Filters
total: 736
-
Catalog
- Publications 446 available results
- Journals 4 available results
- Publishing Houses 1 available results
- People 34 available results
- Inventions 7 available results
- Projects 7 available results
- Laboratories 1 available results
- Research Teams 4 available results
- e-Learning Courses 134 available results
- Events 3 available results
- Open Research Data 95 available results
Search results for: OKRETOWE SIŁOWNIE SPALINOWE
-
Homoclinic solutions for a class of the second order Hamiltonian systems
PublicationW niniejszej pracy badamy istnienie orbit homoklinicznych dlaukładu Hamiltonowskiego drugiego rzędu: q^{..} + V_{q}(t,q) = f(t), gdzie V z iloczynu kartezjańskiego R x R^{n} do R jest postaciV(t,q) = -K(t,q) + W(t,q). Zakładamy, ze V jest T-okresowe ze względuna zmienną t, K spełnia tzw. ''pinching'' warunek, W jest superliniowew nieskończoności, a norma f w L^{2} jest wystarczająco mała.Orbitę homokliniczną takiego układu znajdujemy...
-
Diagnostyka obrazowa rozjazdów kolejowych
PublicationRozjazd kolejowy jest jednym z bardziej skomplikowanych elementów drogi kolejowej. W czasie jego eksploatacji należy szczególną uwagę zwrócić na problemy związane z jego prawidłowym utrzymaniem. W tym celu należy prowadzić bieżące i okresowe przeglądy, które pozwolą na wczesne wykrycie i usunięcie wad, a tym samym wydłużenie okresu trwałości rozjazdów kolejowych. W czasie prowadzonych przeglądów, a w szczególności oględzin elementów...
-
Propulsion system with a hydraulic transmision for a low draught inland vessel
PublicationW artykule przedstawiono założenia i uwarunkowania techniczne oraz projekt koncepcyjny dwóch wariantów układu napędowego statku śródlądowego o małym zanurzeniu. Oba warianty dotyczą systemu Diesel-hydraulicznego, przy czym pierwszy - z tradycyjną, poziomą linią wałów i śrubami stałymi w wychylnych dyszach Korta, a drugi - z pędnikami azymutalnymi. Projekt zawiera schemat systemu napędowego oraz wizualizację rozmieszczenia podstawowych...
-
Charakterystyka kotła małej mocy na biomasę chłodzonego olejem w świetle badań eksperymentalnych
PublicationCelem niniejszej pracy jest zaprezentowanie wyników badań eksperymentalnych kotła wężownicowego na biomasę z olejowym czynnikiem grzewczym, będącego centralną jednostką mikro-siłowni kogeneracyjnej zaprojektowanej i badanej w Instytucie Maszyn Przepływowych PAN w Gdańsku. Wyniki pomiarów posłużyły do sporządzenia charakterystyk urządzenia w funkcji mocy, sprawności oraz parametrów oleju dla umiarkowanie wysokich wartości współczynnika...
-
Eksploatacja siłowni i urządzeń okrętowych, PG_00045226
e-Learning CoursesSpecjalność: Środki Transportu Wodnego (WOiO), I stopnia - inżynierskie, stacjonarne, 2019/2020 - letni (obecnie sem. 4)
-
Generation of the vorticity Mode by Sound in a Relaxing Maxwell Fluid
PublicationPraca dotyczy nowej teorii akustyki nieliniowej badającej związki modu akustycznego z modem wirowym w płynach z relaksacją maxwellowską. Wyprowadzone zostało równanie ewolucyjne dla modu wirowego wywołanego dźwiękiem, które można stosować zarówno do dźwięków okresowych, jak i aperiodycznych. Przedstawiono przykłady generacji modu wirowego w płynie maxwellowskim z relaksacją wywołanego okresową i aperiodyczną falą dźwiękową.
-
Zygmunt Kurałowicz dr hab. inż.
People -
Głowica cylindrowa silnika spalinowego
Inventions -
Measurement accuracy evaluation of transmission line earthings by impulse tests
PublicationUziemienia słupów linii energetycznych powinny być sprawdzane okresowo. Pomiary rezystancji takich uziemień przy pomocy metody niskoczęstotliwościowej wymaga wyłaczania linii i odkręcania przewodów odprowadzających od konstrukcji słupa. Metoda udarowa jest znacznie łatwiejsza w tej aplikacji i nie wymaga wyłaczania linii na czas pomiarów. W pracy oszacowano wpływ uziemień sąsiednich słupów na dokładność pomiarów metodą udarową.
-
Spectral criterion of infinite fatigue life of machinery parts under multi-axial random loading
PublicationPrzedstawiono kryterium nieograniczonej trwałości zmęczeniowej metalowych elementów poddanych wieloosiowym losowym drganiom. W celu jego wyznaczenia zastosowano hipotezę energii odkształcenia postaciowego i równanie Goodmana/Soderberga. Traktując gęstości widmowe mocy składowych naprężenia jako znane, kryterium to sformułowano w dziedzinie częstości. W przykładzie obliczeniowym rozpatrzono okresowy w sensie średniokwadratowym stan...
-
Propagation in Rectangular Waveguides Periodically Loaded with Cylindrical Posts.
PublicationAnaliza rozchodzenie się fali elektromagnetycznej w falowodach prostokątnych z okresowo rozmieszczonymi cylindrycznymi obiektami. Wynikiem analizy są stałych rozprzestrzeniania rodzajów Floquet, które uzyskuje się z rozwiązania równania własnego. W artykule przeprowadzone zostało badanie teoretyczne i eksperymentalne struktur prawie-okresowych i ich macierzy rozproszenia. Pokazano również istnienie pasm przewodzących i zaporowych,...
-
Badania wytrzymałościowe zgrzein łączących pręty zbrojeniowe o średnicy Ø30mm
PublicationZakres badań dotyczy oceny wytrzymałościowej zgrzein doczołowych, wykonanych metodą zwarciową. Elementami zgrzewanymi były pręty zbrojeniowe o średnicy Ø30mm. Badania związane są z okresową kontrolą stabilności parametrów zgrzewarki, szczególnie w odniesieniu do górnych, dopuszczalnych przez producenta zakresów parametrów zgrzewania oraz analizą wyników i porównaniu rezultatów prób wytrzymałościowych uzyskanych w 2019 i 2020 w...
-
Zastosowanie metody grafów wiązań do modelowania układów chłodzenia silników spalinowych
PublicationW artykule uzasadniono celowość stosowania metody grafów wiązań (GW) do modelowania układów chłodzenia silników spalinowych. Przedstawiono koncepcję układu chłodzenia nowej generacji. Rozwinięto energetyczny model silnika spalinowego w postaci GW uwzględniając napęd pompy cieczy chłodzącej za pomocą silnika elektrycznego. Model układu chłodzenia przedstawiono w postaci połączonych modeli układu hydraulicznego i modelu wymiany...
-
Ocena sprawności cyklu roboczego Pojazdu do Usuwania Odpadów z Pojemników na podstawie danych eksploatacyjnych
PublicationW artykule przedstawiona została metoda oceny sprawności cyklu roboczego śmieciarki. Wykorzystując dane eksploatacyjne wyznaczono dwa reprezentatywne cykle i na ich podstawie obliczono zarówno sprawność całego cyklu, jak i jego poszczególnych faz. Porównano wartości energii potrzebnej do opróżniania pojemników, energii do zagęszczania odpadów oraz energii z paliwa. Przedstawiono przebiegi mierzonych i obliczonych wartości w czasie...
-
Modelowanie osiągów niskoemisyjnych ogniw paliwowych za pomocą modeli matematycznych typu CFM.
PublicationW artykule przedstawiono matematyczny model rurkowego ogniwa paliwowego i jego implementację do własnego kodu typu CFM (Computational Flow Mechanics) o nazwie COM-GAS. Kody numeryczne CFM pozwalają przewidzieć podstawowe parametry ogniwa takie jak: prąd, napięcie, skład spalin etc. Napięcie generowane przez ogniwo paliwowe wyznaczono na podstawie rozszerzonego równania Nernsta. Skład spalin oszacowano opierając się o stałą równowagi...
-
Silniki spalinowe tłokowe, W, C, L, sem.04, letni 21/22 (O:098110)
e-Learning Courses -
Dobór czynnika roboczego oraz korzystnych wartości podstawowych parametrów projektowych mikroturbiny do przetwarzania energii ze źródeł niskotemperaturowych
PublicationPraca poświęcona jest analizom termodynamicznym obiegów mikrosiłowni turbinowych, dla których, ze względu na bardzo małe wartości natężenia przepływu, szczególnie ważnym zadaniem jest dobór głównych parametrów obiegu cieplnego. Zastosowana metoda określania optymalnych parametrów obiegu łącznie z uwzględnieniem ich wpływu na geometrię mikroturbiny daje możliwość przeprowadzenia optymalizacji uwzględniającej jednocześnie rodzaj...
-
Diagnostyka wibracyjna i akustyczna, PG_00042144
e-Learning CoursesCelem przedmiotu jest przyswojenie wiedzy z dziedziny diagnostyki wibroaukustycznej jako elememtudziagnosytki technicznej, metodologi prowadzenia eksperymentu diagnostycznego. Poznanie procesówwibroakustycznych, źródeł drgań i hałasu oraz kryteria ich oceny, procesów starzenia i zużycia, metodbadań wibroakustycznych oraz wykorzystanie metod drganiowych i hałasowych w pomiarach praktycznych(turbiny parowe, silniki spalinowe, wentylatory,...
-
Identyfikacja strumienia pojazdów jako podstawa planowania i weryfikacji rozwiązań logistycznych na obszarach zurbanizowanych
PublicationPrzedstawione systemowe podejście do logistyki miejskiej, oparte na funkcji kryterialnej, wymaga prowadzenia ciągłej oraz okresowej akwizy-cji danych o ruchu pojazdów. System akwizycji powinien także umożli-wiać rejestrację i analizę procesów przekazywania towarów konsumpcyj-nych, odpadów komunalnych, wykorzystania zastrzeżonych miejsc posto-jowych itp. Przedstawiono wybrane systemy identyfikacji strumieni pojaz-dów i omówiono...
-
Generation of the vorticity mode by sound in a vibrationally relaxing gas
PublicationW badaniu została przedstawiona procedura wyprowadzenia nowego równania dla modu wirowego generowanego przez ultradźwięki w gazach z pobudzonymi stopniami swobody. Pokazano, że w pewnych warunkach kierunek linii prądu dla modu wirowego jest przeciwny w porównaniu do płynów ze standardowym tłumieniem. Teoria została zilustrowana na przykładzie generowania modu wirowego przez okresową wiązkę akustyczną ze słabą dyfrakcją poprzeczną.
-
Some adjustment and exploitation problems of the controllable pitch propeller pneumatic and hydraulic control systems
PublicationW artykule przedstawiono opis awarii układu regulacji pneumatyczno -hydraulicznego okrętowej śruby nastawnej, której skutkiem było uderzenie specjalistycznego statku pożarniczego w pirs paliwowy w Porcie Północnym w Gdańsku. Podjęte przez autora czynności, w tym analizy i komisyjnie przeprowadzony eksperyment, pozwoliły wyjaśnić przyczyny tego zdarzenia oraz ukazać pewne problemy na jakie powinni zwrócić uwagę projektanci i użytkownicy...
-
Application of Peracetic Acid for Biological Foam Elimination in the SBR Bioreactor
PublicationPrzedstawiono wyniki wstępnych badań nad zastosowaniem kwasu nadoctowego (PAA) do likwidacji piany biologicznej, spowodowanej przez bakterię nitkowatą Microthrix parvicella. Wykazano, że okresowe zraszanie powierzchni piany małymi dawkami kwasu nadoctowego (rzędu kilkudziesięciu ml 1% roztworu PAA/na 1 m2 piany o grubości 1 cm) powoduje niemal natychmiastwy zanik piany, wytworzonej na powierzchni osadu czynnego w bioreaktorze...
-
Techniques of interference reduction in probe system for wafer level noise measurements of submicron semiconductor devices.
PublicationPrzedstawiono skrótowo system do ostrzowych pomiarów szumów struktur submikronowych. Znaczny wpływ na pomiary ostrzowe mają zakłócenia i szumy własne systemu, zwłaszcza zakłócenia o wysokim poziomie wpraowadzane przez ostrza (fluktuacje rezystancji styków ostrza do struktury powodowane przez wibracje i udary mechaniczne w środowisku pomiarowym)i środowisko elektromagnetyczne. Zakłócenia okresowe powodowane przez wibracje i pola...
-
Ryszard Jasiński dr hab. inż.
People -
Termodynamiczne uzasadnione modernizacje obiegów cieplnych dla technicznego wykorzystania odnawialnych źródeł energii
PublicationW artykule przedstawiono dwa warianty rozwoju istniejących obiektów energetycznych na przykładzie dwóch miast: Ustki i Gorzowa. Oba warianty jak najbardziej są uzasadnione termodynamicznie. W przypadku Ustki wykorzystanie energii geotermalnej do produkcji energii elektrycznej w binarnej siłowni geotermalnej jest jednak nieekonomiczne. Dla Gorzowa zaproponowano modernizację turbiny GT8C w miejsce elektrociepłowni. Wtrysk pary do...
-
Landscape of the Vistula Estuary - searching for traces of ingenium embodied
PublicationArtykuł podaje skrótowe informacje o dawnym i współczesnym znaczeniu obiektów inżynieryjnych w krajobrazie delty Wisły, które znalazły się na trasie objazdu konserwatorskiego w dniu 5 maja w ramach realizacji programu konferencji HOT-GO 4 wraz z kalendarium ich dziejów: Most Lisewski przez Wisłę w Tczewie, wielki przekop Wisły w Świbnie, śluzy w Przegalinie, Gdańskiej Głowie i Białej Górze, relikty kanału w Piekle.
-
Projektowanie okrętów I - profil MSiJ
e-Learning CoursesKurs w ramach zajęć projektowych z przedmiotu Projektowanie Okrętów I
-
Projektowanie okrętów II (O:098221)
e-Learning Courses -
Projektowanie okrętów I (O:098220)
e-Learning Courses -
Artur Zieliński dr hab. inż.
People -
POSZUKIWANIE RELACJI DIAGNOSTYCZNYCH POMIĘDZY USZKODZENIAMI W KANALE SPALIN WYLOTOWYCH SILNIKA O ZS A SZYBKOZMIENNĄ TEMPERATURĄ SPALIN
PublicationTemperatura spalin wylotowych tłokowego silnika spalinowego o zapłonie samoczynnym, mierzona w charakterystycznych przekrojach kontrolnych jego układu cieplno-przepływowego, może stanowić cenne źródło informacji diagnostycznej o stanie technicznym elementów ograniczających wydzielone w ten sposób przestrzenie robocze, wraz z układem turbodoładowania, ale także jego układu zasilania paliwem i wymiany czynnika roboczego. W standardowych...
-
Elektrownie i zaawansowane systemy energetyczne, W/C/P, ENERGETYKA IIST, sem. 2, ZIMA 21/22, PG_00041874
e-Learning CoursesProjektowanie elektrowni krajowego systemu energetycznego. Projektowanie elektrowni w systemach rozproszonych. Charakterystyka nowoczesnych siłowni elektrownianych: parowych klasycznych, parowych nadkrytycznych, parowych nuklearnych, gazowych, kombinowanych gazowo-parowych, wodnych, wiatrakowych, wykorzystujących biomasę
-
Długodystansowy pojazd wodny napędzany energią słoneczną ''Solar-Energa''
PublicationKoło Studentów Techniki Okrętowej Politechniki Gdańskiej KORAB prowadzi prace nad jednostką pływającą napędzaną energią słoneczną. Pojazd ten ma spełnić wymogi regulaminowe i wystartować w regatach ''Frisian Nuon Solar Challenge 2006''. Regaty te składają się z sześciu etapów o łącznej długości 210km. Trasa wyścigu prowadzi w większości kanałami. Jedyną energią przeznaczoną do napędu jednostki podczas trwania wszystkich etapów...
-
Sterowanie systemem produkcyjnym w warunkach niepewności z możliwością zmian strukturalnych
PublicationW pracy przedstawia się metodykę rozwiązania problemu sterowania systemami produkcyjnymi w warunkach niepewności. Do celów wyznaczania wektora steru - stosowana jest metoda wielohoryzontowa. Rozpatrywane są systemy o ciągłych i okresowo ciągłych procesach produkcyjnych. Niepewność uwzględniana jest w podproblemie wyznaczania obciążeń - liniowe styczne modele niedeterministyczne. Dla rozwiązań określa się odpowiednie miary dopuszczalności...
-
Atmospheric and Surface Water Pollution Interpretation in the Gdańsk Beltway Impact Range by the Use of Multivariate Analysis
PublicationOpracowanie dotyczny zastosowania hierarchicznej analizy klastrów i testów nieparametrowych celem dokonania interpretacji wpływu Obwodnicy Trójmiejskiej. W większości przypadków wykryto obecność oddziaływań antropogenicznych (zastosowanie nawozów, transport, posypywanie dróg solą w okresie zimowych) jak i pół-środowiskowych (aerozole morskie, erozja materiałów budowlancyh). Nie wykrytu jednak ścisłej zależności okresowej dla zanieczyszczeń...
-
Eksploatacja siłowni i urządzeń okrętowych laboratorium Patrycja Puzdrowska
e-Learning CoursesPomiar własności fizycznych czynników roboczych (gęstość, lepkość, temperatura zapłonu). Pomiar właściwości smarnych olejów smarowych. Przygotowanie do ruchu, rozruch, nadzorowanie podczas pracy, zatrzymanie tłokowego silnika spalinowego, turbozespołu gazowego, kotła opalanego, wirówek paliwa, sprężarki tłokowej.
-
Morphology studies of the cobalt base clad layers produced by laser technology.
PublicationPrzedmiotem badań były utwardzające warstwy wykonane na przylgni zaworów wydechowych silnika spalinowego. Materiał podłoża to stal H10S2M. Zastosowano technologię napawania laserowego proszków na bazie kobaltu. Proszki różniły się jedynie zawartością wolframu i zawierały odpowiednio 4,9; 5,3 i 9 wg% tego pierwiastka. Parametry napawania były jednakowe dla wszystkich proszków. Otrzymane warstwy różniły się twardością na powierzchni...
-
COMPREHENSIVE MODELLING OF THE COST EFFECTIVNESS OF RAILWAY LINE ELECTRIFICATION
PublicationSubject of this paper is the mathematical model estimating the Economical threshold between usage of combustion engine traction and electrical traction for new and modernized railway passenger communication lines. Currently available models do not coincide with the whole complexity of the problem. The proposed model was implemented into Matlab and then validated on “Pomorska Kolej Metropolitalna” investment time-frame and its cost...
-
Jan Stąsiek prof. dr hab. inż.
People -
Analiza technologiczności konstrukcji uchwytów obróbkowych
PublicationPrzedstawiono propozycje oceny technologiczności konstrukcji specjalnych uchwytów obróbkowych. Przyjęto kryteria ilościowe oceny cech użytkowych i technologicznych, głownie w aspekcie montażu oprzyrządowania. Zaproponowana metoda może być szczególnie przydatna podczas projektowania obiektów technicznych przez mniej doświadczonych konstruktorów lub w procesie kształcenia mechaników technologów.
-
Sulphate reducing bacteria in groundwater intakes in Gdańsk Region.
PublicationPraca przedstawia wyniki badań określające występowanie bakterii redukujących siarczany w wodach podziemnych ujmowanych z utworów kredowych oraz z utworów czwartorzędowych w regionie gdańskim. Bakterie te okresowo znajdują odpowiednie warunki do wzrostu w środowisku wód podziemnych i w wyniku procesów metabolizmu produkują siarkowodór pogarszający cechy organoleptyczne wody. W celu ograniczenia niekorzystnych zmian jakości wody...
-
Krzysztof Jan Kaliński prof. dr hab. inż.
PeopleKrzysztof J. Kaliński completed his MSc study at Gdańsk University of Technology (GUT) Faculty of Production Engineering (1980, result – get a first). He obtained PhD at GUT Faculty of Machine Building (1988, result – get a first), DSc at GUT Faculty of Mechanical Engineering (ME) (2002, result – get a first), and professor’s title – w 2013 r. In 2015 r. he became full professor.His research area includes: theoretical and applied...
-
Model dynamiki sprężarki wirnikowej z regulowanymi łopatkami kierownicy
PublicationPrzedstawiono model dynamiki sprężarki wirnikowej turbiny gazowej współpracującej z siecią elektroenergetyczną. Model symuluje charakterystyki statyczne i dynamiczne sprężarki wirnikowej z regulowanym kątem nastawienia łopatek kierowniczych wlotowych. Za pomocą przedstawionego modelu dynamiki bloku elektroenergetycznego turbiny gazowej symulowano charakterystyki statyczne układu oraz charakterystyki dynamiczne. Odpowiedzi skokowe...
-
Problemy naukowo-techniczne w działalności eksperckiej profesora Stefana Perycza
PublicationProf. Stefan Perycz obok działalności dydaktycznej, naukowej i publikacyjnej przywiązywał dużą wagę do prac eksperckich. Często uczestniczyłem w tych pracach. W opracowaniu przedstawiono 3 przykłady interesujących przypadków niesprawności i awarii turbin oraz wniosków eksperckich.
-
Badania przenoszenia się pulsacji ciśnienia w uszczelnieniu nadbandażowym stopnia turbinowego. Część II. Pulsacje ciśnienia
PublicationPrzedstawiono rezultaty eksperymentalnych badań rozchodzenia się pulsacji ciśnienia w uszczelnieniu nadbandażowym stopnia turbiny modelowej i jej części przepływowej. Zaobserwowano zmiany amplitudy niskocyklicznych fluktuacji wraz ze spadkiem ciśnienia w uszczelnieniach.
-
Badanie przenoszenia się pulsacji ciśnienia w uszczelnieniu nadbandażowym stopnia turbinowego. Cz. I. Stoisko badawcze
PublicationOpisano stanowisko powietrznej turbiny modelowej do badań rozkładu ciśnienia w uszczelnieniu turbinowym oraz trajektorii wirnika. Przedstawiono przykłady rezultatów przeprowadzonych badań eksperymentalnych.
-
Wymiarowanie wzdłużnych wiązań kadłuba statku.
PublicationOpisano sposób prognozowania długoterminowego naprężeń we wzdłużnych wiązarach kadłuba statku metodą opracowaną w Polskim Rejestrze Statków (PRS). Przedstawiono koncepcję zastosowania współczynników jednoczesności naprężeń i podano przykładowe wartości tych współczynników, obliczone dla wzdłużników dna masowca wielkości panamax.
-
Anode supported single chamber solid oxide fuel cell in CH4-Air Mixture.
PublicationW tej pracy przedstawiono wyniki prac ogniw paliwowych na bazie elektrolitu z tlenku cyrkonu stabilizowanego itrem o grubości 1-2um wytworzonego na podłożu cermetu z tlenku niklu i tlenku cyrkonu stabilizowanego itrem. LSCF był wykorzystany jako katoda. Ogniwo paliwowe było testowane w konfiguracji jednokomorowej w mieszaninie powietrza i metanu. Uzyskano napięcie o wartości 0.8V, zaś moc wynosiła 0.12W/cm2. Zbdadano wpływ przepływu...
-
Analiza odpadów z aglomeracji trójmiejskiej pod kątem termicznego wykorzystania frakcji energetycznej
PublicationPrzedstawiono wyniki badań odpadów komunalnych pod katem ich właściwości technologicznych mając na uwadze wyodrębnianie frakcji energetycznych dla projektowanego zakładu termicznej utylizacji w województwie pomorskim. Zakład ten ma przetwarzać frakcje energetyczną ze wszystkich jednostek mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych w regionie. Poszczególne oznaczenia wykonane zostały zgodnie z Polską Normą, normami...
-
Zjawisko interakcji idącego człowieka i drgającego podłoża konstrukcji inży-nierskiej. W: Projektowanie, budowa i estetyka kładek dla pieszych. Ed. K.Flaga, W. Średniawa. Kraków: P. Krak. Wydz. Inż. Ląd. Kated. Bud. Mostów i Tuneli**2003 s. 51-70, 11 fot. 4 rys. 21 wykr. bibliogr. 12 poz. Cykl seminariów: Projektowanie, Budowa i Estetyka Kładek dla Pieszych. Kra-ków, 8 października, 5 listopada, 3 grudnia 2003 r.
PublicationPrzedstawiono podstawy mechaniki chodu, wyniki badań eksperymentalnych i propozycję matematycznego opisu zjawiska dostosowania kroku człowieka do drgań konstrukcji. W części eksperymentalnej przedstawiono stanowisko badawcze wyposażone w bieżnię stacjonarną umieszczoną naplatformie pomiarowej podłączo-nej do siłownika wywołującego drgania o zadanej częstotliwości i amplitudzie. Porównano wyniki symulacji numerycznej z pomiarami...