dotyczących ich rozwoju. Rozwój ten dokonuje sie głównie poprzez realizację efektywnych przedsiewzięć inwestycyjnych. W związku z powyższym ważne wydaje sie zbadanie,...
-
Czyste technologie gazowe - szansą dla Pomorza
PublicationW artykule przedstawiono koncepcję niskoemisyjnych obiegów gazowo-parowych rozwijanych w kierunku czystych technologii gazowych. Proponowane rozwiązania zakładają wykorzystanie pokładów gazu łupkowego znajdującego się na Pomorzu. Ze względu na ograniczoną wydajność otworu i skończony czas eksploatacji staje się zasadna utylizacja gazu w miejscu wydobycia w małych, przenośnych, kompaktowych elektrowniach z wykorzystaniem oksyspalania...
-
Interakcja momentu zginającego i siły osiowej w analizie nośności wybranych, cienkościennych przekrojów
PublicationObecnie w budownictwie coraz częściej wykorzystuje się lekkie konstrukcje stalowe, które posiadają korzystny stosunek ceny do nośności. Elementy takie uzyskuje się poprzez gięcie na zimno stosunkowo cienkich arkuszy blach i formowanie przekrojów w taki sposób, aby uzyskać oczekiwane wartości nośności. Za pomocą giętarki rolkowej bądź krawędziowej profiluje się ostateczny kształt przekroju, który dzięki dodatkowym usztywnieniom...
-
Ocena czynnej powierzchni narzędzia w mikroszlifowaniu powierzchni płaskich z kinematyką docierania jednotarczowego
PublicationPrzedstawiono wyniki badań eksperymentalnych mikroszlifowania z kinematyką docierania w układzie jednotarczowym. Badania miały na celu wyznaczenie okresu trwałości narzędzia i zmieniających się w czasie jego właściwości ściernych. Badania przeprowadzono na próbkach z ceramiki aluminiowej.
-
Elastic electron scattering in neon in the 110°-180° scattering angle range.
PublicationZmierzono różniczkowe przekroje czynne na rozproszenie sprężyste elektronów na atomach neonu dla energii elektronów równych 7,10,15eV w zakresie kątów rozproszenia 110° - 180°
-
Skuteczność zabezpieczeń przeciwpożarowych zbiorników na paliwa płynne
PublicationPodano mechanizm niszczenia konstrukcji zbiornika stalowego podczas pożaru. Wskazano, że skuteczniejsza jest instalacja gaśnicza umieszczona na dnie zbiornika a nie na górnej krawędzi płaszcza
-
Rewitalizacja jako czynnik poprawy pozycji konkurencyjnej kolei
PublicationPrzedstawiono istotę rewitalizacji linii kolejowych jako czynnika poprawy konkurencyjności kolei.
-
Przykładowy obieg siłowni parowej na czynnik organiczny
PublicationNa tle obiegu Carnota przedstawiono bliżej obieg Clausiusa-Rankine'a dla konwencjonalnej siłowni parowej na organiczny czynnik niskowrzący. Jako ilustrację obiegu na czynnik organiczny przedstawiono koncepcję elektrowni geotermalnej pracującej w określonych warunkach geologicznych. Dla arbitralnie przyjętych parametrów wody termalnej dokonano analizy termodynamicznej porównawczego obiegu Clausiusa-Rankine'a dla siłowni parowej...
-
Badania oczyszczania ścieków pożarniczych metodą osadu czynnego
PublicationZbadano efektywność biologicznego oczyszczania ścieków pożarniczych, uwzględniając nitryfikację, w laboratoryjnym reaktorze z osadem czynnym. Przebadano ścieki surowe rozcieńczone, ścieki poddane koagulacji związkami glinu oraz ścieki po koagulacji i utlenianiu z zastosowaniem reakcji Fentona. Efektywność oczyszczania mierzono stopniem redukcji ChZT. Badano aktywność dehydrogenaz mikroorganozmów osadu czynnego, stężenie azotu amonowego...
-
Wielofunkcyjność jako czynnik racjonalnego wykorzystania przestrzeni zurbanizowanej
PublicationNiniejszy artykuł przedstawia kwestię związaną ze współczesnym zagospodarowaniem prze-strzennym terenów zurbanizowanych. W czasach obecnych dążenie do założeń rozwoju zrównowa-żonego ośrodków miejskich wymaga przemyślanego podejścia przy gospodarowaniu przestrzenią. W artykule opisano analizę obiektu wielofunkcyjnego wpisanego w obszar miasta. Przedstawio-na została również przestrzeń zurbanizowana będąca kontekstem dla przedmiotowej...
-
Słynne wille Polski, wystawa we Wrocławiu 18.05.2013
PublicationWystawa zorganizowana w Bytomiu w Muzeum Górnośląskim w październiku 2013 r. przez Foibos Books Praha, na której wystawiono plansze autorstwa Marii Jolanty Sołtysik, oparte na książce Słynne wille Polski, której współautorką jest Maria Jolanta Sołtysik
-
Globalizacja jako czynnik determinujący współczesne stosunki międzynarodowe
PublicationJedną z podstawowych prawidłowości współczesnych przeobrażeń stosunków międzynarodowych jest proces globalizacji. Przeobrażenia nauki i techniki szczególnie zakresie środków transportu i technik komunikacji wpłynęły na nową jakość życia kształtując postawy i zachowania tak jednostek, jak i całych społeczności. Zauważa się wiele prawidłowości wyznaczających nową jakość w takich dziedzinach, jak ekonomia, kultura, polityka. Dziedziną...
-
Zarządzanie ryzykiem jako czynnik sprzyjający wzrostowi MSP
PublicationArtykuł jest przyczynkiem do dyskusji na temat potrzeby mobilizacji małych i średnich przedsiębiorstw do działań na rzecz kontroli i ograniczania ryzyka w działalności gospodarczej. Zarządzanie ryzykiem jest pojęciem szerokim, stąd skupiono się na jednym z jego wymiarów, na warunkach korzystania przez przedsiębiorców z możliwości minimalizowania ryzyk ubezpieczalnych. Badania wskazują, że mimo iż ubezpieczenia są niezbędnym elementem...
-
Zamówienia innowacyjne jako czynnik wspierający rozwój innowacji
PublicationW artykule przedstawiono i omówiono zamówienia publiczne, które mogą być czynnikiem wspierającym innowacje.Równocześnie wskazano, że zamówienia innowacyjne nie tylko wspierają innowacje, ale mogą być istotnym czynnikiem w rozwoju i funkcjonowaniu przedsiębiorstw i tym samym sposobem na zwiększenie przez nie zysków.
-
Zarządzanie interesariuszami jako czynnik sukcesu innowacyjnego projektu
PublicationNiniejszy artykuł stanowi rozważania na temat zasad wdrażania i oceny sukcesu złożonego projektu innowacyjnego. Zagadnienie przeanalizowano na przykładzie Zintegrowanego Systemu Zarządzania Ruchem TRISTAR, realizowanego w Trójmieście. Wynikiem tego projektu jest inteligentny system transportowy, składający się z odpowiedniej infrastruktury oraz oprogramowania, umożliwiający m.in. zdalną regulację sygnalizacji świetlnych w zależności...
-
Oczyszczanie ścieków zawierających ciecz jonową osadem czynnym
PublicationZbadano możliwość biologicznego oczyszczania ścieków syntetycznych zawierających tetrafluoroboran 1-butylo-3-metyloimidazoliowy w laboratoryjnym bioreaktorze z osadem czynnym.
-
Elastic electron scattering by argon in the vicinity of the high-energy critical minimum.
PublicationZostały obliczone różniczkowe przekroje czynne na sprężyste rozpraszanie elektronów na argonie. Przedział energetyczny rozpraszanych elektronów został tak dobrany, aby zbadać położenie tzw. minimum krytycznego.
-
Nośność stalowych słupów złożonych z kształtowników giętych na zimno o przekroju poprzecznym otwartym z dodatkowymi gałęziami przylgowymi.
PublicationW niniejszej pracy opisano zagadnienie wzajemnej współpracy gałęzi przylgowo złożonego słupa wykonanego z kształtowników wykonanych w technologii gięcia na zimno. Przedstawiono proces przygotowania eksperymentu laboratoryjnego wykonanego w skali naturalnej, przebieg badań oraz sposób wykonania modelu numerycznego w programie Abaqus. Wyniki analizy numerycznej porównano z wynikami eksperymentu. Na tej podstawie dokonano walidacji...
-
Badania porównawcze wpływu grubości ścianki powłoki o przekroju niekołowym, wykonanej z tworzywa GRP, w obiekcie gruntowo-powłokowym
PublicationW artykule przedstawiono badania porównawcze przepustów wykonanych z tworzywa GRP (Glass Reinforcement Poliester) zabudowanych w warunkach naturalnych i obciążanych układem sił symulujących obciążenia komunikacyjne zgodne z „Modelem Obciążenia 1” wg [7]. Analizowano dwie konstrukcje o identycznym przekroju poprzecznym (profil dzwonowy DN3000/2400), ale różnej grubości ścianki: standardowej 45 mm i zredukowanej 35 mm. Badania obejmowały...
-
Ocena stanu czynnej powierzchni ściernicy ze spoiwem galwanicznym w szlifowaniu z kinematyką docierania
PublicationW przeprowadzonych badaniach określano wpływ zagłębienia ziaren diamentowych i z regularnego azotku boru w spoiwie galwanicznym na trwałość ich właściwości skrawnych. Zmiana zagłębienia ziaren wynikała z wysokości spoiwa wynoszącej 65%, 50% (typowe zagłębienie) i 35% wymiaru charakterystycznego ziaren. Zużycie i stan czynnej powierzchni ściernicy określano z zastosowaniem komputerowej analizy obrazu mikro i makroskopowego.
-
WPŁYW GENERACJI ROZPROSZONEJ NA STRATY MOCY CZYNNEJ W SIECIACH DYSTRYBUCYJNYCH WN I SN
PublicationW referacie przedstawiono wpływ lokalizacji generacji rozproszonej na pracę sieci dystrybucyjnej WN i SN. W przypadku sieci SN rozpatrzono przypadki lokalizacji źródła blisko GPZ oraz w głębi sieci z uwzględnieniem jej topologii: sieć promieniowa oraz dwustronnie zasilana. Rozpatrzono również aspekty wpływu źródeł na rozpływy mocy, straty mocy, poziomy napięć oraz pracę regulatora transformatora w GPZ. W przypadku sieci WN przeanalizowano...
-
Board cross-section errors while sawing on twin shaft multi-rip saws
PublicationW pracy przedstawiono wpływ warunków pracy pił na powstawanie błędów przecinania w postaci uskoku na przekroju poprzecznym tarcicy.
-
Total cross sections for electron scattering with some C3 hydrocarbons
PublicationPrzedstawiono absolutne całkowite przekroje czynne na rozpraszanie elektronów dla dwóch izomerów C3H4 oraz C3H8 w zakresie energii 0.5-37- eV. Przedyskutowano efekt izomeryczny oraz wpływ krotności wiązania C-C.
-
Ekonometryczna analiza popytu na paliwa płynne w Polsce
PublicationW artykule przedstawiono analizę popytu rynkowego na paliwa płynne w Polsce, która może stanowić przesłankę do prognozowanie możliwości sprzedaży czy też planowania polityki cenowej w zmieniającym się otoczeniu przedsiębiorstw. Do przeprowadzenia analizy popytu wykorzystano narzędzia ekonometryczne umożliwiające rozpoznanie elastyczności oraz wahań sezonowych popytu.
-
Słynne wille Polski, wystawa w Bytomiu - październik 2013
PublicationWystawa zorganizowana we Wrocławiu w Muzeum Architektury w dniach 28 kwietnia-18 maja 2013 r. przez Foibos Books Praha, na której wystawiono plansze autorstwa Marii Jolanty Sołtysik, oparte na książce Słynne wille Polski, oprac. zbior. R. Nakonieczny, Praha : Foibos Books, 2013, ISBN 978-80-87-073-57-5.
-
Trasa przejazdu jako czynnik determinujący warunki eksploatacji pojazdu
PublicationW pracy przedstawiona została metoda opisu warunków eksploatacji pojazdu przy użyciu założonej trasy przejazdu. Proponowana metoda może być użyta do łatwej oceny efektywności ekonomicznej układów napędowych autobusów miejskich, w warunkach eksploatacji charakterystycznych dla danego miasta, uwzględniających takie czynniki jak warunki klimatyczne, ukształtowanie terenu, warunki ruchu drogowego, liczbę przewożonych pasażerów.
-
Badania nitryfikacji w oczyszczaniu ścieków przemysłowych osadem czynnym
Publication -
Elastic cross-section calculations for electron collisions with XY4 (X=Si,Ge; Y=H, F, Cl, Br, I) molecules
PublicationObliczano elastyczne przekroje czynne dla tetraedrycznych związków krzemu i germanu. Otrzymane wyniki porównano z innymi dostępnymi wynikami obliczeń oraz z danymi doświadczalnymi; dla energii powyżej 100 eV uzyskano zadowalającą zgodność.
-
Przekrój drogi "2 minus 1" – ocena możliwości zastosowania na drogach samorządowych w Polsce
PublicationOd kilkunastu lat w krajach Europy Zachodniej, a od kilku lat również i Polsce, poszukuje się nowych standardów rozwiązań organizacji ruchu, pozwalających w bezpieczny, funkcjonalny i ekonomiczny sposób organizaować ruch na drogach lokalnych. W Polsce dotyczy to przede wszystkim dróg powiatowych lub gminnych, o niewielkim znaczeniu ruchowym, zlokalizowanych głównie poza obszarami zabudowanymi. Dotychczasowe doświadczenia z kilku...
-
Calculations of electron impact ionization cross section for simple biomolecules: formic and acetic acids
PublicationObliczono przekroje czynne na jednokrotną jonizację kwasu mrówkowego oraz kwasu octowego. Obliczenia przeprowadzono używając formalizmu BEB w zakresie energii od progu na jonizację do 400 eV. Wyniki porównano z dostępnymi danymi doświadczalnymi.