Filters
total: 2153
-
Catalog
- Publications 1020 available results
- Journals 9 available results
- People 51 available results
- Inventions 7 available results
- Projects 16 available results
- Laboratories 3 available results
- Research Teams 3 available results
- e-Learning Courses 155 available results
- Events 12 available results
- Open Research Data 877 available results
displaying 1000 best results Help
Search results for: PODATKI ENERGETYCZNE
-
Wpływ obróbki cieplnej na mikrostrukturę, własności mechaniczne i granicę pełzania stali 2H13 stosowanej na łopatki turbin parowych.
PublicationW artykule przedstawiono wpływ obróbki cieplnej na mikrostrukturę, własności mechaniczne w temperaturze otoczenia oraz granicę pełzania stali 2H13. Ustalono korelację między obróbką cieplną, mikrostrukturą, własnościami mechanicznymi i granicą pełzania stali 2H13 stosowanej na łopatki turbin parowych.
-
Analiza aspektów energetycznych produkcji i eksploatacji RME w indywidualnym gospodarstwie rolnym.
PublicationW niniejszej pracy przedstawiono bilans energetyczny cyklu produkcji estrów metylowych oleju rzepakowego w gospodarstwie rolnym. Bilans ten obejmuje nakłady energetyczne, związane z uprawą nasion rzepaku, pozyskiwaniem z nich oleju rzepakowego, produkcją biodiesla oraz jego wykorzystaniem w eksploatowanych maszynach rolniczych.
-
Aspects nergtiques des transmissions hydrostatiques.
PublicationPrzedstawiono podstawy teoretyczne, wyniki badań laboratoryjnych oraz algorytmy umożliwiające symulacyjne określanie sprawności energetycznej napędów i sterowań hydrostatycznych. Programy komputerowe, oparte na opracowanych przez autora zależnościach, umożliwiają określanie wpływu na sprawność energetyczną: struktury układu umożliwiającej zmianę prędkości silnika hydraulicznego, współczynników strat energetycznych w elementach...
-
Analiza zagrożeń od słupa energetycznego 110 kV i słupa trakcji PKP w przypadku wystąpienia przepięć atmosferycznych i łączeniowych
PublicationW ekspertyzie analizowano skutki występowania przepięć atmosferycznych w pobliskiej linii trakcji PKP oraz linii energetycznej 110 kV na obszarze Polskiej Kolei Metropolitalnej z torami zlokalizowanymi na murze oporowym M – 1 na wysokości stacji Gdańsk Zaspa zaraz za wiaduktem kolejowym usytuowanym nad torami PKP.
-
Notatki mikologiczne z okolic Ostrzyc :(Kaszubski Park Krajobrazowy) : uzupełnienie = A supplement to the mycological notes from the area of Ostrzyce: (Kaszubski Landscape Park)
PublicationPrzedstawiono uzupełniony wykaz grzybów wielkoowocnikowych w okolicy Ostrzyc w Kaszubskim Parku Krajobrazowym.
-
Bilans cieplny w budynku
PublicationW artykule omówiono wielofunkcyjne izolacje energetyczne nowej generacji, chroniące przed stratami energii cieplnej, ale dodatkowo umożliwiające jeszcze pobranie energii promieniowania słonecznego. W ten sposób, dostarczając energię słoneczna i ograniczając starty energii cieplnej, izolacje transparentne poprawiają bilnas energetyczny i zmniejszają koszty jego eksploatacji.
-
Kształtowanie się taryf opłat za ciepło w latach 1999-2001 na przykładzie Białegostoku
PublicationW artykule przedstawiono zmiany zasad kształtowania i kalkulacji taryf przez przedsiębiorstwa energetyczne oraz zasady rozliczeń za ciepło między przedsiębiorstwami a odbiorcami ciepła, które miały miejsce w prawie energetycznym i w regulujących je rozporządzeniach w latach 1999-2001.
-
Rafał Łangowski dr inż.
PeopleRafał Łangowski received the M.Sc. and the Ph.D. degrees (Hons.) in control engineering from the Faculty of Electrical and Control Engineering at the Gdańsk University of Technology in 2003 and 2015, respectively. From 2007 to 2014, he held the specialist as well as manager positions at ENERGA, one of the biggest energy enterprises in Poland. He is currently an Assistant Professor with the Department of Intelligent Control and...
-
On power stream in motor or drive system
PublicationIn a motor or in a drive system the quantity of power increases in the direction opposite to the direction of power flow. Energy losses and energy efficiency of a motor or a drive system must be presented as functions of physical quantities independent of losses. Such quantities are speed and load. But the picture of power stream in a motor or in a drive system is presented in the literature in the form of traditional Sankey...
-
Jerzy Buriak dr inż.
People -
DAWKOWANIE ODPADÓW Z PRODUKCJI ALKOHOLU DLA POPRAWY EFEKTYWNOŚCI DENITRYFIKACJI I BILANSU ENERGETYCZNEGO W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW „RUPTAWA” W JASTRZĘBIU-ZDRÓJ
PublicationWielofazowe układy osadu czynnego, umożliwiające efektywny przebieg procesów biologicznego usuwania związków organicznych, azotu i fosforu, są powszechnie stosowane w dużych i średnich komunalnych oczyszczalniach ścieków w Polsce. Doświadczenia eksploatacyjne jednoznacznie wskazują, że uzyskanie niskich stężeń związków biogennych w ściekach oczyszczonych jest możliwe, ale wymaga zapewnienia optymalnych warunków dla przebiegu biochemicznych...
-
Energy losses in hydrostatic drive:Drive investigation method compatible with diagram of power increase opposite to the direction of power flow
PublicationEnergy losses and efficiency of drive motor must be presented as functions of physical quantities independent of losses in the motor. Such quantities are speed and load required by the driven device, changing in the drive operating field. Speed and load decide of the useful power and, in differentiated way, of kinds and values of losses in the motor. But energy losses and efficiency of drive motors are evaluated as functions of...
-
Bartosz Dawidowicz dr inż.
PeopleHe graduated from the Faculty of Mechanical Engineering at Gdańsk University of Technology MSc Eng. - Faculty of Mechanical Engineering, Gdansk University of Technology: specialization: Machines and Equipment of Food Industry (2000)PhD - Faculty of Mechanical Engineering, Gdansk University of Technology, discipline: construction and operation of machines, specialization: heat transfer (2008) Main areas of scientific activity related...
-
Effect of sodium acetate on citric acid production from glucose by Yarrowia lipolytica
PublicationZbadano wpływ octanu sodu na produkcję kwasu cytrynowego z glukozy w hodowli wgłębnej przez nie utylizującego octanu mutanta (oct-) Yarrowia lipolytica A-101.1.31. Octan będący ko-substratem glukozy w pożywce zwiększał produktywność i plon kwasu cytrynowego w ciągu pierwszych 24 godzin procesu. Największy pozytywny wpływ na biosyntezę kwasu cytrynowego przez Y. lipolytica A-101.1.31 miał dodatek 2g/L octanu sodu (przy zbadanych...
-
Stimulation of antibacterial napthoquinones and flavonoids accumulation in carnivorous plants grown in vitro by addition of elicitors
PublicationRośliny owadożerne (D. muscipula, D. capensis) zawierają dwie grupy farmakologicznie czynnych substancji - naftochinony: plumbagina, ramentaceon, oraz flawonoidy: kwercetyna i mirycetyna. Na wzrost akumulacji tychże substancji w tkankach roślin owadożernych ma wpływ dodatek elicytora. Zbadano wpływ następujących elicytorów na zawartość metabolitów o znaczeniu farmaceutycznym: kwas jaśminowy oraz lizat Agrobacterium rhizogenes....
-
Wpływ rodzaju kwasu jako dodatku do eluentu na parametry rozdzielania polifenoli techniką chromatografii cieczowej w odwróconych układach faz (RP-HPLC)
PublicationChromatografia cieczowa jest jedną z technik wykorzystywanych w badaniach składu mieszanin, a także do wydzielania czystych składników z mieszanin w postaci frakcji eluatu. Z punktu widzenia współczesnej chemii, farmakologii, a także medycyny, czy biotechnologii, chromatografia pełni ważną rolę, w zakresie analityki jakościowej i ilościowej. Dzięki możliwości otrzymywania naturalnych składników biologicznie czynnych w czystej...
-
Environmental Taxes and Their Role in the Economics of Sustainable Development
PublicationThe purpose of this article is to answer the question of the role of environmental taxes in the economics of sustainable development. The first part of the article discusses the idea of sustainable economic development and the economics of sustainable development. Then, environmental taxes are defined, their essence explained and their role in the economics of sustainable development discussed in theoretical terms, which finally...
-
Doświadczenia eksploatacyjne w zakresie wykorzystania biogazowych zespołów kogeneracyjnych w oczyszczalniach ścieków
PublicationWysoka energochłonność komunalnych oczyszczalni ścieków wymusza poszukiwanie alternatywnych zasobów i źródeł energii, które łączyłyby wymagania w zakresie energetyki, ekonomii i ekologii. Obciążeniem, ale i szansą dla tych obiektów jest produkcja biogazu w procesie fermentacji mezofilowej i wykorzystanie go jako paliwa do skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła. Pożądany efekt, jakim są ustabilizowane osady, zbiega...
-
Hydraulic servomechanism system. Examples of reduction of power losses in the variable pressure power supply
PublicationUkład serwomechanizmu hydraulicznego najczęściej stosowany, w którym rozdzielacz dławiący jest zasilany pompą wyporową o stałej wydajności, współpracującą z zaworem przelewowym, pracujący przy stałym ciśnieniu zasilania, osiąga wysoką wartość sprawności energetycznej jedynie w punkcie maksymalnej wartości obciążenia i prędkości sterowanego silnika. Oszczędności energii przy zasilaniu układu pompą o stałej wydajności mogą być osiągnięte...
-
Integrated spatial and energy planning – importance of a problem for contemporary architects and urban planners with focus on environmental factors
PublicationAlong with respecting basic sustainable development goals, planners will also be obliged to meet more stringent provisions related to energy efficiency in the coming years. In Poland, a crucial year will be 2021, when the EU directive on the energy efficiency of buildings comes into force. In this matter, not only the characteristics of individual objects are of great importance, but their whole complexes and the overall approach...
-
Influence of manganese(II) silanethiolate with 1,10-phenathroline on properties of natural rubber vulcanizates
PublicationW komunikacie zaprezentowano wstępne wyniki badań dotyczących wpływu kompleksu [Mn{SSi(OBu-t)3}2(phen)] na właściwości wulkanizatów gumowych z kauczuku naturalnego. Przeprowadzone badania sugerują, że chociaż związek ten nie działa bezpośrednio jako przyspieszacz, to aktywuje wulkanizację przy użyciu tiuramu.
-
Optymalizacja podatkowa przedsiębiorców – granice prawa a granice bezpieczeństwa
PublicationOptymalizacja podatkowa jest kategorią niezbędną w działalności każdego podmiotu gospodarczego. Niestety przepisy prawa podatkowego nie wyzna-czają zakresu dopuszczalnych prawem działań optymalizujących. Działaniom takim nie sprzyjają: niejasne i niestabilne przepisy prawne, ukierunkowanie sytemu podatkowego wyłącznie na cele fiskalne, brak strategii podatkowych wobec przedsiębiorców oraz niewystarczający poziom edukacji podatkowej....
-
Neuronowa symulacja temperatury i ciśnienia pary w upuście parowego bloku energetycznego = Neural simulation of pressure and temperature fluctuations at steam extraction of power units with steam turbine
PublicationW artykule przedstawiono metodę symulacji neuronowej dla zastosowań w diagnostyce on-line bloków energetycznych. Model neuronowy opiera się na statycznych jednokierunkowych sieciach neuronowych (SSN) oraz na danych z parowego bloku energetycznego o mocy 200 MW. SSN obliczają wartości referencyjne parametrów cieplno-przepływowych dla aktualnego obciążenia obiektu. Określono wpływ architektury sieci i danych uczących na jakość symulacji...
-
Towards an integrated assessment of environmental and human health impact of energy sector in Poland
PublicationReferat prezentuje system zintegrowanej oceny wpływu sektora energetycznego na stan środowiska i zdrowie ludzkie w Polsce. W podejściu wykorzystano kombinację modelu transportu zanieczyszczeń w powietrzu POLAIR 3D z modelem informacyjno-symulacyjnym RAINS. Model oszacowuje emisje i koncentracje zanieczyszczeń powietrza, koszty kontroli emisji zanieczyszczeń i inne koszty związane z różnymi scenariuszami rozwoju sektora energetycznego.The...
-
System Zarządzania Energią w praktyce inżynierskiej
PublicationOprogramowanie Systemu Zarządzania Energią (SZE) musi gromadzić różnego rodzaju dane, od wskaźników efektywności energetycznej – poprzez analizy energetyczne, krzywe trendu, listy komunikatów alarmowych – aż do skomplikowanych raportów graficznych. Zużycie energii może być analizowane nie tylko według ilości produkcji, ale również w połączeniu z danymi dotyczącymi cen i kosztów. System Zarządzania Energią (SZE) jest działaniem...
-
System Zarządzania Energią w praktyce inżynierskiej
PublicationOprogramowanie Systemu Zarządzania Energią (SZE) musi gromadzić różnego rodzaju dane: od wskaźników Efektywności Energetycznej, poprzez analizy energetyczne, krzywe trendu, listy komunikatów alarmowych, aż do skomplikowanych raportów graficznych. Zużycie energii może być analizowane nie tylko według ilości produkcji, ale również w połączeniu z danymi dotyczącymi cen i kosztów. System Zarządzania Energią (SZE) jest działaniem organizacyjnym...
-
The conception of exploitation efficiency of autonomic energy systems ofland vehicles and ships = Koncepcja sprawności eksploatacyjnej układów energetycznych autonomicznych pojazdów lądowych i jednostek pływających
PublicationW referacie przedstawiono oryginalną koncepcję i możliwości określenia sprawności eksploatacyjnej układów energetycznych pojazdów samochodowych, lokomotyw spalinowych, i jednostek pływających czyli obiektów, które cechuje autonomiczność energetyczna. Sformuowano zasady sytuowania granicy bilansowej układów energetycznych, których zadaniem jest zasilanie odbiorników i grup odbiorników energią mechaniczną, elektryczną i cieplną....
-
Effect of the working liquid compressibility on the picture of volumetric and mechanical losses in a high pressure displacement pump used in a hydrostatic drive. Part I Energy losses in a drive system, volumetric losses in a pump
PublicationŚciśliwość cieczy roboczej może znacząco zmienić wartości i proporcje współczynników strat objętościowych i mechanicznych w pompie wyporowej zastosowanej w układzie napędu hydrostatycznego. Wpływ ten jest szczególnie widoczny w trakcie pracy pod wysokim ciśnieniem a także wówczas, gdy występuje zapowietrzenie cieczy roboczej. W części I przedstawiono wykres zaproponowany przez autora, wzrostu mocy w układzie napędu hydrostatycznego...
-
Analiza i ocena smarności olejów w ujęciu energetycznym i działania układu tribologicznego = Analysis and evaluation of oil lubricity from the viewpoint of energy apects and of the tribological system action
PublicationBased on measurement results, an interpretation is presented of the tribological system boundary layer action in the form of a four-ball tester friction node. The evaluation was performed of the boundary layer action understood as transfer of energy Ep resulting from loading the tribological system in a determined time t with work Lp, which may lead to breaking the boundary layer. That energy and time are the values unequivocally...
-
Some mechatronic solutions towards a surveillance of mechanical systems
PublicationCelem artykułu jest przedstawienie nowych rozwiązań związanych z nadzorowaniem systemów mechanicznych. Przedstawia on zmodyfikowaną metodę nadzorowania drgań opartą na sterowaniu modalnym i energetycznym wskaźniku jakości, nadzorowanie drgań z wykorzystaniem zmiennej prędkości obrotowej, nadzorowanie drgań systemu hybrydowego z wykorzystaniem sterowania optymalnego i energetycznego wskaźnika jakosci oraz nadzorowanie ruchu mobilnego...
-
Interwencjonizm czy liberalizm - jaka polityka podatkowa
PublicationW makroekonomii stale powraca spór między zwolennikami interwencjonizmu i zwolennikami polityki liberalnej, który w istocie dotyczy tego samego problemu – roli państwa w oddziaływaniu na procesy gospodarcze. Historycznie ukształtowaną rolą każdego rządu jest ochrona indywidualnych wolności i promowania dobrobytu społeczeństwa. Aby pokryć wydatki związane z takimi zadaniami rząd potrzebuje dochodów, które w decydującej części pochodzą...
-
Sprawozdanie z XIV Ogólnopolskiej konferencji naukowej z cyklu „Ekologia humanistyczna” pt. „Paradoksy ekologiczne – odpady miarą sukcesu i porażki cywilizowanej ludzkości” (Warszawa, 28‒29.10.2020)
Publication -
A design concept of main propulsion system with hydrostatic transmission gear for inland waterways ship
PublicationCelem analizy jest przedstawienie koncepcji napędu głównego statku oraz określenie jego sprawności całkowitej. Zrealizowanie zamierzenia przedstawionego powyżej wymaga spojrzenia na opis strat i sprawności energetycznej przekładni hydrostatycznej, uwzględniający jak najdalej idącą jego prostotę. Obraz wzajemnego wpływu strat we wszystkich elementach układu hydraulicznego okazuje się bardzo złożony. Przy założeniu koniecznych uproszczeń...
-
Jacek Stefański prof. dr hab. inż.
PeopleJJacek Stefański received M.Sc., Ph.D. and D.Sc. degrees in telecommunications engineering from Gdansk University of Technology (GUT), Poland, in 1993, 2000 and 2012, respectively. Awarded title of Professor by the President of Poland in 2020. Currently, he works as a professor at the Department of Radio Communication Systems and Networks (DRCSN) in GUT. From 2005 to 2009, he worked as an assistant professor in the National Institute...
-
Jacek Barański dr hab. inż.
People -
Model procesu hamowania w pojeździe hybrydowym
PublicationW tradycyjnym procesie hamowania cała energia kinetyczna pojazdu jest rozpraszana do otoczenia w postaci energii cieplnej. W pojazdach hybrydowych istnieje możliwość odzyskania części tej energii przez przekazanie do akumulatorów i wykorzystania jej do napędu pojazdu. W pracy przedstawiono model energetyczny procesu hamowania pojazdu hybrydowego w układzie szeregowym, stosując metodę grafów wiązań (GW). Stosując konwencję GW podano...
-
Waldemar Kamrat prof. dr hab. inż.
People -
The Humanities Yearbook of Radzyn Podlaski
Journals -
II Debata podatkowa nt. podatków PIT i CIT w 2019 r.
EventsDrugie spotkanie z cyklu „Debat podatkowych” na WZiE, podczas którego zostaną omówione praktyczne aspekty związane z opodatkowaniem przedsiębiorstw podatkiem dochodowym PIT i CIT.
-
Obniżenie ciężaru podatkowego przedsiębiorcy w świetle polskich przepisów prawa
PublicationCelem niniejszego opracowania jest wskazanie podejścia do obniżenia ciężaru podat-kowego przedsiębiorcy w polskich przepisach prawa. Osiągnięciu niniejszego celu służyć ma przyjęta konstrukcja - w pierwszej części obejmująca rozróżnienie legalnych i nielegalnych metod obniżania ciężaru podatkowego przedsiębiorców, w drugiej natomiast przedstawienie podejście do instytucji obejścia prawa podatkowego w polskich regulacjach prawnych...
-
Ocena strat w silniku hydraulicznym na przykładzie badań silnika SWSB-63
PublicationW artykule porównano dwa modele strat, zaproponowanych przez A. Balawendera w monografii pt.: Analiza energetyczna i metodyka badań silników hydraulicznych wolnoobrotowych [1] i przez Z. Paszotę w referacie pt.: Straty energetyczne w silniku hydraulicznym wyporowym - definicje i zależności służące ocenie sprawności silnika i napędu hydrostatycznego [17]. Korzystając z danych uzyskanych podczas badań silnika hydraulicznego SWSB-63...
-
Michał Ryms dr inż.
PeopleMichał Ryms, PhD, Eng. is the physicist, graduate of the Gdańsk University of Technology. PhD thesis defended at the Chemical Faculty. Since 2011 an employee at the Department of Chemical Apparatus and Theory of Machines, Chemical Faculty, Gdansk University of Technology, POLAND – now as an assistant professor. His research interests includes: improvement of energy efficiency and possibilities of new application of phase change...
-
Uwarunkowania ekonomicznej efektywności pomp ciepła
PublicationWzrastające zainteresowanie wykorzystaniem pomp ciepła w gospodarce komunalno-bytowej wymaga dokładnego rozeznania różnego rodzaju uwarunkowań technicznych i ekonomicznych. w książce podjęto próbę usystematyzowania tej tematyki. Omówiono sposób obliczania bilansu energetycznego ogrzewanych budynków, źródeł ciepła - wśród nich bilans energetyczny pompy ciepła. Zaproponowano możliwie najprostsze metody obliczania - dostępne dla...
-
Wybrane metody optymalizacji podatkowej w sektorze MSP w Polsce
PublicationZ każdą działalnością gospodarczą związane jest rozliczanie i płacenie podatków zarówno bezpośrednich jak i pośrednich. Jak podaje serwis dla księgowych infor.pl Polscy przedsiębiorcy nie zawsze są świadomi, że pomimo, iż podatki są obowiązkową daniną na rzecz państwa, można legalnie zmniejszyć ich należną kwotę poprzez wykorzystanie narzędzi dostępnych w polskim prawie podatkowym. Narzędzia te popularnie nazywa się optymalizacjami...
-
PROBLEMY ZWIĄZANE Z ZASTOSOWANIEM NANOTECHNOLOGII W TERMOIZOLACJI BUDYNKÓW
PublicationBudownictwo i architektura były zawsze ściśle związane z rozwojem technologicznym a ciągły postęp w badaniach nad inżynierią materiałową pozwalał na uzyskiwanie bardziej wydajnych i wytrzymałych materiałów. Dotyczy to nie tylko elementów konstrukcyjnych budynku ale także technologii związanych z jego wykończeniem. Obecnie coraz większą rolę w budownictwie i architekturze odgrywa pojęcie nanotechnologii. Dziedzina nauki, zdawałoby...
-
Metody analizy energochłonności w przemyśle
PublicationBadania przeprowadzone w rozprawie doktorskiej pokazują nową ideę analitycznych metod analizy energochłonności w zastosowaniu do dużych odbiorców przemysłowych. Jej skuteczności dowodzono na przykładzie wybranego obiektu przemysłu spożywczego. Metoda ta jest rozwinięciem dotychczasowych metod wskaźnikowych. Autorską nowością jest wykorzystanie charakterystyk energetycznych procesów technologicznych do wyznaczania referencyjnych...
-
MAGAZYNOWANIE ENERGII CIEPLNEJ DLA POTRZEB BUDYNKU - PRZEGLĄD ROZWIĄZAŃ I SPOSOBÓW ZINTEGROWANIA ICH Z BRYŁĄ OBIEKTU
PublicationMagazynowanie energii cieplnej pozyskanej ze źródeł odnawialnych to obiecująca technologia mająca poprawić wydajność energetyczną budynków. Jest to obecnie popularny temat wielu badań dążących do doboru optymalnych parametrów magazynu, takich jak jego rozmiar, rodzaj wypełnienia, lokalizacja i sposób instalacji w budynku. Każdy z tych czynników ma istotny wpływ na zmniejszenie zapotrzebowania energetycznego zarówno w sektorze budownictwa...
-
UKŁAD REGULACJI MOCY DUŻEJ FARMY FOTOWOLTAICZNEJ
PublicationW dniu 17 maja 2016 r. weszło w życie Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanawiające kodeks sieci dotyczący przyłączenia jednostek wytwórczych [3]. Na podstawie tego dokumentu i Prawa Energetycznego OSP i OSD przygotowało wymogi w zakresie przyłączania jednostek wytwórczych do sieci energetycznej. Moduły wytwarzania B, C i D powinny posiadać możliwość regulacji mocy czynnej i biernej. Niniejszy artykuł...
-
Polityka podatkowa gminy i jej wpływ na rozwój lokalny
Publicationpodatki odgrywają kluczową rolę w dochodach gmin. umiejętnie prowadzona samorządowa polityka podatkowa może przyczynić się do zwiększenia rozwoju lokalnego.
-
Tomasz Wąsowicz dr hab.
PeopleTomasz Wąsowicz's research was first related to high-resolution atomic spectroscopy and focused on measurements and analysis of the transition probabilities of the forbidden lines, the hyperfine and isotopic structure of spectral lines of heavy elements, Stark effect in the helium atom. Tomasz Wąsowicz currently studies physicochemical processes occurring during interactions of various forms of radiation with atoms and molecules...