Filters
total: 1141
filtered: 153
-
Catalog
Chosen catalog filters
Search results for: UDAR MÓZGU
-
Epidemiologia udaru mózgu
PublicationUdar mózgu i choroba wieńcowa to główne przyczyny zgonu i niepełnosprawności. Choroby naczyń mózgowych są drugą przyczyną śmierci naświecie i trzecią przyczyną śmiertelności w krajach Europy Zachodniej.
-
Pomoc przedszpitalna, transport chorego i postępowanie na odziale ratunkowym w ostrej fazie udaru mózgu
PublicationZastosowanie najskuteczniejszej formy specjalistycznego leczenia udaru niedokrwiennego mózgu wymaga znacznego zaangażowania i dobrej współpracy między wszystkimi służbami ratunkowymi. Istotym kryterium powodzenia terapii jest czas dotarcia chorego do oddziału ratunkowego i szybkośc udzielenia fachowej pomocy.
-
Zastosowania elektroencefalograficznych interfejsów mózg-komputer do diagnozy i stymulacji osób po urazach mózgu
PublicationPrzeanalizowano i opisano nowe rozwiązania kasków EEG, dostępne w laboratorium Katedry Systemów Multimedialnych Politechniki Gdańskiej. Opisano koncepcje prowadzenia z ich użyciem testów diagnostycznych i sesji terapeutycznych, polegających na stymulacji polisensorycznej, z podkreśleniem roli tego typu metod w ocenie świadomości stanu pacjentów pourazowych i usprawniania komunikacji osobami po urazach mózgu. Przedstawiono także...
-
Teoretyczne modelepniowych systemów aktywności mózgu
PublicationMonografię ''Pień mózgu - oś życia'' stworzyli specjaliści z zakresu medycyny, elektroniki, filozofii, matematyki i fizyki. Celem, który przyświecał autorom, było przybliżenie Czytelnikowi stanów klinicznych i towarzyszącym im mechanizmów, których niesprawność prowadzi do zaniku życia ludzkiego.Klinika czynności pnia mózgu człowieka wskazuje, że jest w nim zlokalizowane centrum utrzymania przytomności, czyli świadomości ilościowej....
-
Obrazowanie parametryczne w badaniach mózgu.
PublicationPrzedstawiono analizę teoretyczną podstaw obrazowania parametrycznego dla badań dynamicznych mózgu uwzględnieniem podanie pacjentowi środka kontrastującego. Opracowano oprogramowanie umożliwiające syntezę obrazów parametrycznych. Na podstawie przeprowadzonej analizy oraz wstępnych wyników symulacji wskazano na potrzebę dalszych badań celem standaryzacji obrazowania parametrycznego.
-
Selektywne chłodzenie mózgu noworodka po niedotlenieniu okołoporodowym. Cześć 3. Hybrydowy system selektywnego chłodzenia mózgu noworodka
PublicationZapoczątkowane brakiem tlenu procesy biochemiczne mają zgubne skutki dla układu nerwowego, w szczególności rozwijającego się. Hipotermia, czyli stan oziębienia poniżej pewnych wartości temperatur, spowalnia znacznie lub całkowicie wyhamowuje poszczególne reakcje, i to leży u podstaw jej własności neuroprotekcyjnych. Powyższe twierdzenie poparte licznymi faktami naukowymi leży u podstaw koncepcji selektywnego chłodzenia mózgu i...
-
Modelowanie perfuzji mózgu w badaniach MRI.
PublicationPraca dotyczy dynamicznego badania mózgu z wykorzystaniem techniki MRI (badanie perfuzji). W rezultacie pomiarów, tj. czasowej sekwencji skanów MRI w odpowiedzi na podanie znacznika zmieniajšcego właciwoci magnetyczne tkanek, wyznaczony zostaje model procesu perfuzji. Dla badanego procesu perfuzji opracowano model nieparametryczny (odpowied aproksymowana niezupełnš funkcjš gamma o 3 parametrach) oraz dwukompartmentowy model...
-
Selektywne chłodzenie mózgu noworodka po niedotlenieniu okołoporodowym. Cześć 2. Koncepcja hybrydowego systemu selektywnego chłodzenia mózgu noworodka
PublicationMózg ludzki jest organem delikatnym, dlatego tak ważne jest zadbanie o to, aby już w momencie przyjścia na świat noworodek miał zapewnioną, w razie konieczności możliwość minimalizacji uszkodzeń neurologicznych, spowodowanych niedotlenieniem okołoporodowym. Niedotlenienie to w dramatyczny sposób zaburza homeostazę mózgu, który jako organ najbardziej energochłonny potrzebuje najwięcej tlenu. Zapoczątkowane brakiem tlenu procesy...
-
Selektywne chłodzenie mózgu noworodka po Niedotlenieniu okołoporodowym. Część 1. Medyczne fakty oraz przegląd dostępnych rozwiązań systemów selektywnego chłodzenia mózgu
PublicationMózg ludzki jest organem delikatnym, dlatego tak ważne jest zadbanie o to, aby już w momencie przyjścia na świat noworodek miał zapewnioną, w razie konieczności możliwość minimalizacji uszkodzeń neurologicznych, spowodowanych niedotlenieniem okołoporodowym. Niedotlenienie to w dramatyczny sposób zaburza homeostazę mózgu, który jako organ najbardziej energochłonny potrzebuje najwięcej tlenu. Zapoczątkowane brakiem tlenu procesy...
-
Obrazowanie parametryczne w badaniach mózgu metodami MRI/PET
PublicationCelem tej monografii jest przedstawienie technik obrazowania metodami tomografii rezonansu magnetycznego (MRI - Magnetic Resonance Imaging) i pozytonowej tomografii emisyjnej (PET - Positron Emission Tomography) w kontekście badań dynamicznych mózgu, szczególnie w zakresie syntezy obrazów parametrycznych opisujących jakościowo lub ilościowo przepływ mózgowy. Obrazowanie parametryczne określa technikę syntezy obrazów na podstawie...
-
Chemia, a ludzki mózg
PublicationWiele substancji chemicznych ma udowodniony wpływ na funkcjonowanie mózgu. Część z nich, jak np. hormony, produkowane są przez sam mózg. Mogą one decydować o wielu naszych zachowaniach oraz, do pewnego stopnia, wpływać na podejmowanie decyzji. Istnieją również substancje wpływające na funkcjonowanie mózgu, które mogą być dostarczane z zewnątrz. Mogą mieć one zarówno pozytywny jak i negatywny wpływ na jego funkcjonowanie. Należy...
-
Synteza obrazów parametrycznych w badaniu perfuzji mózgu metodą MRI.
PublicationZaprezentowano analizę teoretyczną podstaw obrazowania parametrycznego dla badań dynamicznych mózgu z dożylnym podaniem środka kontrastującego. Opracowano oprogramowanie umożliwiające syntezę obrazów parametrycznych. Na podstawie przeprowadzonej analizy oraz wstępnych wyników symulacji wskazano na potrzebę dalszych badań celem standaryzacji obrazowania parametrycznego.
-
Obrazowanie perfuzji mózgu z wykorzystaniem modelowania parametrycznego danych DSC-MRI
PublicationPomiary DSC-MRI (Dynamic Susceptibility Contrast Magnetic Resonance Imaging) zostały wykorzystane w pracy do estymacji parametrów perfuzji mózgu: przepływu krwi mózgowej (cerebral blood flow, CBF), objętości krwi mózgowej (cerebral blood volume, CBV) oraz średniego czasu przejścia (mean transit time, MTT). Zaproponowano model trzykompartmentowy. Przedstawiono i porównano dwa podejścia do identyfikacji modelu na podstawie danych...
-
Detekcja czasu dojścia kontrastu w obrazowaniu parametrycznym mózgu metodą DSC-MRI
PublicationW artykule tym zawarto porównanie trzech metod określania czasu dojścia kontrastu. Pierwsza z metod opiera się na załączonej literaturze, natomiast dwie zaproponowane przez autora to: dopasowanie danych do zmodyfikowanej funkcji gamma oraz detekcja bazująca na wyznaczaniu wartości progowej.
-
Metoda wyboru tętniczej funkcji wejścia w badaniach mózgu techniką DSC-MRI
Publication -
Wydobywanie informacji diagnostycznej w obrazowaniu mózgu techniką MRI przy wykorzystaniu identyfikacji parametrycznej
PublicationDane MRI wykorzystano w pracy do oceny perfuzji tkanek mózgowych. Obrazowanie perfuzji z wykorzystaniem pomiarów MRI jest szeroko stosowane w praktyce klinicznej do diagnozowania guzów, demencji, choroby Alzheimera i innych. W modelowania danych MRI wykorzystano parametryczny model trzykompartmentowy. Parametry modelu estymowane są na podstawie danych eksperymentalnych: sygnału mierzonego w tętnicy mózgowej oraz sygnału mierzonego...
-
Kleszczowe zapalenie mózgu u 9-letniego chłopca – choroba, której można było uniknąć
Publication -
System automatycznej analizy motoryki i zachowania zwierząt doświadczalnych z ogniskowym uszkodzeniem mózgu
Publication -
Wpływ metodyki obliczania mózgowej objętości krwi na wiarygodność diagnozy udaru niedokrwiennego w badaniach DSC-MRI
PublicationNiedokrwienny udar mózgu jest jednym z najczęściej spotykanych oraz najlepiej udokumentowanych incydentów mózgowo-naczyniowych (Dani et al., Ann Neurol 2011, 70(3), 384-401), a obrazowanie mózgu metodą DSC-MRI (ang. Dynamic Susceptibility Contrast - Magnetic Resonance Imaging) wskazuje się jako umożliwiające m.in. diagnozę niedokrwionej tkanki, prognozę jej dalszych losów, oraz rozróżnienie niedokrwienia odwracalnego od nieodwracalnego...
-
Validity of MRI brain perfusion imaging method
PublicationW artykule zaprezentowano zbiór analiz dotyczących walidacji metody DSC-MRI. Zbadano wpływ rozmycia, opóźnienia, niskiego SNR bolusa oraz innych możliwych źródeł zakłócających wartość parametru perfuzji. Różne metody uzyskiwania parametrów perfuzji zostały zaprezentowane i porównane.
-
Validity of MRI brain perfusion imaging method
PublicationW artykule zaprezentowano zbiór analiz dotyczących walidacji metody DSC-MRI. Zbadano wpływ rozmycia, opóźnienia, niskiego SNR bolusa oraz innych możliwych źródeł zakłócających wartość parametru perfuzji. Różne metody uzyskiwania parametrów perfuzji zostały zaprezentowane i porównane.
-
Wytrzymałość na ściskanie polimerowych kompozytów warstwowych w warunkach udaru.
PublicationPorównano wytrzymałość na ściskanie i mechanizmy odpowiedzialne za poudarową wytrzymałość na ściskanie i tolerancję zniszczeń udarowych laminatów szklanych o osnowie żywicy epoksydowej lub winyloestrowej, jak również epoksydowych laminatów węglowych oraz hybrydowych: węglowo-szklanych lub aramidowo-szklanych. Dla laminatów epoksydowych o wzmocnieniu węglowym i szklanym oraz węglowo-szklanym otrzymano zbliżone wartości wytrzymałości...
-
Ocena przydatności filtracji Kalmana do poprawy właściwości szumowych danych uzyskiwanych w badaniach DSC-MRI mózgu
PublicationW pracy pokazano jak na poprawę jakość danych z badania DSC-MRI wpływa filtracja stochastyczna Kalmana. Do przeprowadzenia filtracji stochastycznej potrzebny jest opis systemu w kategoriach zmiennych stanu. Warunek ten spełnia użyty model trójkompartmentowy. Filtracji poddane są próbki, które reprezentują pierwszy przepływ znacznika przez ROI. Jakość filtracji Kalmana silnie zależy od ilości próbek, z związku z tym mało liczne...
-
Brain perfusion imaging with the use of parametric modelling basing on DSC-MRI data
PublicationW pracy do estymacji parametrów perfuzji mózgu: przepływu krwi mózgowej (cerebral blood flow, CBF), objętości krwi mózgowej (cerebral blood volume, CBV) oraz średniego czasu przejścia (mean transit time, MTT) wykorzystano pomiary DSC-MRI (Dynamic Susceptibility Contrast Magnetic Resonance Imaging). W modelowaniu danych MRI zastoswoano model trzykompartmentowy. Przedstawiono i porównano dwa podejścia do identyfikacji modelu różniące...
-
Pomiar siły udaru i strzałki ugięcia próbki podczas próby Charpy'ego
PublicationTradycyjna próba Charpy'ego wyznacza jedynie współczynnik udarności stali. W artykule przedstawiono modernizację stanowiska umożliwiającą pomiar dodatkowych wielkości, to jest siły udaru oraz strzałki ugięcia badanej próbki.
-
Poszukiwanie wygodnego analitycznie opisu funkcyjnego dla praktycznych kształtów udaru prądowego
PublicationZaproponowano kilka opisów funkcyjnych dla prądowego pobudzania uziemień. Wyznaczono pełną reakcję uziemienia na prądowy udar opisany badanymi rodzinami funkcji. Naszkicowano ogólny schemat analizy, wspólny dla wiekszości badanych opisów.
-
Wykorzystanie termowizji w badaniach odporności na udary wg EN61000-4-5
PublicationPrzedstawiono wyniki badań konstrukcyjnych urządzeń elektronicznych z zastosowaniem kamery podczerwieni do obserwacji obiektu badanego podczas badań odporności na udary napięciowe wykonywane wg normy EN61000-4-5.
-
Zastosowanie analizy falkowej w spirografii mózgowej
PublicationUdar mózgu jest stanem zagrażającym życiu.Ostra niedomoga krążenia mózgowego powoduje kaskadę niekorzystnych zaburzeń biochemicznych i morfologicznych. Szybkość i gwatowność ich narastania sugeruje badaczom i lekarzom skupienie się przede wszystkim na monitorowaniu i leczeniu burzliwego przebiegu wczesnej fazy niedokrwienia mózgu. Zastosowanie analizy falkowej w spirografii mózgowej może w istotny sposób pomóc specjaliście w postawieniu...
-
Zaświat i świat w tomiku Mariusza Więcka „Dar języków”
Publication -
Wpływ wody i udaru na właściwości mechaniczne nowoczesnych kompozytów polimerowych dla okrętownictwa
PublicationZbadano zachowanie dwóch kompozytów warstwowych hybrydowych o wzmocnieniu aramidowo-szklanym w osnowie winyloestrowej i epoksydowej, w stanie suchym i po nasyceniu wodą. Materiały te badano ze względu na zastosowanie w okrętownictwie i interesujące właściwości włókien aramidowych - lżejsze od włókien węglowych, niezwykle odporne na przebicie przy udarze i ścieranie, ale jednocześnie bardzo drogie (ok. 200 zł/m2) i higroskopijne....
-
Computationally Efficient Multi-Objective Optimization of and Experimental Validation of Yagi-Uda Antenna
PublicationIn this paper, computationally efficient multi-objective optimization of antenna structures is discussed. As a design case, we consider a multi-parameter planar Yagi-Uda antenna structure, featuring a driven element, three directors, and a feeding structure. Direct optimization of the high-fidelity electromagnetic (EM) antenna model is prohibitive in computational terms. Instead, our design methodology exploits response surface...
-
Wpływ środowiska wody na dynamiczne charakterystyki absorpcji energii udaru w wybranych warstwowych kompozytach polimerowych
PublicationPróbki kompozytów warstwowych winyloestroych zbrojonych włóknami aramidowymi i szklanymi w stanie suchym i po nasyceniu wodą poddano obciążeniom udarowym spadającym ciężarem. Porównano dynamiczne charakterystyki siły oddziaływania bijaka i odkształcenia próbek w funkcji czasu jak też wykresy pochłoniętej energii dla dwóch form zbrojenia: z 10 warstw tkaniny hybrydowej aramidowo-szklanej oraz z 10 warstw na przemian ułożonych tkanin...
-
Low-Cost Multi-Objective Optimization Yagi-Uda Antenna in Multi-Dimensional Parameter Space
PublicationA surrogate-based technique for fast multi-objective optimization of a multi-parameter planar Yagi-Uda antenna structure is presented. The proposed method utilizes response surface approximation (RSA) models constructed using training samples obtained from evaluation of the low-fidelity antenna model. Utilization of the RSA models allowsfor fast determination of the best possible trade-offs between conflicting objectives in multi-objective...
-
Zastosowanie analizy falkowej w elektroencefalografii dziecięcej .
PublicationElektroencefalografia polega na pomiarze prądów czynnościowych mózgu w różnych miejscach czaszki. Prądy te wytwarzane przez komórki nerwowe mózgu, rejestrowane są przy pomocy elektrod przyłożonych do powierzchni czaszki i wzmacniane przez elektroencefalograf. Wykrycie zmian w mierzonych sygnałach ma znaczenie w diagnozowaniu padaczki i guzów mózgu. Zastosowanie analizy falkowej może w istotny sposób pomóc specjaliście w postawieniu...
-
Brain-computer interaction based on EEG signal and gaze-tracking information = Analiza interackji mózg-komputer wykorzystująca sygnał EEg i informacje z systemu śledzenia punktu fiksacji wzroku
PublicationThe article presents an attempt to integrate EEG signal analysis with information about human visual activities, i.e. gaze fixation point. The results from gaze-tracking-based measurement were combined with the standard EEG analysis. A search for correlation between the brain activity and the region of the screen observed by the user was performed. The preliminary stage of the study consists in electrooculography (EOG) signal processing....
-
Program IPMed — zastosowanie kardiografii impedancyjnej do monitorowania układu krążenia
PublicationZaburzenia hemodynamiczne stanowią drugą najczęstszą przyczynę zgonu u chorych po udarze mózgu. Istniejące standardy postępowania nie uwzględniają pełnej diagnostyki układu sercowo-naczyniowego u tych chorych. W niniejszej pracy przedstawiono wieloośrodkowy projekt IPMed, który jest próbą aplikacji kardiografii impedancyjnej (ICG) do monitorowania hemodynamiki pacjentów po udarze mózgu.
-
The New 3D Printed Left Atrial Appendage Closure with a Novel Holdfast Device: A Pre-Clinical Feasibility Animal Study
PublicationMany patients undergoing cardiac surgery have risk factors for both atrial fibrillation and stroke. The left atrial appendage (LAA) is the primary site for thrombi formation. Therefore LAA occlusion devices should be tested for their ability to reduce future cerebral ischemic events in patients with high-risk of haemorrhage. The aim of this study was to evaluate the safety and feasibility of a novel left atrial appendage exclusion...
-
Technical foundations for noninvasive assessment of changes in the width of the subarachnoid space with near-infrared transillumination-backscattering sounding (NIR-TBSS)
PublicationPraca opisuje metodę transiluminacji w bliskiej podczerwieni umożliwiającą nieinwazyjne monitorowanie zmian szerokości przestrzeni podpajęczynówkowej oraz amplitudy tętnienia naczyń powierzchniowych mózgu.
-
Detecting evoked potentials with SVD and ICA BASED statistical models
PublicationDokonano porównania rezultatów detekcji potencjałów wywołanych przy zastosowaniu metod statystycznych SVD i ICA. Jako dane wejściowe użyto dane wynikowe addytywnego modelu aktywności elektrycznej mózgu.
-
Parametric imaging in dynamic glucose metabolism studies in brain
PublicationArtykuł analizuje badania dynamiczne 18FDG-PET, które służą do estymacji metabolizmu glukozy w mózgu. Zbadano w nim wpływ zakłóceń na wyznaczanie interesującego nas parametru LCMRGlc.
-
Zastosowania konsoli haptycznej do sterowania robotem medycznym
PublicationW pracy przedstawiono wykorzystanie konsoli haptycznej Omega 7 do sterowania robotem KUKA LWR 4+ z zamontowanym uchwytem igły punkcyjnej. Manipulator KUKA zastosowano do usuwania usznopochodnego ropnia mózgu. W pierwszej części pracy przedstawiono prosty symulator, w którym do przeprowadzenia iniekcji w wirtualny ropień mózgu oraz pobrania płynu z jego wnętrza zastosowano konsolę haptyczną Omega 7. W dalszej części pracy przedstawiono...
-
Distributed processing in medical, parametric imaging
PublicationArtykuł prezentuje metodę dystrybucji bazującej na JavaSpace do zastosowania w wyznaczaniu obrazów parametrycznych. Zaimplementowano metodologię Compute Server, którą użyto do aktywnej termografii i dynamicznych badań MRI mózgu.
-
Monitoring of subarachnoid space and cerebrovascular pulsation with near-infrared transillumination/back scattering : new aspects of the method
PublicationW pracy zaprezentowano nowe aspekty nieinwazyjnej metody NIRT-BS w zastosowaniu do zapisu zmian szerokości przestrzeni podpajęczynówkowej (SAS) jako źródła informacji o amplitudzie tętnienia naczyń na powierzchni mózgu.
-
Fluctuation-enhanced sensing: electronic dog nose identifies odors and counts molecules.
PublicationPrzedstawiono koncepcję wykrywania mieszanin gazów za pomocą analizy fluktuacji rezystancji sensora gazu. Porównano proponowaną ideę do wykorzystywanej w naturze przez zmysł węchu, w którym do mózgu dociera szereg pojedynczych impulsów elektrycznych wywołujących odczuwane wrażenie zapachowe.
-
Rezystancja statyczna i udarowa uziemień odgromowych.
PublicationPrzedstawiono metodę pomiaru, konfigurację obwodu i definicję rezystancji uziemienia mierzonej przy prądach impulsowych o czasie czoła zbliżonym do udaru piorunowego. Porównano wyniki pomiarów uziemień metodą statyczną i udarową. Wprowadzony współczynnik udaru jako stosunek obu wielkości jest wskaźnikiem zachowania się uziemienia podczas wyładowania atmosferycznego.
-
Post-impact moisture absorption in hybrid glass, aramid, carbon/epoxy composites
PublicationZbadano chłonność wody i własności po udarze i absorpcji wody w laminatach hybrydowych aramidowo-szklano-węglowych. Badania porównawcze dla laminatów szklano-epoksydowych wykazały 18% i 33% spadek wytrzymałości na ściskanie odpowiednio w wyniku udaru o energii 10J oraz udaru i absorpcji wody.
-
Prognozirovanie svojstv betonov s pomoŝ'û iskusstvennyh nejronovyh setej
PublicationObserwacje mózgu ludzkiego oraz podstawowych komórek z jakich się składa (neuronów), doprowadziły do prób modelowania niedużych układów połączonych neuronów. Układy te, zwane w literaturze jako sieci neuronowe lub sieci neuropodobne (ang. neural network) wykazują pewne cechy zbliżone do cech mózgu. Są nimi np. zdolność uczenia i kojarzenia. Choć znany obecnie model matematyczny neuronu jest dość skomplikowany, to zachęcające wyniki...
-
Technologia CyberOko do diagnozy, rehabilitacji i komunikowania się z pacjentami niewykazującymi oznak przytomności
PublicationCyberOko jest rozwiązaniem opracowanym w Politechnice Gdańskiej, które umożliwia nawiązanie kontaktu i pracę z osobami głęboko upośledzonymi komunikacyjnie. W sposób inteligentny śledzi ruch gałek ocznych, dzięki czemu umożliwia rehabilitację i ocenę stanu świadomości pacjenta nawet w stanie całkowitego porażenia. Rozwiązanie obejmuje także analizę fal EEG, obiektywne badanie słuchu i badanie sygnałów z macierzy elektrod wszczepianych...
-
Rozwój metod pomiaru rezystancji udarowej uziemień na podstawie prac prowadzonych w Politechnice Gdańskiej
PublicationPrzedstawiono historię prac związanych z pomiarami rezystancji uziemień prowadzonych w Politechnice Gdańskiej od połowy ubiegłego wieku. Omówiono metodę pomiaru, stosowane mierniki, konfigurację obwodu i definicję rezystancji uziemienia mierzonej przy prądach impulsowych o czasie czoła zbliżonym do udaru piorunowego. Porównano wyniki pomiarów uziemień metodami statyczną i udarową. Wprowadzony współczynnik udaru jako stosunek obu...
-
WYKORZYSTANIE SIECI NEURONOWYCH I METODY WEKTORÓW NOŚNYCH SVM W PROCESIE ROZPOZNAWANIA AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ PACJENTÓW DOTKNIĘTYCH CHOROBĄ PARKINSONA
PublicationChoroba Parkinsona (ang. PD - Parkinson Disease) zaliczana jest do grupy chorób neurodegeneracyjnych. Jest to powoli postępująca choroba zwyrodnieniowa ośrodkowego układu nerwowego. Jej powstawanie związane jest z zaburzeniem produkcji dopaminy przez komórki nerwowe mózgu. Choroba manifestuje się zaburzeniami ruchowymi. Przyczyna występowania tego typu zaburzeń nie została do końca wyjaśniona. Leczenie osób dotkniętych PD oparte...