Filters
total: 1903
-
Catalog
- Publications 1505 available results
- People 32 available results
- Inventions 3 available results
- Projects 2 available results
- Laboratories 5 available results
- Research Teams 2 available results
- Research Equipment 1 available results
- e-Learning Courses 317 available results
- Events 13 available results
- Open Research Data 23 available results
displaying 1000 best results Help
Search results for: ELEMENTY KONSTRUKCYJNE - OBLICZENIA
-
The Effectiveness of Operations Implementing Changes
PublicationW niniejszym rozdziale zdefiniowano pojęcie efektywności zmian organizacyjnych. Scharakteryzowano również składowe elementy efektywności, jakimi są skuteczność, korzystność i ekonomiczność. Pokazano również miejsce oceny efektywności zmian w procesie realizacji przekształceń. Przedstawiono również model oceny efektywności zmian procesu planowania i sterowania umożliwiający ocenę skuteczności, korzystności i ekonomiczności zmian.
-
Tlenkowe ogniwa paliwowe ze stalowym interkonektorem
PublicationPraca obejmuje szeroki zakres zagadnień związanych z polepszeniem właściwości stosowanych obecnie materiałów lub konstrukcji ogniw paliwowych wykorzystujących elementy metaliczne w postaci litego interkonektora lub porowatego elementu nośnego. Wykonana praca ma charakter eksperymentalny i interdyscyplinarny, swoim zasięgiem obejmuje zagadnienia elektroniki ciała stałego, chemii, fizyki oraz inżynierii materiałowej.
-
Kryteria oceny rozwiązań funkcjonalno - przestrzennych przestrzeni publicznych, proksemika jako metoda badawcza
PublicationZdefiniowane zostaną sposoby oddziaływania w relacji człowiek - elementy przestrzeni publicznej, gradacja znaczenia elementów oraz rodzaje działań wpływające na poprawę funkcjonowania i odbioru przestrzeni publicznej dzięki zastosowaniu w procesie projektowania metod proksemiki. Wnioski płynace z analiz posłużą do określenia znaczenia proksemiki dla kształtowania współczesnej przestrzeni publicznej miasta.
-
Ekspertyza materiałowa rurociągu wody pitnej ze stali gatunku AISI 304
PublicationCelem pracy było ustalenie przyczyny zniszczenia instalacji wodociągowej w budynku. Instalacja była wykonana ze stali nierdzewnej AISI 304. Zakres pracy obejmował: badania makroskopowe uszkodzeń, mikroanalizę EDX produktów korozji występujących na powierzchni wewnętrznej rurociągu, badania metalograficzne uszkodzeń i ocena stanu stali. Analiza doboru stali na elementy instalacji wodociągowej
-
Komputerowe wspomaganie procesu projektowania instalacji kablowych na statkach
PublicationW referacie scharakteryzowano elementy wchodzące w skład instalacji kablowych na statkach, przedstawiając skrótowo analizę procesu projektowania instalacji kablowych. Wykazano przyczyny zapotrzebowania na komputerowe wspomaganie tego procesu. Zaprezentowano koncepcję i założenia systemu z bazą wiedzy do wspomagania projektowania instalacji kablowych oraz wyniki dotychczasowych prac nad stworzeniem takiego systemu.
-
Eksperymentalne modelowanie emisji hałasu przez silnik indukcyjny zasilany z falownika napięcia.
PublicationZaproponowano nową metodę predykcji amplitudowego widma hałasu silnika indukcyjnego klatkowego zasilanego z falownika napięcia. Obliczenia spodziewanego widma hałasu bazują na ogólnych charakterystykach elektroakustycznych silnika wyznaczanych eksperymentalnie. Przedstawiono również wyniki weryfikacji eksperymentalnej omawianej metody.
-
Eksperymentalne modelowanie emisji hałasu przez silnik indukcyjny zasilany z falownika napięcia.
PublicationZaproponowano nową metodę predykcji amplitudowego widma hałasu silnika indukcyjnego klatkowego zasilanego z falownika napięcia. Obliczenia spodziewanego widma hałasu bazują na ogólnych charakterystykach elektroakustycznych silnika wyznaczanych eksperymentalnie. Przedstawiono również wyniki weryfikacji eksperymentalnej omawianej metody.
-
Vibrational inelastic electron-H2 scattering revisited: numerically converged coupled channels space frame calculations with model interaction
PublicationZderzeniowe wzbudzenie niższych oscylacyjnych poziomów molekuły H2 (^1Σ^+,g) przez elektrony o niskiej energii. Obliczenia wykonano przy użyciu empirycznego modelowego potencjału oraz przez rozwiązanie równania rozpraszania dwukanałowego w układzie współrzędnych, związanych z molekułą.
-
Limitations of DSC-MRI for quantitative brain perfusion.
PublicationArtykuł przedstawia ograniczenia metody DSC-MRI w ilościowej ocenie przepływów mózgowych. W zakresie pięciu różnych grup zagadnień przeprowadzono testy symulacyjne oraz obliczenia na podstawie badań fantomowych i in-vivo. Pokazano i omówiono wyniki badań.
-
Simulations of fracture in concrete elements using continuous and discontinuous models
PublicationArtykuł przedstawia wyniki symulacji MES w elementach betonowych przy zastosowaniu modeli ciągłych i nieciągłych. Stosując modele ciągłe symulowano proces lokalizacji odkształceń. Stosując modele nieciągłe symulowano proces zarysowania. Obliczenia wykonano dla różnych typów obciążeń.
-
FE-studies on formation of shear zones in granular bodies within a polar hypoplascity.
PublicationPrzedstawiono wyniki numerycznej symulacji lokalizacji odkształceń stycznych w materiałach granulowanych dla 3 różnych problemów brzegowych. Zachowanie materiału granulowanego było modelowane mikropolarnym hipoplastycznym prawem materiałowym. Obliczenia wykonano dla problemu parcia i odporu oraz ścinania
-
FE-simulations of a direct and a true simple shear test within a polar hypoplasticity
PublicationW artykule przedstawiono wyniki numerycznej analizy testu bezpośredniego ścinania i testu prostego ścinania w materiałach granulowanych. Obliczenia wykonano stosując metodę elementów skończonych i mikropolarne hipoplastyczne prawo konstytutywne. W analizie uwzględniono lokalizację odkształceń stycznych.
-
The Implementation of a Microserver.
PublicationArtykuł prezentuje zasady projektowania mikroserwerów o ograniczonej złożoności obliczeniowej i niewielkim poborze energii. Zaproponowana redukcja funkcjonalności protokołow TCP/IP, pomimo niewielkiego zapotrzebowania na obliczenia, pozwala na realizację wydajnego połączenia klient-serwer w układach mikrokontrolerowych.
-
Experimental and theoretical study of protonated water cluster
PublicationZa pomocą metody rojowej zbadano powstanie i dryf dodatnio naładowanych klastrów wody H+(H20)n n=1-7. Oszacowano energie dysocjacji. Prace uzupełniają obliczenia kwantowe konfiguracji wybranych klastrów. Dokonano obliczeń kilkunastu konfiguracji zjonizowanych klastrów.
-
Zależności wiążące parametry spawania drutami proszkowymi
PublicationW artykule przedstawiono procedury wyznaczania zależności pomiędzy trzema parametrami spawania: wolnego wylotu elektrody, prędkości podawania drutu i natężenia prądu, dla spawania drutami proszkowymi (FCAW). Obliczenia wykonano w oparciu o rotalny drugiego stopnia plan eksperymentu.
-
Kryteria wytrzymałości gruntu na ścinanie w zagadnieniach geotechniki
PublicationPrzedstawiono wpływ zastosowania różnych kryteriów wytrzymałości gruntu na ścinanie w symulacjach numerycznych prostych praktycznych zagadnień geotechnicznych. Obliczenia wykonano metodą elementów skończonych w płaskim oraz osiowosymetrycznym stanie odkształcenia. Wyniki obliczeń porównano oraz poddano krytycznej dyskusji.
-
FE-investigations of a deterministic and statistical size effect in granular bodies within a micro-polar hypoplasticity
PublicationArtykuł omawia deterministyczny i statystyczny efekt skali w materiałach granulowanych podczas ścinania cienkiej warstwy piasku między dwoma bardzo szorstkimi ścianami. Obliczenia wykonano metodą elementów skończonych na bazie mikropolarnego prawa hipoplastycznego. Przyjęto różne wysokości warstw.
-
Modelling of strain localization in quasi-brittle materials with non-local continuum models
PublicationW artykule przedstawiono wyniki numerycznej lokalizacji odkształceń w elementach betonowych przy zastosowaniu modelu sprężysto-plastycznego i modelu z degradacja sztywności. Do opisu rys, model rozszerzono o składniki nielokalne. Obliczenia wykonano dla prostych problemów brzegowych
-
Stochastic FE-analysis of shear localization in 2D granular material within a micro-polar hypoplascity
PublicationW artykule przedstawiono wyniki numerycznej stochastycznej analizy wpływu rozkładu początkowego wskaźnika porowatości w materiałach granulowanych na powstawanie lokalizacji odkształceń. Obliczenia wykonano dla ścinania warstwy piasku stosując metodę elementów skończonych na bazie mikropolarnego prawa hipoplastycznego.
-
Investigations of vortex structures in granular materials under earth pressure conditions by DEM
PublicationW artykule pokazano rozwój wirów na poziomie ziarna materiału granulowanego podczas parcia pasywnego piasku na sztywną ściankę przemieszczającą się poziomo. Obliczenia wykonano stosując metodę DEM. Przyjęto 3 różne sposoby wyznaczenia wirów i ich czestotliwości.
-
Numerical investigations of effect of indoor air quality on thermal comfort in residential buildings.
PublicationArtykuł przedstawia wyniki numeryczne MES odnośnie wpływu koncentracji CO2 w lokalnej strefie powietrza w budynkach mieszkalnych naturalnie wentylowanych na zachowanie mieszkańców. Obliczenia wykonano w 2 wymiarach. Zbadano wpływ położenia mieszkańców i prędkości wchodzącego powietrza.
-
Obliczanie fundamentów płytowych na sprężystym podłożu
PublicationPrzedstawiono metodę wyznaczania momentów zginających dla żelbetowych fundamentów płytowych o dowolnym kształcie, posadowionych na niejednorodnym podłożu gruntowym. Obliczenia wykonano metodą elementów skończonych, modelując podłoże gruntowe jako ośrodek sprężysty. Podano sposób wyznaczania stałych sprężystych gruntu.
-
Koncepcja komputerowego wspomagania procesu projektowania kablowych instalacji energetycznych i sterowniczych na statkach
PublicationW artykule scharakteryzowano elementy wchodzące w skład instalacji kablowych na statkach i przedstawiono skrótowo analizę procesu projektowania instalacji kablowych i wykazano przyczyny zapotrzebowania na komputerowe wspomaganie tego procesu. Zaprezentowano koncepcję i założenia systemu z bazą wiedzy do wspomagania projektowania instalacji kablowych oraz wyniki dotychczasowych prac nad tym systemem.
-
Koszty pracy jako jeden z czynników wpływających na wybór elastycznych form zatrudnienia-uwagi ogólne
PublicationW pracy wskazano w sposób ogólny czynniki i elementy wpływające na wysokość kosztów pracy. Coraz cześciej rosnące koszty pracy, zarówno koszty osobowe, jak i rzeczowe obciążenia finansowe związane z zorganizowaniem i wyposażeniem stanowisk pracy, ale następnie utrzymaniem pracobiorcy zmuszają pracodawców do szukania oszczędności m. in. poprzez wybór stosownej formy zatrudnienia.
-
Rodzaje i skutki zewnętrznych oddziaływań na posadzki
PublicationNiniejszy artykuł w ogólnym zarysie ujmuje wpływ oddziaływań, jakim poddawane są elementy nośne i wykończeniowe posadzek na ich wytrzymałość i trwałość. Dotyczy to nie tylko obciążeń mechanicznych, lecz także tych, które mogą losowo wystąpić w przewidywanym okresie użytkowania obiektu, a są one pomijane w fazach przygotowawczych do wykonania tych elementów.
-
Wpływ pęknięć kolistych na wytrzymałość zmęczeniową azotku krzemu.
PublicationAzotek krzemu posiada kombinację optymalnych własności, które są niezbędne w zastosowaniach na elementy łożysk tocznych. Podstawowym problemem związanym z wytrzymałością zmęczeniową kulek łożyskowych są pęknięcia koliste będące efektem procesu wytwarzania. Przedstawiono badania doświadczalne azotku krzemu ze sztucznie wprowadzonymi pęknięciami kolistymi oraz wpływ wybranych dodatków olejowych na propagacje tych pęknięć.
-
Organizacja ucząca się wyzwaniem XXI wieku.
PublicationAutorka analizuje problem organizacji uczącej się. Przedstawia jej cechy i elementy porównując ją z typową organizacją biurokratyczną. Ważną częścią opracowania jest ukazanie pięciu dyscyplin wpływających na jej zmianę. Na generowanie nowych rozwiązań ogromne znaczenie ma jednak wiedza. Autorka pokazuje jak organizacja ucząca się będzie modelowym ukierunkowaniem rozwoju nowoczesnych przedsiębiorstw.
-
Urządzenia do badania wytrzymałości zmęczeniowej panwi łożysk ślizgowych.
PublicationW pracy przedstawiono unikatowe stanowiska do doświadczalnych badań nad wytrzymałością zmęczeniową warstw ślizgowych cienkościennych panwi stosowanych we współczesnych maszynach. Urządzenia skonstruowano i zbudowano w Politechnice Gdańskiej. Przedstawiono zasadę działania i możliwości badawcze urządzeń, istotne elementy metodyki badań oraz oczekiwane rezultaty kompleksowych badań zmęczeniowych realizowanych za pomocą prezentowanych...
-
Zarządzanie usługami i sieciami telekomunikacyjnymi - stan i kierunki rozwoju
PublicationPodjęto próbę systematycznego przedstawienia modelu odniesienia telekomunikacyjnych systemów zarządzania. Wskazano wszystkie konieczne elementy takiego modelu, omówiono obszary opisywane dokumentami normalizacyjnymi oraz obszary, w których takiej powszechnie uznawanej normalizacji wciąż brakuje. Kontekstem dla przedstawionych rozważań jest syntetyczny opis ewolucji wymagań nakładowych na systemy zarządzania oraz sposobu podejścia...
-
Pozaakustyczne wymagania dotyczące ekranów przeciwhałasowych.
PublicationJednym ze sposobów zmniejszenia uciążliwości związanej z istniejącym poziomem hałasu jest budowa ekranów akustycznych. Podstawowym kryterium doboru rozwiązania materiałowo - konstrukcyjnego ekranu jest uzyskanie pożądanych parametrów akustycznych. W projektowaniu ekranów należy również uwzględnić pozaakustyczne elementy, takie jak: warunki bezpieczeństwa i użytkowania oraz estetyka obiektu, które są tematem niniejszego referatu.
-
Rozproszony system wieloagentowy wspomagający projektowanie wybranych układów Sterowania.
PublicationW artykule przedstawiono system wieloagentowy wspomagający projektowanie wybranych układów sterowania sterami strumieniowymi. Zaimplementowany system składa się z czterech niezależnych programów komputerowych (agentów), które poprzez realizację unikalnych algorytmów oraz wzajemną komunikację dobierają odpowiednią strukturę i elementy układu sterowania oraz po przeprowadzeniu badań symulacyjnych dokonują oceny jakości otrzymanego...
-
Uszkodzenia wielowarstwowych posadzek betonowych
PublicationPosadzki wielowarstwowe to często projektowane elementy wewnętrznego wykończenia budowli. Mają bardzo duży wpływ na kształtowanie architektoniczne wnętrz oraz zapewnienie właściwych warunków użytkowania. W artykule przedstawiono przyczyny wystąpienia uszkodzeń posadzki w postaci rys i spękań. Górna trudno ścieralna warstwa posadzki grubości ok. 20 mm została wykonana metodą „mokre na suche”.
-
Bezpieczeństwo funkcjonalne: określanie wymaganego poziomu nienaruszalności bezpieczeństwa SIL - cz. 2
PublicationBezpieczeństwo funkcjonalne pełni jedną z kluczowych ról w procesie zarządzania bezpieczeństwem w cyklu życia systemu technicznego i dotyczy właściwego projektowania oraz późniejszego utrzymywania systemów technicznych związanych z bezpieczeństwem, wykonanych w technologii E/E/PE (elementy elektryczne / elektroniczne / elektroniczne programowalne) realizujących tzw. funkcje bezpieczeństwa SRF (ang. safety related function).
-
NOWE MOŻLIWOŚCI PROGNOZOWANIA EFEKTÓW ENERGETYCZNYCH W PROCESIE SKRAWANIA
PublicationPrzedstawiono metodykę wyznaczania wiązkości (energii właściwej niezbędnej na tworzenie nowej powierzchni) oraz naprężeń tnących w strefie ścinania na podstawie powszechnie dostępnych danych katalogowych dla materiałów metalowych. Dzięki temu można wykorzystując elementy mechaniki pękania rozszerzyć znacznie prognozowanie efektów energetycznych poza obszary wykorzystujące podejście klasyczne oparte na teorii Ernst–Merchant’a.
-
Process management methodology for quality systems of small organizations
PublicationW artykule przedstawiono najważniejsze elementy metodyki wdrażania zorientowanych procesowo systemów zarządzania jakością wg normy ISO 9001. Zaprezentowano przykład struktury procesów systemu jakości oraz prosta metodę opisu procesów (przewodnik procesu). Omówiono założenia metodyki oraz wybrane sposoby nadzorowania procesów. W podsumowaniu wskazano korzyści płynące ze stosowania metody w małych organizacjach.
-
Badania jakości docierania elementów z ceramiki technicznej i węglików spiekanych na docierarce jednotarczowej.
PublicationPrzedstawiono wyniki badań docierania elementów płaskich na docierarce jednotarczowej zawiesiną z węglika krzemu. Docierano elementy z tlenkowej ceramiki technicznej Al2O3 i Al2O3-ZrO2 oraz węgliki spiekane SM25, H15X i H20S. Badano wydajność obróbki oraz chropowatość powierzchni po docieraniu. Czynnikami zmiennymi badań była prędkość docierania, nacisk jednostkowy i czas docierania.
-
Shaking table experimental study on diagnosis of damage and its evaluation in steel structure
PublicationCelem artykułu jest pokazanie wyników badań eksperymentalnych przeprowadzonych na stole sejsmicznym dotyczących identyfikacji uszkodzeń modelu dwukondygnacyjnej konstrukcji stalowej. Uszkodzenie zdefiniowano poprzez spadek sztywności i symulowano poprzez zamianę słupów modelu na elementy o mniejszym przekroju poprzecznym. Wyniki badań pokazują charakterystyczny spadek wartości naturalnych częstotliwości konstrukcji wraz ze wzrostem...
-
Projekt techniczny i budowa dwukołowego balansującego pojazdu mobilnego
PublicationW ostatnich latach obserwuje się dynamiczny rozwój pojazdów mobilnych. W pracy przedstawiono projekt techniczny, założenia i strukturę dwukołowego balansującego pojazdu mobilnego. Następnie opisano jego konstrukcję mechaniczną i elektroniczną oraz zaprojektowano hierarchiczny układ sterowania. Poszczególne elementy składowe zaprojektowano, dobrano i połączono tworząc spójną całość. Przeprowadzono badania testowe działania pojazdu...
-
E-LEARNING NA POLITECHNICE GDAŃSKIEJ - HISTORIA ROZWOJU W LATACH 1995-2020
PublicationInternet oraz kształcenie oparte na wykorzystaniu e-technologii stały się nieodłącznym elementem edukacji. Artykuł przedstawia zarys historii rozwoju e-learningu na Politechnice Gdańskiej, przykładowe rozwiązania technologiczne, elementy tworzenia struktur organizacyjnych oraz związanych z legislacją, a także wybrane projekty wykorzystujące szeroko pojęte e-technologie w edukacji akademickiej realizowanej na Uczelni
-
ROZPROSZONY SYSTEM KOMUNIKACJI I NADZORU DLA MORSKIEGO ODDZIAŁU STRAŻY GRANICZNEJ – PROJEKT STRADAR
PublicationSystem STRADAR to wynik realizacji projektu, którego gestorem jest MO SG. Był on współfinansowany przez NCBiR. W artykule opisano system, przedstawiając ogólną koncepcję, architekturę, elementy funkcjonalne i realizację oprogramowania zainstalowanego w tych elementach. Krótko scharakteryzowano także testy, jakim poddano system, który na tym etapie – jako całość – osiągnął VII poziom gotowości technologii.
-
Most średnicowy w Warszawie. Koncepcja przebudowy
PublicationArtykuł omawia koncepcję przebudowy Mostu Średnicowego w Warszawie, który, ze względu na zły stan techniczny i nieprzystosowanie do współczesnych wymagań, wymaga rekonstrukcji. Planowana przebudowa obejmuje wykorzystanie istniejących filarów nurtowych oraz wydłużenie mostu, co pozwoli na eliminację wiaduktów nad Wisłostradą i Wybrzeżem Szczecińskim. Przedstawiono trzy warianty konstrukcyjne: kratownicę o zmiennej wysokości, skrzynkowe...
-
Geometrically nonlinear analysis of shells
PublicationArtykuł porusza zagadnienia nieliniowej analizy powłok wykonanych z materiałów izotropowych. Obliczenia wykonano przy wykorzystaniu dwóch komercyjnych programów wykorzystujących Metodę Elementów Skończonych (Robot Millennium v. 19.0 i MSC.Marc v.2005r2 ). Główną uwagę skupiono na zjawisku zakleszczenia.
-
Hull strength assessment of the designed ships
PublicationPrzedstawiono metody i wyniki analizy wytrzymałości konstrukcji kadłubów czterech statków zaprojektowanych w ramach EUREKA Project E!2772: zbiornikowca, kontenerowca, Ro-Ro i statku rzeka-morze. Obliczenia wykonano według zaleceń i wymagań przepisów Det Norske Veritas.
-
A note on the multiplicative AHP
PublicationPraca dotyczy porównań parami skończonej liczby obiektów w celu obliczeniach uporządkowania w skali liczbowej. W celu obliczenia uporządkowania stosuje się metodę logarytmicznych najmniejszych kwadratów. Pokazuje się multiplikatywne własności otrzymanego rozwiązania. Metodę ilustruje się przykładem obliczeniowym.
-
Numeryczne rozwiązania jednowymiarowego równania Richardsa
PublicationCelem niniejszego artykułu jest przegląd i ocena właściwości metod numerycznych stosowanych do rozwiązywania jednowymiarowego równania przepływu w strefie nienasyconej gruntu. Wykonane obliczenia i testy numeryczne pozwoliły na sformułowanie kilku spostrzeżeń dotyczących praktycznego zastosowania znanych algorytmów.
-
Electron Elastic Collisions with C3F6 Molecule
PublicationObliczono różniczkowy i scałkowany przekrój czynny na zderzenia elektronu z molekułą C3F6 w zakresie średnich i wysokich energii (50-1000eV). Obliczenia wykonano stosując metodę atomów niezależnych. Stwierdzono dobrą zgodność z wynikami oszacowanymi na podstawie eksperymentu.
-
Napęd protezy ręki z zastosowaniem stopów z pamięcią kształtu
PublicationZaprojektowano palec wskazujący protezy ludzkiej ręki, w którym zastosowano niekonwencjonalny napęd ze stopów z pamięcią kształtu. Przeprowadzono obliczenia i badania, które umożliwiły zastosowanie odpowiedniego stopu spełniającego zaostrzone wymagania co do napędu palca, jako miniaturowego mechanizmu.
-
Ab initio molecular treatment for charge transfer by S3+ ion on hydrogen.
PublicationPoliczono adiabatyczne potencjały oddziaływania między jonem siarki i wodoru. Dokonano obliczeń nieadiabatycznych sprzężeń pomiędzy tymi potencjałami. Obliczenia wykazały, że należy wziąć pod uwagę niezbadany wcześniej poziom energetyczny jonu siarki aby dokładnie wyjaśnić mechanizm przechwytu ładunku.
-
Radix-4 dft butterfly realization with the use of the modified quadratic residue number system
PublicationW pracy przedstawiono algorytm realizacji mnożenia zespolonego z użyciem zmodyfikowanego kwadratowego zmodyfikowanego systemu liczbowego (mqrns) oraz jego zastosowanie do wykonania obliczenia motylkowego dft dla podstawy 4. pokazano też wstępne rezultaty implementacji w układzie xilinx fpga.
-
Obliczenie dalby odbojowej metodą uogólnioną
PublicationOpis metody uogólnionej obliczania ustrojów palowych. Zaadaptowanie metody do obliczenia portowej dalby odbojowej terminalu gazowego. Uwzględnienie w obliczeniach współpracy dalby z urządzeniem odbojowym. Przedstawienie wyników obliczeń analityczno-numerycznych i porównanie z wynikami obliczeń klasycznych Bluma.