Filters
total: 1864
-
Catalog
- Publications 1523 available results
- Journals 8 available results
- Publishing Houses 1 available results
- People 49 available results
- Inventions 16 available results
- Projects 6 available results
- Laboratories 3 available results
- Research Teams 3 available results
- Research Equipment 1 available results
- e-Learning Courses 110 available results
- Events 34 available results
- Open Research Data 110 available results
displaying 1000 best results Help
Search results for: CZAS PRZELOTU
-
Influence of cathodic-protection-induced hydrogenation on mechanical properties of two ship hull plate steels
PublicationPrzedstawiono wyniki próby rozciągania i udarowej Charpy V dla stali zwykłej wytrzymałości (kategorii A) i podwyższonej wytrzymałości (kat. AH32) zarówno w stanie dostawy jak i po nawodorowaniu (protektor Zn w słonej wodzie). Nawodorowanie obydwu stali zwiększyło nieco granicę plastyczności (Re) i wydłużenie (A), nie zmieniając (atal A) lub nieco zmniejszając przewężenie (Z). Wpływ nawodorowania na udarność był ewidentnie pozytywny...
-
Szybkie uziemniki do ograniczania skutków zwarć łukowych w okrętowych rozdzielnicach SN
PublicationW artykule scharakteryzowano moc i napięcie łuku, jak również przedstawiono model termodynamiczny służący do obliczania ciśnienia i temperatury gazów w otoczeniu łuku zwarciowego. Przedstawiono przykładowy układ elektrowni okrętowej i zasilania najważniejszych odbiorników na statku do przewozu gazu ziemnego w stanie ciekłym. Na podstawie parametrów prądnic i silników odbiorników zasilanych z rozdzielnicy głównej obliczono prądy...
-
Nagrzewanie przewodów o niejednorodnym przekroju w stanach nieustalonych.
PublicationNagrzewanie przewodów o przekroju niejednorodnym, np. topików bezpiecznikowych, było badane eksperymentalnie. Metoda eksperymentalna jest pracochłonna i często uniemożliwia określenie wartości lokalnych i rozkładu temperatury, zwłaszcza, jeżeli przewód jest umieszczony wewnątrz urządzenia, np. we wnętrzu bezpiecznika. Trudność tę łatwo można pokonać stosując metody symulacyjne, które pozwalają w krótkim czasie uzyskać wyniki....
-
Robot do diagnostyki stanu technicznego przewodów linii napowietrznych
PublicationW artykule przedstawiono strukturę sprzętu i programu komputerowego do sterowania i wizualizacji prototypu robota mobilnego poruszającego się wzdłuż linii napowietrznych średniego i wysokiego napięcia. Komunikacja z robotem poprzez protokół TCP / IP umożliwia sterowanie ruchem robota oraz oględziny przewodów linii na podstawie obrazu z kamery zamontowanej na robocie. Wykonane próby na poligonie doświadczalnym na odcinku linii...
-
Gastrointestinal stromal tumor - Male, 63 - Tissue image [8100730018735581]
Open Research DataThis is the histopathological image of SMALL INTESTINE tissue sample obtained in Medical University Gdańsk and deposited in ZMDL-GUMED. The sample image was taken using: Pannoramic 250 3DHistech slide scanner (20x magnification) and saved to DICOM format.
-
Gastrointestinal stromal tumor - Male, 63 - Tissue image [8100730018733641]
Open Research DataThis is the histopathological image of SMALL INTESTINE tissue sample obtained in Medical University Gdańsk and deposited in ZMDL-GUMED. The sample image was taken using: Pannoramic 250 3DHistech slide scanner (20x magnification) and saved to DICOM format.
-
Gastrointestinal stromal tumor - Male, 63 - Tissue image [8100730018692811]
Open Research DataThis is the histopathological image of SMALL INTESTINE tissue sample obtained in Medical University Gdańsk and deposited in ZMDL-GUMED. The sample image was taken using: Pannoramic 250 3DHistech slide scanner (20x magnification) and saved to DICOM format.
-
Gastrointestinal stromal tumor - Male, 63 - Tissue image [8100730018738281]
Open Research DataThis is the histopathological image of SMALL INTESTINE tissue sample obtained in Medical University Gdańsk and deposited in ZMDL-GUMED. The sample image was taken using: Pannoramic 250 3DHistech slide scanner (20x magnification) and saved to DICOM format.
-
Gastrointestinal stromal tumor - Male, 63 - Tissue image [8100730018731891]
Open Research DataThis is the histopathological image of SMALL INTESTINE tissue sample obtained in Medical University Gdańsk and deposited in ZMDL-GUMED. The sample image was taken using: Pannoramic 250 3DHistech slide scanner (20x magnification) and saved to DICOM format.
-
Niechromatograficzne techniki instrumentalne w analizie olejów roślinnych
PublicationPrzegląd specjalistycznej literatury wskazuje na ciągły rozwój nowych metod analitycznych w badaniach olei roślinnych. Obok tradycyjnych znormalizowanych metod pojawiają się nowe wykorzystujące nowoczesną aparaturę badawczą pozwalającą na częściowe lub całkowite zautomatyzowanie analizy. Ich główną zaletą jest najczęściej prostota wykonania i krótki czas pojedynczej analizy.
-
Turbine stage design aided by artificial intelligence methods
PublicationZaproponowano ogólny, wydajny system wspomagania projektowania palisad , stopni i grupy stopni turbinowych. Zastosowane algorytmy wykorzystują algorytmy genetyczne, sieci neuronowe i obliczenia równoległe. Uzyskane rozwiązania projektowe są wysoko zoptymalizowane pod względem sprawności, a czas ich uzyskania jest o kilka rzędów wielkości mniejszy, niż przy zastosowaniu obliczeń CFD.
-
Estimation of cavitation erosion resistance of materials
PublicationW pracy przedstawiono ocenę odporności kawitacyjnej 17 materiałów. Do opisu odporności kawitacyjnej zaproponowano nowy wskaźnik liczbowy uwzględniający długość okresu inkubacji, maksymalną prędkość niszczenia oraz czas po którym wystąpi maksymalna prędkość niszczenia materiału. Zaproponowany wskaźnik porównano ze wskaźnikiem δcav, który reprezentuje całą krzywą erozji kawitacyjnej materiału.
-
Obraz mówi więcej niż tysiąc słów
PublicationZbór refleksji nad przewijającym się tematem obrazowania tego co ulotne, a co jednak da się zatrzymać na wiele różnych sposobów, utrwalić i zachować i często w ten sposób uratować od zniszczenia czy zapomnienia. Tekst cały czas nawiązuje tematycznie do roli chemii w procesie utrwalania zabytków kultury.
-
Analiza czasowej i przestrzennej zmienności opadów w zlewni potoku Strzyża w Gdańsku
PublicationCharakterystyka opadów w Gdańsku. Analiza opadów zarejestrowanych na stacjach pomiarowych na obszarze zlewni potoku Strzyża w Gdańsku. Porównanie relacji natężenie-czas trwania deszczu dla wybranych wartości prawdopodobieństwa wystąpienia opadu. Porównanie relacji natężenie – prawdopodobieństwo wystąpienia deszczu dla określonych czasów trwania opadów. Dyskusja wyników i wnioski.
-
Pomiary temperatury podczas gładzenia długich otworów
PublicationW artykule przedstawiono wyniki badań temperatury podczas gładzenia otworów w elementach stalowych. Badano otwory o średnicach 75H7 i 150H7 mm. Do analiz zastosowano metodę termowizyjną. Otrzymane wyniki badań pozwolą uzyskać wysoką dokładność wymiarową otworów w częściach metalowych, a także właściwie zaplanować miejsce i czas kontroli końcowej.
-
Wzmocnienie ściany zabytkowego budynku Gmachu Głównego PG
PublicationOpisana w artykule metoda wzmocnienia muru osłabionego otworami pokazała skuteczność przyjętego rozwiązania. Metodę tą z powodzeniem stosować można do ścian w budynkach zabytkowych będących często w złym stanie technicznym. Prosty montaż oraz niewielki koszt i krótki czas realizacji należą do największych zalet tej metody.
-
BADANIE I ANALIZA WYBRANYCH PARAMETRÓW UŻYTKOWYCH NAZIEMNEGO SYSTEMU RADIOLOKALIZACYJNEGO AEGIR
PublicationMimo olbrzymiej popularności radionawigacyjnych systemów satelitarnych GNSS (Global Navigation Satelite System), naziemne systemy radiolokalizacyjne są cały czas rozwijane. W artykule przedstawiono wyniki analizy wybranych parametrów użytkowych systemu AEGIR, który powstał w ramach projektu badawczo-rozwojowego numer O R00 0049 06 w latach 2009-2011.
-
Racjonalne wymiarowanie osadników wirowych
PublicationWobec braku w literaturze metody wymiarowania osadników wirowych, zaproponowano kryteria projektowe, bazujące na analizie wpływu siły odśrodkowej ma ruch cząstki zawiesiny oraz na czas jej przebywania w osadniku. Kryteria zostały pozytywnie zweryfikowane empirycznie. Maja prostą postać matematyczną, więc mogą być bez trudu stosowane w praktyce.
-
Mechanizm szeregowania procesów w systemie wieloagentowym wspomagającym projektowanie układów sterowania
PublicationW artykule przedstawiono mechanizm szeregowania procesów (symulacji) w systemie wieloagentowym wspomagającym projektowanie układów sterowania. Zaimplementowany algorytm ma za zadanie przydzielanie poszczególnych procesów do jednostek obliczeniowych, tak aby minimalizować czas przetwarzania zapytań przez system. Szeregowanie procesów pozwoliło na zwiększenie wydajności systemu wieloagentowego na poziomie 245%.
-
Janusz Osicki Malarstwo – Przypadek mój sojusznik
PublicationDruk towarzyszący wystawie, która odbyła się w Galerii od czasu do czasu w Gdyni w 2013 roku. Publikacja liczy 4 strony i zawiera 4 reprodukcje prac i notę biograficzną w języku polskim.
-
Gradient zespolonej fazy krótkoczasowej transformaty Fouriera w analizie spektrograficznej
PublicationGłównym celem rozprawy jest pokazanie nowych możliwości analizy eksploratywnej sygnałów niestacjonarnych, zwłaszcza wielokomponen- towych, w złączonej dziedzinie czas-częstotliwość. Zazwyczaj stosowa- ny do tego celu rozkład energii szacowany na podstawie spektrogramu klasycznego jest tylko jedną z wielu użytecznych, infograficznych repre- zentacji analizowanego sygnału, które są możliwe do przedstawienia w postaci mapy kolorów...
-
Prediction of CO2 emissions of a car using the discrete map of the operating conditions
PublicationW pracy przedstawiono propozycję opisu warunków eksploatacji pojazdów w wybranej aglomeracji miejskiej z użyciem dyskretnej mapy warunków eksploatacji. Mapa taka umożliwia prognozowanie wybranych parametrów eksploatacyjnych pojazdów dla przyjętych dróg przejazdu oraz różnych jednostek napędowych. Głównymi parametrami wyznaczanymi z użyciem dyskretnej mapy warunków eksploatacji są: całkowita energia przeznaczana do napędu wybranego...
-
Monitorowanie temperatury podczas gładzenia długich otworów
PublicationW rozdziale przedstawiono wyniki badań temperatury podczas gładzenia otworów w elementach stalowych. Badano otwory o średnicach 75H7, 75H10 i 150H7 mm. Do analiz zastosowano metodę termowizyjną. Otrzymane wyniki badań pozwolą uzyskać wysoką dokładność wymiarową otworów w częściach metalowych, a także właściwie zaplanować miejsce i czas kontroli końcowej.
-
Robustness of the Rotor-router Mechanism
PublicationW pracy rozważano model eksploracji grafu nieskierowanego przez pojedynczego agenta, w którym sterowanie agentem odbywa się zgodnie z zasadą ''rotor-router'' (inaczej: ''Propp machine''). Przeanalizowano czas stabilizacji agenta do trajektorii w postaci cyklu Eulera w przypadku wystąpienia zaburzeń w grafie: usunięcie krawędzi, dodanie krawędzi, lokalna zamiana portów
-
Problemy związane z hodowlą tkanek w bioreaktorach.
PublicationCzas regeneracji chrząstki stawowej po urazie jest długotrwały. Czasem tkanka nie regeneruje się. Dlatego też przeszczepy odgrywają bardzo ważną rolę. Najlepsze efekty hodowli tkanek zaobserwowano w bioreaktorach wykonujących ruch obrotowy i zapewniających nieustalony charakter przepływu ciecy odżywczej. W artykule przedstawiono podstawowe problemy związane z hodowlą tkanki.
-
Influence of retrogression and reaging on microstructure, mechanical properties and susceptibility to stress corrosion cracking of an Al-Zn-Mg alloy.
PublicationPrzedmiotem badań był stop AlZn5Mg1 poddany nawrotowi i starzeniu w różnej temperaturze i przez różny czas. Badano podatność na korozję naprężeniową przy stałej prędkości rozciągania 10-6 s-1. Obróbka cieplna, która polepsała własności, pogarszała odporność na korozję naprężeniową. Efekty te przypisano zmianiom wielkości i rozkładu wydzieleń.
-
Intrinsic effects of AM4113, a putative neutral CB1 receptor selective antagonist, on open-field behaviors in rats
PublicationW pracy przedstawiono wyniki testów otartego pola na zachowanie szczurów po iniekcji zwierzętom WIN55,21-2 (WIN; 3 mg/kg) agonisty receptora kanabinoidowego CB1R, bądź AM4113 (0.3−5.6 mg/kg) przypuszczalnie neutralnego antagonisty receptora kanabinoidowego CB1R oraz mieszaniny obu związków. W badaniach pod uwagę brano następujące zachowania zwierząt; ilość kwadratów, którą szczury przechodziły na czterech nogach, częstotliwość...
-
The Handling of Business Lawsuits by Common Courts in Poland: Identification of Transaction Costs
PublicationCelem artykułu jest identyfikacja czynników mających wpływ na koszty transakcyjne dochodzenia praw z umów pomiędzy przedsiębiorcami w sprawach gospodarczych. Na potrzeby artykułu przeprowadzono pilotażowe badanie 210 spraw sądowych zawisłych przed Sądem Okręgowym w Gdańsku w pierwszej instancji po 2009 r., w których wyrok wydano w 2012 r. (ostatnie 210 spraw) a od wyroku wniesiono apelację do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku i zakończono...
-
Systemy Operacyjne Czasu Rzeczywistego - seminarium 2021/22L
e-Learning CoursesKurs wspomagający prowadzenie seminarium z SOCR.
-
Programowanie współbieżne i systemy czasu rzeczywistego 2024
e-Learning Courses -
Programowanie współbieżne i systemy czasu rzeczywistego 2023
e-Learning CoursesPrzedmiot prowadzony dla specjalności Mechatronika na studiach II stopnia. Jego celem jest zapoznanie studentów z podstawowymi technikami pisania programów współbieżnych w języku C++ oraz specyfiką systemów operacyjnych czasu rzeczywistego.
-
Surface water quality assessment by the use of combination of multivariate statistical classification and expert information
PublicationThe present study deals with the assessment of surface water quality from an industrial-urban region located in northern Poland near to the city of Gdansk. Concentrations of thirteen chemicals includingtotal polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs), halogenated volatile organic compounds (HVOCs) and major ions in the samples collected at five sampling points during six campaigns were used as variablesthroughout the study. The originality...
-
Direct spectrum detection based on Bayesian approach
PublicationThe paper investigates the Bayesian framework's performance for a direct detection of spectrum parameters from the compressive measurements. The reconstruction signal stage is eliminated in by the Bayesian Compressive Sensing algorithm, which causes that the computational complexity and processing time are extremely reduced. The computational efficiency of the presented procedure is significantly...
-
Influence of aprotic solvent on a signal of an amperometric sensor with Nafion membrane
PublicationW pracy przedstawiono wyniki badań charakterystyk analitycznych amperometrycznego czujnika ditlenku siarki wyposażonego w mebranę nafionową i wypełnionego roztworami elektrolitów o różnej zawartości dimetylosulfotlenku. Ocenie poddany został wpływ zawartości DMSO w roztworze elektrolitu wewnętrznego czujnika oraz prędkości przepływu gazu na czułość czujnika i czas odpowiedzi na zmiany stężenia ditlenku siarki.
-
The influence of selected parameters of idd on vibrations of contact in ac hybrid breaker
PublicationWzrost mocy systemów zasilania na statkach wymaga poszukiwania nowych rozwiązań wyłączników dc oraz ac. Od kilku lat trwają prace nad modelowaniem ultra szybkiego hybrydowego wyłącznika prądu. Czas wyłączenia prądu wyłącznika zależy od wielu parametrów. W pracy przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych i symulacyjnych wyłącznika ze szczególnym uwzględnieniem rezystancji zestyku.
-
Wpływ zasolenia wody na konsystencję i pęcznienie bentonitu
PublicationBentonit ma szerokie zastosowanie w przemyśle budowlanym jako ochrona fundamentów i tuneli przed szkodliwym efektem niekorzystnego ruchu wody gruntowej. Geotechniczne zachowanie się bentonitu, a w szczególności aktywowanego granulatu, wynika przede wszystkim z oddziaływania wodą. Rozszerzając swoją objętość zmienia się w tiksotropowy żel, uniemożliwiając przepływ filtracyjny, jednocześnie wydłużając czas konsolidacji.
-
The influence of switching impulses on degradation of polyethylene insulation
PublicationW pracy omówiono czas inkubacji i wzrostu drzewka elektrycznego rozwijającego się w izolacji polietylenowej usieciowanej w układzie ostrze - płyta uziemiona. Badania przeprowadzono przy udarach łączeniowych nałożonych na napiecie przemienne (napięcie skojarzone). Wyniki badań wskazują na istotny wpływ ładunku przestrzennego wprowadzanego napięciem udarowym na inkubację i propagację drzewienia elektrycznego.
-
Badania jakości docierania elementów z ceramiki technicznej i węglików spiekanych na docierarce jednotarczowej.
PublicationPrzedstawiono wyniki badań docierania elementów płaskich na docierarce jednotarczowej zawiesiną z węglika krzemu. Docierano elementy z tlenkowej ceramiki technicznej Al2O3 i Al2O3-ZrO2 oraz węgliki spiekane SM25, H15X i H20S. Badano wydajność obróbki oraz chropowatość powierzchni po docieraniu. Czynnikami zmiennymi badań była prędkość docierania, nacisk jednostkowy i czas docierania.
-
Application of non-stationary techniques in the analysis of electrochemical noise.
PublicationKlasyczne podejście do analizy szumu elektrochemicznego oparte jest na wstępnym założeniu jego stacjonarności. Pomimo użyteczności, tego typu analiza często prowadzi do mylących wniosków, wynikających z niestacjonarności rejestrów szumowych. W pracy przedstawione zostały możliwości krótkoczasowej transformacji Fouriera, umożliwiającej uzyskanie zależnych od czasu widm mocy sygnału. Osiągane jest to dzięki wykorzystywaniu ruchomego,...
-
Agnieszka Maczyszyn dr inż.
People -
Skażenia żywności. Rozdział 5
PublicationW rozdziale 5 przedstawiono podstawowe wiadomości z toksykologii: definicja i zakres toksykologii żywności, trucizny - definicje, zatrucia, kryteria oceny higieniczno-toksykologicznej związków chemicznych, toksykologię związków chemicznych występujących w żywności, wchłanianie, przemiany substancji w organizmie, wydalanie i wydzielanie, czynniki wpływające na wchłanianie z przewodu pokarmowego, mechanizm przemian i wynik działania...
-
Molecular modelling of a psychrophilic β-galactosidase
PublicationAntarktyczny szczep, gram-ujemnych bakterii, wyizolowanych z przewodu pokarmowego kryla z gatunku Thyssanoessa macrura, sklasyfikowany na podstawie analizy sekwencji nukleotydowej geny 16S rDNA jako Pseudoalteromonas sp. 22b jest producentem wewnątrzkomórkowej zimnolubnej beta-galaktozydazy. Ponieważ enzym ten wykazuje wysoką aktywność katalityczną w zakresie temperatur od 0 do 30 stC, stanowi on atrakcyjny biokatalizator, użyteczny...
-
Badania procesu trawienia stali wysokostopowej za pomocą spektroskopii impedancyjnej
PublicationPrzeprowadzono badania trawienia stali wysokostopowej w mieszaninie kwasu HF IHNO3 wykorzystując elektrochemiczna spektroskopie impedancyjną. W celu odwzorowania warunków naturalnych eksperyment przeprowadzono przy uzyciu DEIS w trybie galwanostatycznym z wypadkowym prądem równym zero. Wyznaczone zostały zmiany parametrów elektrycznych opisujących układ ew czasie zmian. Zaobserwowano wpływ stężenia HF na czas trwania procesu.
-
Rzadka reprezentacja sygnału niestacjonarnego w technice oszczędnego próbkowania
PublicationPrzedstawiono zastosowanie techniki oszczędnego próbkowania do rekonstrukcji sygnału niestacjonarnego na podstawie skompresowanych próbek w dziedzinie czas-częstotliwość. Zastosowano nadmiarowy algorytm z różnymi słownikami aby znaleźć rzadką reprezentację sygnału. Wyniki symulacji potwierdzają, że zastosowanie oszczędnego próbkowania pozwala na rekonstrukcję sygnału niestacjonarnego z małej liczby losowo pobranych próbek, z niewielką...
-
Ultraszerokopasmowe pomiary odległości w systemie lokalizacyjnym
PublicationW artykule przedstawiono adaptacyjną metodę alokacji strumieni danych w radiowych sieciach ad hoc. Badania skupiono wokół dynamicznej zmiany przepływności w kanale radiowym pomiędzy węzłami wieloskokowej sieci ad hoc. Wyniki pomiarów pozwoliły określić m.in. rzeczywisty czas rekonfiguracji urządzeń, opóźnienia w transmisji danych i zysk uzyskany dzięki użyciu zaproponowanej metody alokacji strumieni danych.
-
Implementacja adaptacyjnej metody alokacji strumieni danych w radiowych sieciach ad hoc
PublicationW artykule przedstawiono adaptacyjną metodę alokacji strumieni danych w radiowych sieciach ad hoc. Badania skupiono wokół dynamicznej zmiany przepływności w kanale radiowym pomiędzy węzłami wieloskokowej sieci ad hoc. Wyniki pomiarów pozwoliły określić m.in. rzeczywisty czas rekonfiguracji urządzeń, opóźnienia w transmisji danych i zysk uzyskany dzięki użyciu zaproponowanej metody alokacji strumieni danych.
-
Low-order models from FD-TD time samples
PublicationNiniejszy artykuł zawiera opis szeregu kryteriów pozwalających na automatyczne tworzenie wysokiej jakości modeli sygnałów czasowych uzyskanych w drodze symulacji obwodów wysokiej częstotliwości metodą różnic skończonych w dziedzinie czasu. Podany jest szczegółowy opis selekcji kluczowych parametrów modeli takich jak wybór długości ciągu użytego do konstrukcji modeli, współczynnika decymacji silnie nadpróbkowanego przebiegu w dziedzinie...
-
W stronę spersonalizowanego miasta?
PublicationOd czasów Platona i Witruwiusza nie ustają wysiłki na rzecz dążenia do prawdy, dobra i piękna skupione wokół miasta jako idei politycznej i przestrzeni fundamentalnie egzystencjalnej. Towarzyszy im od wieków myślenie o idealnej organizacji i kompozycji miasta, o poczuciu podmiotowości mieszkańców i użytkowników, doświadczaniu przez nich czasu i przestrzeni. Szczególnie w ostatnich dekadach, gdy już nie przestrzeń, a czas i jego...
-
Obliczanie niepewności pomiarów z wykorzystaniem interaktywnej bazy danych.
PublicationW przypadku analizy dokładności opartej o teorię niepewności można zredukować czas związany z procesami obliczeń i generacji raportów czy świadectw wzorcowania, a także uchronić się przed skutkami ewentualnych błędów w obliczeniach stosując odpowiedni program komputerowy. W referacie przedstawiono zagadnienie obliczeń niepewności oraz przykładowe rozwiązanie problemu obliczeń niepewności przy wzorcowaniu oparte o interaktywną bazę...
-
Metody wyznaczania izolacyjności akustycznej w warstwowych przegrodach budowlanych
PublicationLekkie panele warstwowe jako elementy wypełniające znalazły szerokiezastosowanie w halach przemysłowych z uwagi na ich dobre cechy wytrzymałościowe i cieplne, niski ciężar i krótki czas montażu.W artykule opisano sposób wyznaczania izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych paneli kompozytowych CSIP przy zastosowaniu 3 różnych podejść: pomiarów doświadczalnych, zaawansowanych symulacji numerycznych MES oraz uproszczonych...