Filters
total: 1316
filtered: 772
-
Catalog
- Publications 772 available results
- People 73 available results
- Inventions 4 available results
- Projects 1 available results
- Laboratories 7 available results
- Research Teams 7 available results
- Research Equipment 10 available results
- e-Learning Courses 430 available results
- Events 11 available results
- Offers 1 available results
Chosen catalog filters
Search results for: ATRYBUTY OPROGRAMOWANIA
-
Licencjonowanie oprogramowania
PublicationWolne i otwarte oprogramowanie przeżywa ostatnimi laty rozkwit. Co raz więcej przedsiębiorstw komercyjnych opiera rozwój swoich firm na otwartym oprogramowaniu. Zarówno mali, jak i duzi gracze mają świadomość komplikacji współczesnych systemów i niemożności samodzielnego ich rozwoju. Z pomocą przychodzi otwarte podejście do wytwarzania oprogramowania. Wymaga to jednak pewnego zrozumienia uwarunkowań prawnych, a w szczególności...
-
Proces wytwarzania oprogramowania
PublicationPraca wprowadza w zagadnienia organizacji procesu wytwórczego, omawia uznanestandardy procesu i ich wykorzystanie w przedsiębiorstwie. Omówienie podsta-wowych problemów prowadzenia projektu informatycznego poszerzono o krótkąprezentację dwu istotnych, choć rzadziej prezentowanych, zagadnien: politykiprowadzenia projektu oraz etyki w realizacji projektu informatycznego.
-
Technologie wytwarzania oprogramowania
PublicationPraca poświęcona została dwóm najpowszechniejszym współcześnie technologiomwytwórczym - podejściu strukturalnemu i obiektowemu. W obu przypadkach omó-wienie skupia się na zagadnieniach i metodach modelowania i projektowania,w obu też jest ono bogato ilustrowane przykładami.
-
Przegląd miar oceny oprogramowania
PublicationProblem oceny oprogramowania istnieje od momentu pojawienia się pierwszego programu komputerowego. Historycznie miary jakości oprogramowania miały zupełnie inne przeznaczenie, gdyż skupiały się na częstotliwości defektów lub błędów oprogramowania. Błędnie bazowało to na założeniu, że jakość oprogramowania to brak błędów. Stąd też używano prostej statystyki typu liczby błędów, wykrytych w określonym przedziale czasu (np. rocznym)...
-
Strategia zapewnienia jakości oprogramowania.
PublicationW referacie zaproponowano strategię zapewnienia jakości oprogramowania, bazując na działaniach w następujących obszarach: określenie definicji jakości oraz sposobu weryfikacji jej osiągnięcia; dobór technik dotyczących poprawy produktu; poprawa procesu wytwarzania oprogramowania; podnoszenie kultury jakości organizacji.
-
Tradycyjne cykle życia oprogramowania
PublicationPraca prezentuje uznane i powszechnie stosowane cykle wytwarzania i ewolucjioprogramowania systemów informatycznych, takie jak cykl klasyczny (kaskado-wy), model V wytwarzania z zapewnianiem jakości, prototypowanie wymagań, mo-del spiralny i przyrostowy. Nieduży przykład ilustruje sposób doboru strate-gii wytwarzania.
-
Współczesne cykle wytwarzania oprogramowania
PublicationPraca omawia inne stosowane współcześnie cykle wytwórcze. Do dyskusji wybra-ne zostały modele, których wykorzystanie przynosi satysfakcjonujące rezulta-ty (wytwarzanie obiektowe, ponowne użycie oprogramowania z wykorzystaniemkomponentów i wzorców, ponowna inżynieria systemów), podejścia, których sto-sowanie nie jest oceniane jednoznacznie (jak to ma miejsce w wypadku metody-ki SSM Checklanda) oraz modele uważane, obok wymienionych,...
-
Atributy novoj bazy dannyh opisaniâ éksperimentov
PublicationAutorzy prezentują i dyskutują propozycję nowej bazy danych do zapisu eksperymentów. Podany przykład dotyczy eksperymentów wytrzymałościowych z zakreu technologii betonu.
-
Nadzieja na sukces jako atrybut przedsiębiorcy
PublicationArtykuł dotyczy nadziei na sukces rozumianej jako konstrukt poznawczy, który jest źródłem motywacji do działania i przezwyciężania napotykanych przeszkód dzięki przekonaniu o silnej woli oraz możliwości wykorzystania własnych kompetencji. Analiza wpływu nadziei na sukces na sposób percepcji i działania człowieka pozwoliła postawić tezę o znaczeniu, jakie odgrywa ona przy podejmowaniu decyzji i działań przedsiębiorczych. Założenie...
-
Programowanie strukturalne
PublicationCelem niniejszej książki jest przedstawienie wybranych metod programowania strukturalnego, tzn. takich, które prowadzą do poprawnej struktury, poprawy jakości oprogramowania oraz zwiększenia efektywności programistów. Może ona służyć jako podręcznik akademicki wykorzystywany na podstawowych kursach inżynierii oprogramowania. Zainteresuje również wszystkich tych, którzy zajmują się programowaniem amatorskim i chcą poszerzyć swoją...
-
Pomiar rozmiaru i prcochłonności oprogramowania
PublicationZależność pomiędzy rozmiarem wytworzonego oprogramowania a pracochłonnością jest istotną wskazówką dla skutecznego planowania procesu wytwórczego oraz konstruowania harmonogramów. W referacie skupiono się na fragmencie tego problemu dotyczącą miar oraz technik pomiaru rozmiaru i pracochłonności związanych z realizacją przedsięwzięcia informatycznego. Przedstawiono główne miary rozmiaru i pracochłonności oraz zaprezentowano narzędzie...
-
Uniwersyteckie Centrum Kompetencyjne Technologii Oprogramowania
PublicationPoniższy rozdział stanowi rodzaj case study, gdzie na przykładzie Uniwersyteckiego Centrum Kompetencyjnego Technologii Oprogramowania funkcjonującego przy Politechnice Gdańskiej przedstawiona została koncepcja powoływania i funkcjonowania centrów rozwijania technologii informatycznych tworzony przy uczelniach wyższych przy współpracy z partnerami biznesowymi. Przedstawione zostały potrzeby powoływania takich jednostek organizacyjnych,...
-
Trendy, wyzwania w inżynierii oprogramowania
PublicationWywiad z prof. Januszem Górskim.
-
Platforma KASKADA - proces wytwarzania oprogramowania
PublicationZostał przedstawiony proces wytworzenia Platformy KASKADA służącej do przetwarzania strumieni multimedialnych w rozproszonym środowisku superkom-putera. Przedstawiono wymagania dotyczące Platformy, a następnie opisano przyjętą metodykę wytwarzania. Opi-sano przebieg poszczególnych iteracji procesu. Przedsta-wiono proces wytwarzania usług, od implementacji algo-rytmu, przez wdrożenie na Platformę, aż po akceptację i udostępnienie...
-
Internetowy system oceny jakości oprogramowania
PublicationPrzedstawiono nową wersję systemu oceny jakości oprogramowania QES), zrealizowaną w technologii WWW. QES charakteryzuje się bardziej elastycznym modelem jakości oraz zawiera znacznie większą funkcjonalność niż jego poprzednik (SOJO). Pozostawia użytkownikowi dużą swobodę oceny konkretnego procesu wytwarzania lub produktu wynikającego z tego procesu. Zapewnia możliwość porównania jakości różnych metodologii lub szczegółowych rozwiązań....
-
Aspekty metodologiczne interdyscyplinarnej inżynierii oprogramowania
PublicationInterdyscyplinarna inżynieria oprogramowania jest nowym nurtem w inżynierii oprogramowania, który ma prowadzić do rozwiązania istniejących problemów poprzez badanie natury zjawisk i technik projektowych w kontekście interdyscyplinarnym. W referacie zidentyfikowano podstawowe zagadnienia metodologiczne, które należy wziąć pod uwagę w celu efektywnego prowadzenia badań oraz przeprowadzono ich dyskusję. Następnie podjęto próbę wyodrębnienia...
-
Rynek pieniężny w gospodarce rynkowej, jego atrybuty i przesłanki funkcjonowania
PublicationW pracy scharakteryzowano zasady funkcjonowania rynku pieniężnego. Określono instrumenty finansowe na nim występujące. Przeprowadzono analizę tego rynku w warunkach Polski.
-
Oprogramowanie mobilnego komunikatora multimedialnego
PublicationArtykuł przedstawia efekty prac nad stworzeniem oprogramowania dla mobilnego komunikatora multimedialnego. Projektowane urządzenie ma umożliwić użytkownikom swobodną komunikację (tekstową, głosową, wideo) oraz możliwość lokalizowania innych użytkowników dzięki działającej w tle wymianie informacji o pozycji. W referacie zaprezentowano architekturę systemu oraz oprogramowania stworzonego w środowisku Qt realizującego założoną funkcjonalność....
-
Zasady programowania w Internecie
PublicationPrzedstawiono środowisko Internetu widziane z punktu widzenia programisty. Wprowadzono model trójwarstwowej aplikacji WWW, jakonajczęściej spotykanego przykładu programowania w środowisku Internetu. Wymieniono główne zadania programisty w ramach każdej z warstw i opisano przykładowe narzędzia realizacji tych zadań - technologie i języki.
-
Metodologia i techniki programowania
PublicationKsiążka jest syntetycznym wprowadzeniem do technik programowania. Omawia podstawowe trendy rozwoju metodologii wytwarzania oprogramowania, takie jak: metody strukturalne, obiektowe, narzędzia CASE, standaryzacje programów i ocenę złożoności oprogramowania. Pokazuje również, jak projektować kodować, testować i uruchamiać programy, aby były niezawodne i efektywne. Naszkicowano w niej możliwości środowisk wytwarzania oprogramowania....
-
Atrybuty społeczeństwa informatycznego w zrównoważonym rozwoju i ich wykorzystanie w zarządzaniu.
PublicationCzym jest społeczeństwo informacyjne i na czym polega jego doniosła rola w gospodarce XXI wieku to pytania, które zadajemy sobie w Polsce na początku nowego wieku. Definicja tego pojęcia zapewne przekracza możliwości wielu dziedzin nauki, które w mniejszym lub większym stopniu próbują nam przybliżyć ten problem. Niemniej jednak to z czym nam kojarzy się rozwinięte społeczeństwo informacyjne w sposób bardzo ogólny, to pewien...
-
Logika opisowa jako język modelowania oprogramowania
PublicationW referacie pokazano zastosowanie logiki opisowej do opisu wybranych ontologii pojawiajcych si w inynierii oprogramowania, wymagajcych wsparcia ze strony inynierii wiedzy. Omówione zagadnienia to: inynieria wymaga, opis architektury oprogramowania wysokiego poziomu, opis projektu systemu i ontologia kodu programu. Wskazano zastosowanie systemów wnioskujcych (ang. knowledge reasoner) do automatycznego odkrywania wiedzy w systemach...
-
Zastosowania metody HAZOP w inżynierii oprogramowania.
PublicationArtykuł przedstawia HAZOP - metodę analizy modeli systemów oraz jej zastosowania w dziedzinie inżynierii oprogramowania do identyfikacji błędów obecnych w modelach. Omawiane są różne obszary stosowalności związane z różnymi klasami błędów: defektów modelowania, zdarzeń niebezpiecznych dla otoczenia systemu oraz zagrożeń związanych z zabezpieczeniem systemu. Artykuł prezentuje również dotychczasowy stan badań związanych...
-
Ryzyko etyczne w procesie wytwarzania oprogramowania
PublicationPraca rozpatruje współczesne problemy wytwarzania oprogramowania. Jednym zesposobów ich rozwiązywania jest uwzględnienie zagadnien ryzyka etycznego, rozumianego jako zagrożenia, jakie dla sukcesu przedsięwzięcia stwarzają problemy etyki podejmowanych decyzji, odstępstwa od obowiązującego prawa, uwarunkowań polityki projektu, wpływu projektu na ludzi biorących w nim u- dział i otaczających go. Autorzy przytaczają niektóre...
-
Druga edycja Konferencji Inżynierii Oprogramowania beIT
PublicationW dniach 18–20 marca 2016 roku na Wydziale Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki odbyła się II Konferencja Inżynierii Oprogramowania beIT. Podobnie jak pierwszą edycję Konferencji beIT, tegoroczne spotkanie zorganizowało Koło Naukowe Zarządzanie IT przy wsparciu Katedry Inżynierii Oprogramowania, WETI oraz JM Rektora PG. Do przeprowadzenia 15 warsztatów, 4 sesji dyskusyjnych round tables oraz 5 wykładów organizatorzy zaprosili...
-
RDQC - sterowana wymaganiami kontrola jakości oprogramowania
PublicationArtykuł omawia metodę RDQC sterowania jakością wytwarzanego oprogramowania w oparciu o zbiór stawianych mu wymagań. W tym celu dokonywana jest specyfikacja wymagań wobec oprogramowania, stanowiąca następnie podstawę dla wybrania najbardziej istotnych charakterystyk jakościowych. W kolejnych fazach procesu wytwórczego wybrane charakterystyki podlegają kontroli - poprzez interpretację odpowiedzi na przypisane im pytania i pomiary...
-
Eksperymentalne badania trybuny stalowej
PublicationW niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych, których celem było wyznaczenie parametrów dynamicznych trybuny stalowej. Z uwagi na coraz częstsze zastosowanie tych konstrukcji jako wyposażenia np. stadionów sportowych, ich budowę oraz nieprzewidywalne zachowanie się widzów trybuny są konstrukcjami stale poddawanymi obciążeniom dynamicznym. Celem tej pracy jest wyznaczenie dominujących wartości częstotliwości...
-
Analiza dynamiczna trybuny stalowej
PublicationW powyższej pracy przedstawione zostały zalety stosowania trybun stalowych jako wyposażenia stadionów sportowych oraz innych miejsc, które gromadzą ogromną liczbę widzów. Pokazano, że konstrukcje te charakteryzują się wysoką estetyką i podnoszą prestiż widowiska w odróżnieniu do wcześniej stosowanych trybun żelbetowych. Z uwagi na zastosowanie lekkich i smukłych elementów składowych konstrukcji trybuny, masa widzów oraz obciążenia...
-
Badanie znaczenia atrybutów bazy wiedzy.
PublicationW pracy przedstawiono dwie metody umożliwiające wyznaczanie miary znaczenia wybranych atrybutów bazy wiedzy. W pierwszej metodzie wykorzystano teorię zbiorów przybliżonych i podano definicje miary znaczenia atrybutów oparte na liczbie reguł sprzecznych. Druga metoda wykorzystująca teorię zbiorów rozmytych pozawala na zdefiniowanie dwóch sposobów oceny miary znaczenia. Pierwsza miara opiera się na liczbie reguł sprzecznych,...
-
Wybrane zagadnienia licencji na oprogramowanie
PublicationW rozdziale przedstawione zostały wybrane zagadnienia licencji na oprogramowanie obejmujące uwarunkowania prawne, niejawne elementy licencji, praktykę tworzenia umów licencyjnych i konsekwencje naruszania umów licencyjnych. Zaprezentowane zostały także wyniki badania mającego na celu poznanie poziomu wiedzy, praktyk związanych z czytaniem i rozumieniem licencji oraz opinii użytkowników na temat licencji. Końcowa część rozdziału...
-
Wykonanie i oprogramowanie robota kroczącego
PublicationJednym z najpopularniejszych robotów kroczących jest robot o sześciu nogach – heksapod. Artykuł przedstawia projekt, wykonanie i oprogramowanie heksapoda. Sterowanie robotem polega na odpowiednim ustawieniu wartości wychylenia serwomechanizmów, które dają możliwość poruszania się poszczególnych odnóży. W urządzeniu sterującym zaimplementowano różne typy chodu robota.
-
Współbieżność w obiektowych językach programowania.
PublicationPraca przedstawia koncepcje współbieżności i ich implementacje w językach programowania. Analizuje się efektywność rozwiązań i zwraca uwagę na problemy dotąd nierozwiązane.
-
Strategia doboru oprogramowania optymalizacji transportu - przykład aplikacyjny
PublicationW artykule pokazano praktyczne wdrozony w praktyce przemysłowej komputerowo wspomagany system optymalizacji transportu. Na wstepie scharakteryzowano wyjsciową sytuację decyzyjną przedsiebiorstwa w połączeniu z jego parametrami logistycznymi. Z kolei pokazano techniki i narzedziaorganizacji projektu IT z wykorzystaniem modeli referencyjnych ładu korporacyjnego, na przykłądzie kaskadowego modelu życia systemu IT, procesowo-projektowej...
-
Identyfikacja modułów oprogramowania na poziomie kodu maszynowego
PublicationPoruszono zagadnienia porównywania elementów programów w postaci kodów binarnych. Identyfikacja podobnych do identycznych fragmentów kodu w różnych programach może stanowić podstawę do wyodrębnienia tych kodów i nadania im postaci bibliotek powszechnego użytku. W artykule pokazano wybrane metody identyfikacji takich modułów, jak również przeedstwaiono aplikację używaną do porównywania modułów oprogramowania.
-
Analiza możliwości poprawy wydajności oprogramowania systemów sieciowych
PublicationZaprezentowano dwie metody poprawy wydajności aplikacji sieciowych: zmiana priorytetu aplikacji poprzez przeniesienie jej do przestrzeni kernela oraz wykorzystanie wielordzeniowej natury nowych procesorów. Wskazano, że zmiana priorytetu aplikacji poprzez przeniesienie jej do przestrzeni kernela wiąże się z ryzykiem utraty stabilności jądra systemu. Wykorzystanie tej metody związane jest również z niebagatelnym nakładem inżynierskim...
-
Model zarządzania zasobami oprogramowania w organizacjach gospodarczych
Publication.
-
Monitorowanie systemów wieloagnetowych z uzyciem oprogramowania Nagios
PublicationPrzyjęte rozwiązanie polega na rozszerzeniu Nagios w części dotyczącej jego wtyczek o jedną komendę (parallel_check), która pozwoli wielokrotnie – zamiast jednokrotnie – wykonać zdefiniowany dla elementu program testujący. Dodatkowo wykorzystuje się przy tym fakt, że pole address w definicji hosta nie jest interpretowane, a jedynie przechowywane i udostępniane przez Nagios. Wymienione elementy pozwalają na skonstruowanie warstwy...
-
Nowe podejście do oceny szacowania złożoności oprogramowania
PublicationW tej publikacji przedstawione zostały metody szacowania złożoności oprogramowania oraz ich proponowane modyfikjacje. Szacowanie złożoności jest niezbędne podczas realizacji projektu informatycznego w celu określenia jego kosztów związanych z koniecznością wykorzystania zasobów, by w rezultacie mozna było uzyskać zamierzony efekt, jakim jest dostarczenie klientowi satysfakcjonującego go produktu. Najpierw przedstawiony został teoretyczny...
-
STEVAL-MKI063V1, Przykład oprogramowania akcelerometrui magnetometru LSM303DLH
PublicationW artykule opisano moduł STEVAL-MKI1063V1 oparty na układzie LSM303DLHzawierającym akcelerometr i magnetometr oraz przedstawiono sposób komunikacji z nim z poziomu komputera PC na przykładzie aplikacji napisanej w języku C++/CLI (.NET).
-
Ryzyko etyczne w procesie wytwarzania oprogramowania [online]
PublicationW artykule rozpatrywane są współczesne problemy wytwarzania oprogramowania. Jednym z możliwych sposobów ich rozwiązywania jest uwzględnienie w procesie wytwarzania zagadnień ryzyka etycznego, rozumianego jako zagrożenia, jakie dla sukcesu przedsięwzięcia stwarzają problemy etyki podejmowanych decyzji, odstępstwa od obowiązującego prawa, uwarunkowań polityki prowadzenia projektu, wpływu projektu na ludzi, biorących w nim udział...
-
TECHNOLOGIA RADIA PROGRAMOWALNEGO – SPRZĘT I OPROGRAMOWANIE
PublicationTechnologia radia programowalnego (ang. Software Defined Radio) jest nowoczesnym rozwiązaniem umożliwiającym realizację urządzeń pracujących w różnego rodzaju systemach łączności radiowej. W pracy zaprezentowano zagadnienia dotyczące koncepcji realizacji radia programowalnego. Zaprezentowano budowę dwóch przykładowych platform sprzętowych do realizacji radia programowalnego. Przedstawiono również architekturę oprogramowania stosowaną...
-
BUDOWA I OPROGRAMOWANIE PRZENOŚNEGO SPEKTROMETRU RAMANA
PublicationW pracy przedstawiono budowę oraz zasadę działania przenośnego spektrometru Ramana, przygotowywanego w Katedrze Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Politechniki Gdańskiej. Opisano format plików *.SPC, który jest wykorzystywany przez oprogramowanie sterujące budowanym spektrometrem oraz stosowany przez większość komercyjnych aplikacji przeznaczonych do analizy widm Ramana. Przedstawiono podstawowe metody parametryzacji rejestrowanych...
-
Budowa i oprogramowanie przenośnego spektrometru ramana
PublicationW pracy przedstawiono budowę oraz zasadę działania przenośnego spektrometru Ramana, przygotowywanego w Katedrze Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Politechniki Gdańskiej. Opisano format plików *.SPC, który jest wykorzystywany przez oprogramowanie sterujące budowanym spektrometrem oraz stosowany przez większość komercyjnych aplikacji przeznaczonych do analizy widm Ramana. Przedstawiono podstawowe metody parametryzacji rejestrowanych...
-
Zasady programowania i projektowania obiektow aquaparków.
Publication -
Testowanie w przyrostowym i ewolucyjnym cyklu życia oprogramowania
PublicationArtykuł prezentuje doświadczenia dotyczące procesu testowania złożonego systemu internetowego rozwijanego w okresie ostatnich pięciu lat. System ten powstaje w cyklu przyrostowym i ewolucyjnym, przechodząc do kolejnych wydań. Rozróżniono wydania główne, które są poprzedzane pełnym zakresem testów regresji oraz wydania rozszerzające, gdzie zakres testowania jest zawężony. Wyjaśniono miejsce procesu testowania w kontekście zarządzania...
-
Modelowanie światłowodowych sensorów polarymetrycznych za pomocą oprogramowania LabVIEW
PublicationW komunikacie opisano aplikację umożliwiającą modelowanie pracy polarymetrycznych sensorów światłowodowych. Aplikacja ta, napisana w oparciu o platformę LabVIEW, umożliwia wyznaczenie odpowiedzi rzeczywistego sensora polarymetrycznego wykorzystującego monochromatyczne źródło światła. Omówiono problemy występujące w tworzeniu aplikacji do modelowania w graficznym środowisku do tworzenia aplikacji i zaprezentowano wybrane wyniki...
-
Integracja modelowania i implementacji oprogramowania w metodzie IMAC.
PublicationDotychczasowa technologia wytwarzania oprogramowania akceptuje występowanie niespójności pomiędzy modelowaniem w języku UML a implementacją w obiektowych językach programowania. Metoda IMAC zapewnia spójność przez zastosowanie jednolitej notacji graficznej w całym projekcie informatycznym. Dzięki temu implementacja zostaje sprowadzona do uszczegółowienia diagramów projektowych i wygenerowania gotowego, funkcjonalnego kodu programu....
-
Jakość i bezpieczeństwo oprogramowania systemu E/E/PE .
PublicationPrzedstawiono wymagania dla bezpieczeństwa oprogramowania systemu E/E/PE w cyklu życia według EN 61508 - 3 oraz problemy związane z projektowaniem, budową, weryfikacją i walidacją modułów oprogramowania. Ukazano również problematykę związaną z integrowaniem oprogramowania ze sprzętem i wymaganiami dotyczącymi certyfikacji systemu.
-
Projekt systemu nagłośnieniowego z wykorzystaniem oprogramowania CATT-Acoustic.
PublicationW niniejszej pracy zawarto projekt modelu akustycznego sali audytoryjnej oraz weryfikację charakterystyk pola akustycznego tego modelu w oparciu o program CATT-Acoustic. W pracy przedstawiono również projekt systemu nagłośnienia modelowanej sali audytoryjnej, który z punktu widzenia właściwości akustycznych powinien zapewnić jak najlepszą zrozumiałość mowy. Dokonano analizy porównawczej pola akustycznego bez oraz z zaimplementowanym...
-
Integracja Inżynierii oprogramowania, inżynierii dokumentu i inżynierii wiedzy
PublicationW artykule przedstawiono postępy w nowej dziedzinie inżynierii dokumentu, umożliwiające reprezentowanie i przetwarzanie informacji w postaci czytelnej równocześnie dla człowieka i komputera. Jest to nowe wyzwanie dla zmian w tradycyjnie pojmowanym cyklu życia produktu informatycznego, gdyż procesy i produkty oprogramowania stają się w sposób naturalny realizacją ludzkich przedsięwzięć.