Filters
total: 360
filtered: 283
-
Catalog
- Publications 283 available results
- People 13 available results
- Inventions 5 available results
- Projects 4 available results
- Research Teams 1 available results
- Research Equipment 1 available results
- e-Learning Courses 15 available results
- Events 5 available results
- Open Research Data 33 available results
Chosen catalog filters
Search results for: OPORY PODSYPKI
-
The effect of heat treatment of hardwood on the specific cutting resistance
PublicationW pracy przedstawiono wyniki badań mocy skrawania podczas przecierania modyfikowanego i niemodyfikowanego termicznie drewna dębowego i jesionowego na pilarce ramowej PRW15M. W pierwszym etapie badań, graniakowe próbki drewna dębowego i jesionowego były modyfikowane termicznie za pomocą przegrzanej pary (temperatura 197C, czas 4 h) w parzelni wysokotemperaturowej, w warunkach przemysłowych. Następnie, wyznaczono właściwe powierzchniowe...
-
Koncepcja określania charakterystyk mechanicznych toru bezstykowego podczas procesu regulacji geometrycznej
PublicationW referacie zaprezentowano koncepcję wyznaczania sił osiowych występujących w szynach toru bezstykowego oraz możliwości oceny oporów podsypki. Omówiono możliwości wykorzystania oprzyrządowania podbijarki torowej dla pomiarów charakterystyk toru. Przedstawiono wyniki badań toru z użyciem maszyn torowych wykorzystywanych w bieżącym utrzymaniu toru.
-
Analiza stateczności walcowego pionowego zbiornika dwupłaszczowego posadowionego na fundamencie gruntowym
PublicationOmówiono wpływ nierównomiernego osiadania płaszcza wewnętrznego i zewnętrznego na nośność stalowego zbiornika dwupłaszczowego posadowionego za pośrednictwem podsypki piaskowej na uwarstwionym podłożu gruntowym. Analizę obliczeniową wykonano numerycznie przy zastosowaniu systemu komputerowego MSC Visual Nastran for Windows, version 2001. Stwierdzono, że przy zastosowaniu w obliczeniach podłoża typu Winklera otrzymuje się zbyt duże...
-
The assessment of load-settlement curve for Atlas piles correlated with CPT tests
PublicationRacjonalne stosowanie pali przemieszczeniowych typu Atlas wymaga analitycznej oceny pełnej krzywej obciążenie - osiadanie. W pracy przedstawiono możliwości wykorzystania metody funkcji transformacyjnych t-z (dla pobocznicy) oraz q-z (dla podstawy) dla oceny krzywej osiadania. Jednostkowe graniczne opory na pobocznicy, tmax, oraz pod podstawą, gf, określono na podstawie metody bezpośredniej, wykorzystując opory stożka sondy, qc....
-
Hałas opon w warunkach występowania znacznych sił stycznych w strefie styku opony z jezdnią.**2002, 172 s. + 3 zał. 75 s. 187 rys. 12 tabl. bibliogr. 113 poz. maszyn. Rozprawa doktorska /29.05.2002/. PG, Wydz. Mechaniczny. Promotor: dr hab. Jerzy A. Ejsmont, prof. nadzw. PG.
Publication.
-
Wpływ kąta pochylenia koła na opór toczenia opon samochodowych
PublicationW pracy przedstawiono wpływ kąta pochylenia koła na opór toczenia opon do samochodów osobowych. Pomiary oporu toczenia kół toczących się z kątem pochylenia od -6º do +3º wykonano na bębnowej maszynie bieżnej metodą momentową. Wyniki pomiarów przedstawiono w formie zależności współczynnika oporu toczenia oraz przyrostu współczynnika oporu toczenia w funkcji kąta pochylenia badanego koła.
-
Influence of boundary conditions in calibration chamber
PublicationPrzedstawiono wyniki badań modelowych penetracji w komorze kalibracyjnej z zastosowaniem modeli o różnej średnicy. Badania przeprowadzono w piasku średnio zagęszczonym i zagęszczonym przy stałej składowej poziomej naprężenia i przy składowej pionowej naprężenia w gruncie do 400 kPa. Określono wpływ warunków brzegowych na uzyskane wyniki oporu podstawy/oporu stożka lub ostrza dylatometru. Wyznaczono współczynniki korekcyjne oraz...
-
Badania wodnych roztworów ciekłych kryształów na Tribometrze PT-3
PublicationBadano wpływ smarowania wodnymi roztworami substancji tworzących struktury ciekłokrystaliczne na opory ruchu i zużycia skojarzenia ślizgowego ze stali narzędziowej NC6. Stwierdzono korzystny wpływ w/w substancjismarowych w porównaniu z zastosowaniem czystej wody destylowanej.
-
Wpływ nawierzchni jezdni na hałas drogowy - część 2
PublicationW pracy przedstawiono mechanizmy generowania hałasu opon związane z drganiami mechanicznymi oraz z przepływami powietrza. Omówiono wpływ rzeźby bieżnika opony oraz tekstury nawierzchni na generowany hałas podczas toczenia się opony po nawierzchni jezdni.
-
O oponach informacji kilka
PublicationW pracy zaprezentowano krótki rys historyczny pnneumatycznej opony samochodowej. Omówiono budowę opony, wyszczególniono jej typy oraz podano rodzaje rzeźb bieżnika. Omówiono oznaczenia opon, podano zasady doboru ich do samochodu oraz przedstawiono najczęstsze uszkodzenia opon.
-
The experimental investigations and modelling of trak work with the use of tamping machine's diagnostic informations
PublicationW pracy przedstawiono realizowany w Katedrze Inżynierii Kolejowej Politechniki Gdańskiej program badawczy, którego idea zasadza się na wykorzystaniu podbijarki torowej w zakresie diagnostyki toru kolejowego. Skupiono się głównie na dwóch aspektach związanych z torem bezstykowym, tj. na siłach podłużnych występujących w tokach szynowych oraz na oporach poprzecznych rusztu torowego związanych głównie ze stopniem ustabilizowania podsypki...
-
Mikrostruktura i właściwości tribologiczne laserowo przetopionego stopu AlSi13MgCuNi w warunkach kriogenicznych.
PublicationPrzedstawiono mikrostrukturę stopu AlSi13MgCuNi po obróbce laserowej w warunkach kriogenicznych. Podano wyniki badań tribologicznych za pomocą tribometru TPZ-1 w skojarzeniu ciernym z żeliwem szarym gatunku 300. Porównano opory tarcia oraz zużycie stopu w zależności od parametrów obróbki laserowej.
-
Resistance is futile
PublicationOmówiono zasadę działania przyczepy dynamometrycznej służącej do pomiaru oporu toczenia opon do samochodów osobowych i dostawczych w warunkach drogowych. Przyczepa ta została zbudowana w Katedrze Pojazdów i Maszyn Roboczych Politechniki Gdańskiej. Zaprezentowano wyniki dadań oporu toczenia dwóch opon na nawierzchni SMA 0/12,8.
-
Badania tribologicznych właściwosci materiałów bezsmarowych w warunkach występowania oscylacji mikropoślizgów.
PublicationBadano opory ruchu i zużycie łożyskowych materiałów bezsmarowych stosowanych w węzłach ślizgowych maszyn w warunkach występowania mikrooscylacji w płaszczyźnie ślizgania. Stwierdzono istotne różnice odporności materiałów na zużywanie w takich warunkach, uzależnione od właściwości ślizgowych i podatności sprężystej elementów badanej pary kinematycznej.
-
Wpływ nawierzchni drogowej na opór toczenia opon samochdowych
PublicationW artykule przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań oporu toczenia opon na 5 nawierzchniach zamontowanych na bębnach dwóch maszyn bieżnych. Przeanalizowano je w aspekcie wpływu tekstury nawierzchni na współczynnik oporu toczenia opon. Wnioski z tej pracy posłużyły do zaplanowania podobnych badań w warunkach drogowych za pomocą przyczepy dynamometrycznej.
-
Opór toczenia opon samochodowych
PublicationOpór toczenia opon samochodowych jest jednym z istotnych parametrów charakteryzujących współpracę opon samochodowych z nawierzchnią jezdni. jego wartość wpływa na zużycie paliwa a przez to na koszt transportu samochodowegooraz na osiągi pojazdów, takie jak prędkość maksymalna czy zdolność przyspieszania. W zależności od warunków ruchu zmniejszenie oporu toczenia o 10% powoduje zmniejszenie zużycia paliwa o2-4%. Zmniejszenie zużycia...
-
Specific cutting resistance while sawing of wood - the size effect
PublicationW artykule przedstawiono wyniki analiz zmian właściwego oporu skrawania, przy zastosowaniu współczesnej mechaniki pękania z uwzględnieniem wiązkości. Analizy wykonano dla procesu przecinania drewna na pilarce ramowej PRW15M drewna jesionu i jesionu modyfikowanego termicznie. Zastosowane podejście pozwala na wyjaśnienie zjawiska wzrostu właściwego powierzchniowego oporu skrawania dla niewielkich grubości warstwy skrawanej jako efektu...
-
Sopot Forest Opera - history and future
PublicationW artykule przedstawiono historię Opery Leśnej w Sopocie oraz plany budowy jej nowego przekrycia.
-
THE EFFECT OF THE FRICTION OF THE REFUSE INSIDE THE REFUSE COLLECTION VEHICLE BODY ON THE WORKING PARAMETERS OF THE COMPACTION MECHANISM
PublicationMechanizm prasujący pojazdu do usuwania odpadów z pojemników (w skrócie PUOP) spełnia dwie funkcje. W pierwszym etapie zagęszcza zebrane z pojemników odpady, a następnie przemieszcza je w głąb skrzyni zbiorczej. Znajo-mość właściwości mechanicznych odpadów znajdujących się wewnątrz skrzyni może w znaczący sposób wpłynąć na poprawę wydajności pojazdu. Celem ba-dań było zwiększenie wydajności PUOP poprzez opracowanie w oparciu...
-
Komputerowe wspomaganie zarządzania grupą przedsięwzięć
PublicationSukces wdrożenia platformy EPM zależy przede wszystkim do włąściwego przygotowania procedur zarządzania projektami w środowisku wieloprojektowym osób korzystających z systemu, kultury organizacji oraz właściwego motywowania osób mających korzystać z systemu, tak aby eliminować ich opory wobec nowych rozwiązań. Ważna jest także właściwa komunikacja pomiędzy jednostkami organizacyjnymi mającymi korzystać z platformy EPM.
-
Badania tribologiczne w warunkach posuwisto-zwrotnego ślizgania skojarzeń: żeliwo-kompozyt aluminiowo-żelazowy.
PublicationOpisano badania kompozytów: silumin AlSi11-żelazo albo silumin AlSi11-stal narzędziowa N9 (otrzymanych in situ), a także samego siluminu AlSi11 w skojarzeniu z żeliwem 350, przy tarciu ślizgowym w ruchu posuwisto-zwrotnym. Stwierdzono wpływ sposobu otrzymywania materiału kompozytowego na zużycie i opory ruchu skojarzenia badawczego, w szczególności materiały te zużywały się wolniej, niż silumin AlSi11.
-
A tribological research on a reciprocating sliding contact of aluminum-ferrous composite against cast-iron.
PublicationOpisano badania kompozytów: silumin AlSi11-żelazo albo silumin AlSi11-stal narzędziowa N9 (otrzymanych in situ), a także samego siluminu AlSi11 w skojarzeniu z żeliwem 350, przy tarciu ślizgowym w ruchu posuwisto-zwrotnym. Stwierdzono wpływ sposobu otrzymywania materiału kompozytowego na zużycie i opory ruchu skojarzenia badawczego, w szczególności materiały te zużywały się wolniej, niż silumin AlSi11.
-
Tire/road noise - generation, measurement, and abatement
PublicationPodano określenia i definicje dotyczące hałasu opon samochodowych. Omówiono mechanizmy generowania tego hałasu oraz zasady modelowania. Przedstawiono metody pomiaru hałasu opon oraz stosowane systemy pomiarowe. Podano normy dotyczące hałasu opon. Omówiono wpływ opony i nawierzchni na hałas generowany przez toczące się koło ogumione. Zaprezentowano koła kompozytowe oraz opony z bieżnikiem poroelastycznym generujące niski poziom...
-
Mn Road Facility Badania nawierzchni drogowych w amerykańskim stylu
PublicationPomimo znacznego rozwoju technik modelowania matematycznego oraz badań laboratoryjnych nie jest obecnie możliwe wyeliminowanie badań nawierzchni drogowych i ich monitorowania w warunkach drogowych. W pracy przedstawiono drogowe badania oporu toczenia opon samochodowych na torach doświadczalnych Francji i Stanów Zjednoczonych wykonane za pomocą przryczepy dynamometrycznej zbudowanej w Politechnice Gdańskiej. Podano przykładowe wyniki...
-
Tests on lateral resistance in railway track during operation of tamping machine
PublicationArtykuł prezentuje koncepcję prowadzenia badań oporów poprzecznych w trakcie procesu regulacji geometrycznej toru kolejowego za pomocą podbijarki. Jest to zatem kontynuacja badań nad zastosowaniem podbijarki torowej w diagnostyce toru bezstykowego; wcześniej zajmowano się kwestią określania sił podłużnych w szynach. Przedstawiono sposób wyznaczania oporów poprzecznych polegający na ciągłej rejestracji przemieszczenia oraz siły...
-
Heat transfer and pressure drop during flow boiling of pure efrigerants and refrigerant/oil mixtures in tube with porous coating
PublicationW pracy przedstawiono wpływ powłoki porowatej na średni współczynnik przejmowania ciepła oraz opory przepływu podczas wrzenia wybranych czynników chłodniczych wewnątrz poziomych rurek. Badania przeprowadzono dla techniczne czystych czynników chłodniczychR22, R134a i R407C oraz ich mieszanin z olejem poliestrowym 1% i 5% wrzących w rurkach wykonanych ze stali nierdzewnej, o wewnętrznej powierzchni gładkiej oraz z metaliczną powłoką...
-
Penetration resistance of Lubiatowo sand in calibration chamber tests
PublicationAnaliza oporu na wciskanie na stożku sondy statycznej wciskanej na podstawie badań modelowych w komorze kalibracyjnej z kontrolą naprężeń bocznych. Przeprowadzono badania z zastosowaniem standardowej końcówki CPT, dylatometru DMT, mini-stożka CPT oraz pali modelowych o różnej średnicy. Badania wykonano na piasku modelowym z plaży w Lubiatowie w stanie średnio zagęszczonym i zagęszczonym w szerokim zakresie składowej pionowej naprężenia....
-
Analiza wpływu zmęczenia kierowców na ryzyko wypadków na drogach krajowych
PublicationPrzedstawiono charakterystykę czynników wpływających na zmęczenie kierowców. Zidentyfikowano przyczyny, okoliczności i konsekwencje wypadków spowodowanych zmęczeniem kierowców. Wykorzystując wyniki badań opracowano model objaśniający intensywność wypadków i ofiar wypadków w zależności od pory doby. Określono poziom względnego ryzyka wypadków w porze nocnej w stosunku do pory dziennej oraz mapę ryzyka wypadków z ofiarami śmiertelnymi...
-
Symulacja obwodów elektrycznych zasilanych pulsacyjnie w badaniach patologii nerek. Zastosowanie Komputerów w Nauce i Technice.XIII cykl seminariów zorganizowanych przez PTETiS, Oddział Gdańsk.
PublicationPrzedstawiono istotę odwzorowania krwiobiegu nerki za pomocą prostego obwodu elektrycznego. Podano wpływ zmiany oporów przepływu krwi na współczynnik oporu RI w nerce.
-
Wyznaczanie względnej i bezwzględnej wartości zmian rezystancji zastępczego krwiobiegu nerki
PublicationZaproponowano sposób wyznaczania bezwzględnych i względnych zmian rezystancji w modelu elektrycznym krwiobiegu nerki. W oparciu o znane analogie między zjawiskami przepływu krwi w naczyniach i organach, a przepływem prądu w obwodach elektrycznych, zastosowano opisaną metodę do wyznaczenia zmian oporu naczyniowego nerki dla rzeczywistych danych medycznych. Przeprowadzono doświadczenie medyczne in vivo, polegające na zarejestrowaniu...
-
Zarządzanie zmianą w małych i średnich przedsiębiorstwach
PublicationNiniejszy artykuł przedstawia zagadnienia związane z zarządzaniem zmianą w przedsiębiorstwach, w tym również tych z sektora małych i średnich przedsiębiorstw. W części pierwszej przedstawiono wybrane sposoby wprowadzania zmian w organizacjach, a także czynniki wywołujące zmiany (endogeniczne i egzogeniczne). Druga część artykułu dotyczy czynników wpływających na powodzenie inicjatyw wdrażania zmian w firmie. Omówiono w niej między...
-
In plane and out of plane temperature dependencies of the resistivity insingle crystals and films of Nd2CuO4.
PublicationW pracy przedstawiono temperaturową zależność oporu elektrycznego kryształów i cienkich warstw związku Nd2CuO4. Dyskutowany jest wpływ temperatury i atmosfery dodatkowej obróbki termicznej na własności transportowe.
-
The effect of the wood temperature upon specific cutting resistance during machining with narrow-kerf saws
PublicationW pracy przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych właściwego powierzchniowego oporu skrawania drewna sosny w funkcji wilgotności drewna, temperatury drewna oraz prędkości posuwu podczas przecinania cienkimi piłami. Proces cięcia prowadzono na pilarce ramowej wielopiłowej PRW15M. Sosnowe próbki przed badaniami mrożono w komorze klimatycznej - temperatura drewna -5 C deg., -20 C deg., +20 C deg. Czas wymrażania przed próbami określano...
-
Energetyczne aspekty toczenia koła ogumionego o dużej odkształcalności
PublicationW pracy przedstawiono czynniki wpływające na energochłonność ruchu samochodu. Jej znacznym składnikiem jest energia wydatkowana na pokonanie oporu toczenia. Energia ta rozpraszana jest we wszystkich kołach jezdnych pojazdu. Przeanalizowano ogólny przypadek toczenia się koła ogumionego o dużej odkształcalności na miękkim podłożu. Opisano składowe energii rozpraszanej na skutek poruszania się po miękkim podłożu z kątem pochylenia...
-
Sawing of frozen wood with narrow-kerf saws.
PublicationPrzedstawiono wyniki badań eksperymantalnych skrawania drewna sosnowego mrożonego na pilarce ramowej PRW15M za pomocą cienkich pił. Badano opory skrawania, chropowatość powierzchni po przecinaniu, dokładność przecinania oraz przeprowadzono analize granulometryczna wiórów. Zaobserwowano wzrost oporów skrawania w raz ze spadkiem temperatury,któremu towarzyszyła również niższa dokładność przeciania w odniesieniu do drewna obrabianego...
-
Form-finding of textile hanging roof of Opera Lesna open-air theatre in Sopot
PublicationW pracy przedstawiono zasady kształtowania wstępnego przekryć wiszących na przykładzie przekrycia Opery Leśnej w Sopocie. Pokazano dwa sposoby uzyskania zrównoważonej konfiguracji przekrycia o parametrach założonych w projekcie architektonicznym.
-
Technologia robót torowych
PublicationMonografia „Technologia robót torowych” podzielona została na 11 rozdziałów, w których przedstawiono problematykę napraw nawierzchni podsypkowych i podtorza. W pierwszych czterech rozdziałach opisane zostały podstawowe pojęcia, klasyfikacja napraw oraz proste technologie robót wykonywane metodą ręczną i małej mechanizacji. W kolejnych czterech rozdziałach omówione zostały technologie podbijania toru, oczyszczania podsypki, spawania...
-
Technologia robót torowych
PublicationMonografia „Technologia robót torowych” podzielona została na 11 rozdziałów, w których przedstawiono problematykę napraw nawierzchni podsypkowych i podtorza. W pierwszych czterech rozdziałach opisane zostały podstawowe pojęcia, klasyfikacja napraw oraz proste technologie robót wykonywane metodą ręczną i małej mechanizacji. W kolejnych czterech rozdziałach omówione zostały technologie podbijania toru, oczyszczania podsypki, spawania...
-
Zwischenruf
PublicationNa przykładzie łącznika pomiędzy budynkami Królewskiej Szkoły Baletu i Opery Królewskiej w Covent Garden (Londyn), podkreślono aktualne trendy w budownictwie skierowane na integrowanie formy (estetyka) z przeznaczeniem budowli (konstrukcja).
-
Superconductivity in the Einstein solid VAl10.1
PublicationWykonano pomiary podatności magnetycznej, oporu elektrycznego i ciepła właściwego dla VAl10.1. VAl10.1 jest nadprzewodnikiem II-go rodzaju z temperaturą krytyczną T_c = 1.53 K i górnym polem krytycznym 800 Oe.
-
Introduction in to tyre simulations
PublicationW artykule przedstawiono wyniki symulacji komputerowej zachowania się opony w czasie badania jej oporów toczenia w oparciu o program LMS Virtual Lab. Przedstawiono także wnioski wynikające z przeprowadzonej symulacji.
-
Judicial udefulness of hydraulics
PublicationPrzedstawiono znaczenie hydrauliki do rozwiązywania zagadnień nietypowych, wykraczających poza standardowe kwestie inżynierskie. Jako zasadnicze pole takich zastosowań wskazano spory, rozstrzygane przez organa sprawiewdliwości (sądy, prokuraturę). Podano przykłady konkretnych problemów.
-
NUMERYCZNE MODELOWANIE WANDALISTYCZNYCH ODDZIAŁYWAŃ NA KONSTRUKCJĘ TRYBUNY STALOWEJ
PublicationW niniejszym artykule przedstawiono sposób numerycznego modelowania wandalistycznych oddziaływań na konstrukcję trybuny stalowej, wywołanych nieprzewidywalnym zachowaniem się widzów. Obciążenia dynamiczne takie jak synchroniczne podskoki bądź przemieszczanie się tłumu oraz potrząsanie barierek ochronnych może doprowadzić do znacznej redukcji częstotliwości drgań własnych konstrukcji. Na podstawie przyjętych obciążeń wyznaczono...
-
Niezawodność systemu transportowego dla dróg krajowych w Polsce w aspekcie wpływu kierowców
PublicationCzynniki powodujące zmęczenie kierowców. Analiza wypadków związanych ze zmęczeniem kierowców. Wpływ pory dnia na ryzyko wypadków drogowych spowodowanych przez zmęczonych kierowców.
-
Comment on the orthogonality of the Macdonald functions of imaginary order
PublicationPrzeprowadzono dowód ortogonalności funkcji Macdonalda z urojonym indeksem. Zastosowana metoda jest znacznie prostsza od innych prezentowanych do tej pory w literaturze.
-
Symulacja hałasu emitowanego przez przejeżdżający pojazd
PublicationPrzedstawiono program komputerowy Vehicle Noise Simulation umożliwiający przeprowadzenie symulacji hałasu przejeżdżającego pojazdu w oparciu o charakterystyki kierunkowe dźwięku emitowanego przez poszczególne źródła hałasu w pojeździe takie jak: opony, silnik, układ wydechowy.
-
Role of reciprocating sliding testing in tribological materials engineering
PublicationPrzedstawiono wyniki badań oporu ruchu i zużycia skojarzeń o styku rozłożonym przy posuwisto-zwrotnym ślizganiu. Badano skojarzenia: żeliwo-stop aluminium przetapiany laserowo w warunkach kriogenicznych oraz żeliwo-kompozyt aluminium-żelazo otrzymany ''in situ''.
-
Static puncture resistance of non-woven geotextiles
PublicationBadania cech fizycznych i wytrzymałościowych geowóknin separcyjnych i osłonowych. Analiza wyników badań oporu na przebicie statycze metodą CBR, dla różnych rodzajów geowłóknin, próbek pozyskanych z terenu (po wbudowaniu w nasyp)i kontrolnych.
-
Zastosowanie audytu wewnętrznego u operatorów produkcyjnych w zapobieganiu kryzysom-studium przypadku
PublicationGłównym tematem artykułu była analiza badań przeprowadzonych u producenta farb proszkowych przedsiębiorstwa X, w zakresie zastosowania audytu wewnętrznego, jako metody pozwalającej na zapobieganie pojawienia się kryzysu. Właściwa współpraca operatorów produkcyjnych z menedżerami ma kluczowe zna-czenie dla budowy właściwej pozycji audytu wewnętrznego w przedsiębiorstwie X. Brak należytej współpracy na etapie badań, przy braku...
-
A jeśli nie „120” to co?
PublicationProblem minimalnego dopuszczalnego obciążenia hydraulicznego kanalizacyjnej sieci grawitacyjnej. Znaczenie techniczne i ekonomiczne zagadnienia. Konsekwencje lekceważenia strony hydraulicznej - zatory, blokady, odory. Ocena warunków do powstawania zbiorczej kanalizacji w Polsce. Nierzetelność autorów programów i projektów.