Filters
total: 1231
-
Catalog
- Publications 991 available results
- Journals 2 available results
- People 97 available results
- Inventions 3 available results
- Projects 11 available results
- Laboratories 2 available results
- Research Teams 3 available results
- e-Learning Courses 27 available results
- Events 4 available results
- Open Research Data 91 available results
displaying 1000 best results Help
Search results for: REGULARNY AZOTEK BORU
-
The impact of regular sperm donation on bulls’ seminal plasma hormonal profile and phantom response
Publication -
Badania elektrokatalitycznego czujnika dwutlenku azotu.
PublicationW pracy opisano budowę i badania elektrokatalitycznego czujnika gazów skonstruowanego na bazie tlenku ceru domieszkowanego samarem. Elektrokatalityczne czujniki są stosunkowo nową grupą czujników gazu, w których wykorzystuje się kinetykę reakcji elektrochemicznej. Pokazano, że odpowiedź prądowo-napięciowa zależy od dwutlenku azotu.
-
Effluent dissolved organic nitrogen (DON) studies in Poland
PublicationW pracy przedstawiono wyniki badań prowadzonych w 8 komunalnych oczyszczalniach ścieków w Polsce północnej. Badania obejmowały pomiar stężeń różnych frakcji azotu organicznego po części mechanicznej oraz w odpływie z oczyszczalni, profile podłużne stężeń wewnątrz komór osadu czynnego, a także analizę czyników wpływających na stężenia rozpuszczonego azotu organicznego w odpływie z badanych oczyszczalni.
-
Analiza wybranych metod obliczeniowych i eksperymentalnych wyznaczania charakterystyk amplitudowych jachtu żaglowego na fali regularnej
PublicationW artykule zaprezentowano wyniki analizy porównawczej charakterystyk amplitudowych właściwości morskich kadłuba jachtu żaglowego na fali regularnej uzyskanych trzema metodami. Dwie z nich opierały się na podejściu obliczeniowym, trzecia oparta była na klasycznym eksperymencie przeprowadzonym na basenie modelowym. Zrewidowano użyteczność formuł empirycznych opracowanych na bazie badań kadłubów jachtowych serii Delft. Wykonano symulacje...
-
Badanie i analiza procesu regulacji geometrycznej toru kolejowego
PublicationSzyny toru kolejowego, a szczególnie toru bezstykowego, są poddane działaniu sił osiowych. Powstają one głównie wskutek oddziaływań termicznych (różnice temperatur), fizycznych (niejednorodność materiałowa) i mechanicznych (uderzenia od płaskich miejsc na kołach). Naprężenia od zmian temperatury otoczenia, naprężenia powstające wskutek pełzania toków szynowych (podłużnych przemieszczeń szyn wraz z podkładami lub samych szyn), naprężenia...
-
Tajemnica i analogia we współczesnym mówieniu o Bogu
Publication -
Projektowanie układów geometrycznych toru z zastosowaniem optymalizacji wielokryterialnej
PublicationW pracy przedstawiono metodę projektowania odcinków trasy kolejowej położonych w łuku, dostosowaną do techniki mobilnych pomiarów satelitarnych. Rozwiązanie problemu projektowego wykorzystuje zapis matematyczny i polega na wyznaczeniu uniwersalnych równań opisujących całość układu geometrycznego. Odbywa się to sekwencyjnie, obejmując kolejne fragmenty tegoż układu. Procedura projektowania ma charakter uniwersalny, gdyż w ogólnym...
-
Obliczanie przesunięć osi toru przy modernizacji układów geometrycznych
PublicationJednym z istotnych problemów przy modernizacji dróg kolejowych jest zaprojektowanie nowych układów geometrycznych torów, które będą spełniały założone parametry eksploatacyjne. Najczęściej jest to związane ze zwiększeniem prędkości jazdy pociągów, co w konsekwencji prowadzi do zmiany promienia łuku kołowego i wydłużenia krzywych przejściowych. W artykule przedstawiono algorytmy obliczeń wielkości przesunięć osi toru kolejowego...
-
Program komputerowy do odtwarzania kształtu osi toru kolejowego
PublicationW pracy przedstawiono metodę odtwarzania kształtu osi toru kolejowego w płaszczyźnie poziomej na podstawie ciągłych pomiarów satelitarnych. W metodzie tej został wykorzystany algorytm projektowania odcinków trasy kolejowej położonych w łuku, w którym zastosowano analityczną formę opisu za pomocą odpowiednich formuł matematycznych. Procedura projektowania ma charakter uniwersalny − stwarza możliwość zróżnicowania rodzaju i długości...
-
Ocena skuteczności stosowanej metodyki regulacji osi toru kolejowego
PublicationW pracy pokazano przykłady stwierdzonych nieprawidłowości w ukształtowaniu torów kolejowych w płaszczyźnie poziomej. Jako przyczynę istniejącej niekorzystnej sytuacji wskazano stosowaną przez wiele lat metodykę regulacji osi toru. W celu oceny skuteczności tego procesu przeprowadzono dwie kampanie ciągłych pomiarów satelitarnych. Pierwsza kampania pomiarowa miała na celu identyfikację stanu istniejącego, druga zaś − określenie...
-
Numeryczna analiza hydrauliki toru kajakarstwa górskiego w Drzewicy
PublicationW artykule zaproponowano wykorzystanie do analizy hydrodynamiki toru kajakarstwa górskiego symulacji numerycznej, wykorzystującej dwuwymiarowe równania ruchu wody w warunkach przepływu szybkozmiennego. Rozwiązanie równań hydrodynamiki wykonano samodzielnie z zastosowaniem metody objętości skończonych. Jako przykład zastosowania zaproponowanej metody przedstawiono analizę przepływu wzdłuż istniejącego, poddanego modernizacji toru...
-
Określanie wartości sił podłużnych w szynach toru bezstykowego
PublicationW artykule opisano prowadzone przez kilkadziesiąt lat poszukiwania metody pomiarowej, do wyznaczania wartości sił podłużnych w szynach toru bezstykowego. Badania te podzielono na kilka grup, charakteryzujących się własną specyfiką. Oddzielnie potraktowano rozwiązania, które osiągnęły etap wdrożeniowy. Przedstawiono koncepcję nowej metody pomiarowej, wykorzystującej charakterystykę dynamiczną nawierzchni kolejowej oraz symulację...
-
Strategia rozwoju drogi wodnej - wymagana głębokość toru wodnego
PublicationŚródlądowy transport wodny nie jest w Polsce dostatecznie rozbudowany. Żeglugę rzeczną ułatwiają na naszym terytorium takie warunki naturalne jak gęstość i układ sieci wodnej oraz mały spadek rzek - natomiast niekorzystnymi dla niej są: niestałość wodostanów i znaczna ilość niesionego przez rzeki rumowiska oraz zamarzanie wód w zimie. Główną osią dróg wodnych Polski jest Wisła z powodu swego centralnego położenia wielkości i łatwości...
-
Projekt zastosowania automatycznej podbijarki w diagnostyce toru kolejowego
PublicationPrzedstawiono założenia nowego projektu badawczego pt. ''Zastosowanie automatycznej podbijarki w diagnostyce toru kolejowego'', zgłoszonego na kolejny konkurs Komitetu Badań Naukowych. Celem omawianego projektu jest m. in. kontynuowanie prac nad zagadnieniem wyznaczania sił podłużnych w szynach z wykorzystaniem podbijarki torowej. Zakłada się jednak znaczne rozszerzenie zakresu zastosowania podbijarki w diagnostyce toru kolejowego....
-
Ocena dokładności stosowanych metod projektowania układów geometrycznych toru.
PublicationW pracy poddano szczegółowej analizie trzy wybrane zagadnienia z zakresu projektowania układów geometrycznych toru kolejowego. Pierwsze z nich, to błąd, jaki powstaje w wyniku stosowania uproszczonego sposobu wyznaczania rzędnych poziomych na podstawie równania krzywizny. Zaproponowano tutaj nowe rozwiązanie, z zastosowaniem rachunku operatorów. Drugie rozpatrywane zagadnienie to określenie zakresu stosowalności rozwiązań analitycznych...
-
Program komputerowy do określania kształtu eksploatowanego toru kolejowego
PublicationW pracy podjęto kwestię komputerowego wspomagania obróbki danych uzyskanych z pomiarów satelitarnych, z wykorzystaniem pakietów programowych Leica GeoOffice i Mathsoft Mathcad. Następnie przedstawiono podstawowe założenia opracowywanego w Politechnice Gdańskiej programu komputerowego SATTRACK do wizualizacji, oceny i projektowania trasy kolejowej. W sposób szczegółowy skupiono się na czterech modułach programu służących do określania...
-
Problemy analizy procesu postępowania degradacji geometrycznej toru kolejowego
PublicationW artykule podjęto tematykę związaną z oceną stanu jakości toru, główną uwagę kierując jednak na aspekt związany z predykcją zmian zachodzących w układzie geometrycznym. Przedstawiono założenia do metody prognozowania, która umożliwia przewidywanie degradacji kształtu toru bazując na rozkładach prawdopodobieństwa, tj. traktując parametry modelu jako zmienne losowe. Zaprezentowana metoda może zatem znaleźć miejsce w diagnostyce...
-
Metodyka regulacji osi toru - stan obecny i perspektywy
PublicationW pracy przedstawiono przesłanki wskazujące na wagę problemu oceny skuteczności stosowanej powszechnie metodyki regulacji osi toru. Zwrócono uwagę na liczne stwierdzone nieprawidłowości ukształtowania geometrycznego torów i podjęto próbę wyjaśnienia przyczyn istniejącej sytuacji. W głównym stopniu skupiono się na ocenie tradycyjnych metod pomiarowych oraz metodyce projektowania dostosowanej do uzyskiwanych danych wyjściowych. Wskazano,...
-
Modelowanie zmiennej krzywizny na długości toru zwrotnego rozjazdu
PublicationW pracy została przedstawiona analityczna metoda wyznaczania krzywizny toru zwrotnego rozjazdu kolejowego posiadającego na swojej długości odcinki zmiennej krzywizny. Taki rozjazd jest dedykowany w głównym stopniu kolejom dużych prędkości. Rozpatrzono dwa odrębne przypadki obejmujące liniowy przebieg krzywizny oraz przebieg nieliniowy, w postaci wielomianowej. Uzyskane rozwiązania problemu pozwalają na przyjmowanie dowolnych wartości...
-
Kształtowanie toru zwrotnego rozjazdu z odcinkami krzywizny liniowej
PublicationW pracy została przedstawiona analityczna metoda kształtowania toru zwrotnego rozjazdu kolejowego posiadającego na swojej długości odcinki krzywizny liniowej. Odróżnia go to w istotny sposób od rozwiązania typowego, stanowiącego pojedynczy łuk kołowy bez krzywych przejściowych. W metodzie tej dokonano identyfikacji problemu rozkładu krzywizny za pomocą równań różniczkowych. Uzyskane rozwiązania mają charakter uniwersalny; m. in....
-
Thermodynamic interpretation and prediction of CO2 solubility in imidazolium ionic liquids based on regular solution theory
PublicationRegular solution theory (RST) is the most popular model for the interpretation of the interaction between CO2 and ionic liquids. In the present work, the parameters of this model were determined for the CO2 absorption in eleven imidazolium ionic liquids. The y-intercept (A) of the RST model for the investigated imidazolium liquids increases with increasing temperature whereas the slope (B) remains constant. The values of RST parameters...
-
RNS reverse high-speed converter with quasi-regular structure based on the Chinese Remainder Theorem
PublicationPrzedstawiono dwie nowe architektury szybkiego konwertera z systemuresztowego do systemu binarnego oparte o chińskie tw. o resztach. Zastosowano nowe struktury 4-operandowych sumatorów modulo 2M. Pierwsza ze struktur oparta jest o wstępne sumowanie najstarszych bitów wektorów sumy i przeniesienia na wyjściu sumatora CSA, natomiast druga o bezpośrednie wykrywanie przekroczenia 2M. Konwerter wykorzystujący drugą ze struktur charakteryzuje...
-
Impact of Propeller Emergence on Hull, Propeller, Engine, and Fuel Consumption Performance in Regular Head Waves
PublicationIn this study, the impact of propeller emergence on the performance of a ship (speed), propeller (thrust, torque, and RPM), a diesel engine (torque and RPM) and fuel consumption are analysed under severe sea conditions. The goal is to describe the variation in the system variables and fuel consumption rather than analysing the motion of the ship or the phenomenon of propeller ventilation in itself. A mathematical model of the...
-
IEEE TRANSACTIONS ON CIRCUITS AND SYSTEMS I-REGULAR PAPERS
Journals -
Wpływ pęknięć kolistych na wytrzymałość zmęczeniową azotku krzemu.
PublicationAzotek krzemu posiada kombinację optymalnych własności, które są niezbędne w zastosowaniach na elementy łożysk tocznych. Podstawowym problemem związanym z wytrzymałością zmęczeniową kulek łożyskowych są pęknięcia koliste będące efektem procesu wytwarzania. Przedstawiono badania doświadczalne azotku krzemu ze sztucznie wprowadzonymi pęknięciami kolistymi oraz wpływ wybranych dodatków olejowych na propagacje tych pęknięć.
-
Born-Oppenheimer potential energy curves of the NaK molecule
Open Research DataAdiabatic potential energy curves (APEC) of the singlet (s) and triplet (t) Sigma+, Pi, and Delta electronic states have been calculated for the NaK molecule. All results of the presented molecular states have been obtained by the nonrelativistic multireference configuration interaction (MRCI) method used with pseudopotentials describing the interaction...
-
Związki makrocykliczne zawierające ugrupowanie azowe. Azorezorcareny
Publication -
Metallochromic azocrown ethers incorporating azole residues
PublicationZwiązki o charakterze odczynników metalochromowych są szeroko stosowane w chemii analitycznej. Reagenty te zbudowane są zazwyczaj z grupy fenolowej połączonej z ugrupowaniem azowym. Włączenie takiego podstawnika do związków makrocyklicznych spowodowało utworzenie nowej grupy reagentów o charakterze chromojonoforów. Zsyntezowane zostały nowe makrocykliczne chromojonofory zawierające w makropierścieniu grupę fenolową lub azolową....
-
Czynniki wpływające na emisję podtlenku azotu
PublicationOczyszczanie może powodować emisję podtlenku azotu (N2O). Mechanizm emisji podtlenku azotu nie został jeszcze dokładnie zbadany, jednak badania wskazały główne czynniki, które są odpowiedzialne za ten proces. Aby ograniczyć emisję szkodliwego podtlenku azotu z oczyszczalni ścieków należy poznać powiązania czynników odpowiedzialnych za proces z typem oczyszczalni ścieków w którym on występuje.
-
Frakcje azotu organicznego w wywarze gorzelnianym
PublicationWywar gorzelniany jest produktem ubocznym w procesie wytwarzania surowego spirytusu. W Polsce na jeden litr wyprodukowanego spirytusu powstaje od 9 do 14 litrów tego odpadu. Charakteryzuje się on wysokim ładunkiem ChZT oraz azotu ogólnego, występującego głównie w formie azotu organicznego. Przy wysokiej produkcji alkoholu stwarza to poważne problemy w zagospodarowaniu całej ilość powstającego wywaru. W pracy przedstawiono wyniki...
-
Poszukiwanie metody określania sił podłużnych w szynach toru bezstykowego
PublicationArtykuł przedstawia w zarysie przegląd wybranych prac badawczych nad znalezieniem metody określania sił podłużnych w szynach toru bezstykowego, przeprowadzonych na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat. Rozległość tych badań jest imponująca, jednak efekty wciąż nie są do końca zadowalające. Jak dotąd nie opracowano bowiem metody bezpośredniego pomiaru sił podłużnych, dostosowanej w pełni do warunków praktyki utrzymaniowej.
-
Wyznaczenie profilu linii kolejowej na podstawie pomierzonych nierówności toru
PublicationWprowadzone na szeroką skalę w diagnostyce dróg szynowych toromierze elektroniczne są obecnie wykorzystywane wyłącznie do pomiaru geometrii toru oraz w niewielkim zakresie do inwentaryzacji linii i pomiarów skrajni. W pracy przedstawiono metodę wyznaczania profilu linii kolejowej na podstawie pomierzonych nierówności pionowych. Zagadnienie te może być wykorzystane w procesie technologicznym podnoszenia i podbijania toru kolejowego.
-
Familiness and Born Globals: Rapid Internationalisation among Polish Family Firms
Publication -
Modelowanie krzywizny układu geometrycznego toru z wykorzystaniem algorytmu PSO
PublicationW artykule przedstawiono metodę projektowania układu geometrycznego toru kolejowego opartą na zastosowaniu sześciennych krzywych C-Bezier do opisu krzywizny. Punkty kontrolne krzywej Bezier wyznaczane są w procesie optymalizacji za pomocą algorytmu roju cząstek (Particle Swarm Optimization). Jako kryterium optymalizacji przyjęto minimalizację oddziaływań dynamicznych występujących w układzie tor-pojazd przy spełnieniu warunków...
-
Ocena efektów regulacji osi toru na wybranej linii kolejowej
PublicationW pracy przedstawiono przebieg dwóch kampanii pomiarów satelitarnych, zrealizowanych w celu oceny efektów regulacji osi toru kolejowego. Pierwsza kampania pomiarowa miała na celu identyfikację stanu istniejącego, druga zaś − określenie ukształtowania toru po przeprowadzonej regulacji jego osi. Ponieważ projekt regulacji został wykonany za pomocą tradycyjnych metod geodezyjnych, stworzyło to możliwość oceny poprawności tychże metod...
-
Ocena efektów regulacji osi toru na wybranej linii kolejowej
PublicationW pracy przedstawiono przebieg dwóch kampanii pomiarów satelitarnych, zrealizowanych w celu oceny efektów regulacji osi toru kolejowego. Pierwsza kampania pomiarowa miała na celu identyfikację stanu istniejącego, druga zaś − określenie ukształtowania toru po przeprowadzonej regulacji jego osi. Ponieważ projekt regulacji został wykonany za pomocą tradycyjnych metod geodezyjnych, stworzyło to możliwość oceny poprawności tychże metod...
-
Extraction of information from born-digital PDF documents for reproducible research
PublicationBorn-digital PDF electronic documents might reasonably be expected to preserve useful data units of their source originals that suffice to produce executable papers for reproducible research. Unfortunately, developers of authoring tools may adopt arbitrary PDF generation strategies, producing a plethora of internal data representations. Such common information units as text paragraphs, tables, function graphs and flow diagrams,...
-
POMIAR WYMUSZONYCH PRZEMIESZCZEŃ TORU Z WYKORZYSTANIEM ALGORYTMU ANALIZY OBRAZU
PublicationW pracy przedstawiono główne założenia do opracowywanej metody ciągłego pomiaru wymuszonych przemieszczeń poprzecznych rusztu torowego wykonywanych w czasie regulacji geometrycznej osi toru. Prezentowane podejście do pomiaru dynamicznej deformacji konstrukcji polega na analizie obrazu rejestrowanego przez kamerę cyfrową. Rejestrowane przemieszczenie staje się podstawą do identyfikacji położenia odcinka toru w funkcji czasu. Autorzy...
-
Wykorzystanie pomierzonych strzałek poziomych do określania istniejącej osi toru
PublicationW artykule podjęto kwestię skuteczności wykorzystania wykresu strzałek poziomych do określania rzeczywistego kształtu toru kolejowego. Temat ten jest o tyle istotny, że przez dziesiątki lat wykres ten był wykorzystywany w metodach regulacji osi toru i dopiero od stosunkowo niedawna stracił swoje kluczowe znaczenie. Najnowsze publikacje o charakterze naukowym wskazują jednak, że poruszany temat nie został jeszcze wyczerpany i nadal...
-
Zasadność utrzymywania założeń upraszczających w projektowaniu układów geometrycznych toru
PublicationW pracy podjęto kwestię licznych założeń uproszczających występujących w projektowaniu rejonu zmiany kierunku trasy kolejowej. Dotyczą one w głównym stopniu sposobu wpisywania w układ geometryczny krzywych przejściowych, mającego również wpływ na lokalizację łuku kołowego. Na podstawie przeprowadzonych rozważań wysunięto tezę, że uproszczenia występujące w projektowaniu układów geometrycznych dróg kolejowych nie mają w obecnych...
-
Rozjazdy do dużych prędkości o zmiennej krzywiźnie toru zwrotnego
PublicationNa PKP rozjazdy o najnowocześniejszych konstrukcjach stosowane są na liniach przeznaczonych do prędkości 200 km/h. Umożliwiają one przejazd po torze zwrotnym z prędkością do 100 km/h. Koleje dużych prędkości stawiają przed konstruktorami rozjazdów jeszcze większe wymagania. Nie są im w stanie sprostać rozjazdy, w których tor zwrotny ma kształt łuku o stałej wartości promienia. W artykule przedstawiono wybrane typy rozjazdów, charakteryzujących...
-
Skuteczność wykorzystywania wykresu strzałek w analizie ukształtowania poziomego toru
PublicationW artykule podjęto próbę sprawdzenia, w jakim stopniu wykres strzałek poziomych oddaje rzeczywisty kształt istniejącego toru. Jest to o tyle istotne, że przez dziesiątki lat wykres ten był wykorzystywany w metodach regulacji osi toru i dopiero od stosunkowo niedawna stracił swoje kluczowe znaczenie. Opracowano program komputerowy do symulacji pomiarów za pomocą uniwersalnego strzałkomierza, różniącego się od dostępnych przyrządów...
-
Projektowanie układów geometrycznych toru w dostosowaniu do systemu GPS
PublicationW pracy zwrócono uwagę na fakt, że zastosowanie satelitarnej techniki pomiarowej (w wariancie pomiarów ciągłych) powoduje konieczność opracowania nowej metody projektowania układów geometrycznych toru. Ponieważ kształtowanie kierunków prostych trasy na podstawie pomiarów satelitarnych nie sprawia żadnych trudności, skupiono się na kwestii projektowania odcinków położonych w łuku. Założono, że projektowanie układu geometrycznego...
-
Modernizacja układów geometrycznych toru z wykorzystaniem metody oceny wielokryterialnej
PublicationW pracy przedstawiono główne założenia opracowanej metody wielokryterialnej oceny stosowanej przy przebudowie układów geometrycznych toru. Określono kryteria wpływające na inwestycje modernizacyjne. Zdefiniowano zastosowaną w analizie funkcję celu. Przedstawiono przykład zastosowania algorytmu optymalizacyjnego z wykorzystaniem programu komputerowego
-
Możliwości oceny kształtu toru z wykorzystaniem mobilnych pomiarów GNSS
PublicationW artykule podjęto zagadnienie możliwości wykorzystania nowoczesnych technik GNSS do identyfikacji i oceny ukształtowania torów kolejowych i tramwajowych. Zagadnienie to jest kluczowe w kontekście zarządzania oraz modernizacji i budowy dróg szynowych.
-
Determinanty tempa internacjonalizacji przedsiębiorstw ze szczególnym uwzględnieniem born globals
PublicationCelem artykułu jest przedstawienie czynników internacjonalizacji przedsiębiorstw, przede wszystkim born globals. Przedstawione zostały teorie internacjonalizacji przedsiębiorstw i ich ewolucja. Szczególny nacisk położono na wczesną i szybką internacjonalizację przedsiębiorstw. W części empirycznej przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych na próbie 355 polskich zinternacjonalizowanych przedsiębiorstw.
-
Effects of scatter plot initial solutions on regular grid facility layout algorithms in typical production models
Publication -
TIME-DOMAIN NUMERICAL EVALUATION OF SHIP RESISTANCE AND MOTION IN REGULAR WAVES BY USING THE CFD URANS METHOD
PublicationTaking into account the International Maritime Organization's (IMO) strategy to radically reduce the...
-
TIME-DOMAIN NUMERICAL EVALUATION OF SHIP RESISTANCE AND MOTION IN REGULAR WAVES BY USING THE CFD URANS METHOD
PublicationTaking into account the International Maritime Organisation’s (IMO) strategy to radically reduce the GHG emitted by the shipping industry towards zero emission operation, today's assessment of ship behaviour in waves, its seakeeping characteristics and resistance and their interrelation with fuel consumption and emissions are one of the most attended research subject. There are three methods to conduct this analysis, which are...
-
What about the multidrug resistance in fungi? - comparison of voriconazole and ''old'' azoles.
PublicationPorównano wyniki oznaczeń aktywności przeciwgrzybowej voriconazolu- nowego leku przeciwgrzybowego z pierścieniem azolowym, z lekami poprzedniej generacji. Zaobserwowano znaczny spadek aktywności biologicznej voriconazolu (podobnie jak starszych leków, takich jak fluconazol czy ketoconazol) względem komórek wielolekoopornych, co stanowi przesłankę, że nowy lek jest substratem dla głównych pomp kształtujących zjawisko wielolekooporności...