Filters
total: 8833
-
Catalog
- Publications 2537 available results
- Journals 9 available results
- People 87 available results
- Inventions 125 available results
- Projects 10 available results
- Laboratories 3 available results
- Research Teams 9 available results
- Research Equipment 8 available results
- e-Learning Courses 394 available results
- Events 16 available results
- Offers 1 available results
- Open Research Data 5634 available results
displaying 1000 best results Help
Search results for: uklady nieuporzadkowane
-
Układy dynamiczne i wstęp do chaosu
e-Learning Courses -
PRZEMYSŁOWE UKŁADY STEROWANIA PID [2023/24]
e-Learning Courses -
Mikroprocesory i układy peryferyjne w automatyce
e-Learning Courses -
Elektryczne i alternatywne układy napędowe pojazdów
e-Learning CoursesPrzedmiot dotyczy takich układów napędowych pojazdów które nie wykorzystują tylko techniki produkcji mocy potrzebnej do napędu ze spalanego w silniku cieplnym ciekłego paliwa kopalnego. Pierwsza grupa takich pojazdów to samochody elektryczne z bateriami elektochemicznymi. W drugiej grupie są samochody z napędem mającym dwa źródła energii (napęd hybrydowy), Trzecia grupa ma jako główne źródło napędu silnik spalinowy ale paliwo dla...
-
KOMPUTEROWE UKŁADY REGULACJI [2022/23] - nstacj.
e-Learning Courses -
MIKROPROCESOROWE UKŁADY STEROWANIA [Niestacjonarne][2020/21]
e-Learning Courses -
Współczesne przyrządy i układy fotoniczne 2023_2024
e-Learning CoursesKierunek: Elektronika i telekomunikacja Studia magisterskie (II stopnia)Profil: Optoelektronika + specjalność uzupełniającaRok 1Semestr 2 (mgr)
-
Pompy ciepła i rewersyjne układy chłodnicze
e-Learning CoursesCelem przedmiotu jest zapoznanie studentów z technologią pozyskiwania energii odnawialnej OZE za pomocą pomp ciepła.Przedstawienie podstaw teoretycznych działania pomp ciepła. Omówienie rodzajów i sposobu pozyskiwaniaenergii cieplnej z tzw. odnawialnych źródeł ciepła, tak naturalnych jak i odpadowych. Omówienie instalacjigrzewczych i chłodniczych realizowanych przez rewersyjne obiegi chłodnicze pomp ciepła. Omówieniepodstaw projektowania...
-
MIKROPROCESOROWE UKŁADY STEROWANIA [Niestacjonarne][2023/24]
e-Learning CoursesOmówienie podstawowych układów logicznych takich jak: bufory, rejestry, zatrzaski, dekodery, translatory napięć, przełączniki analogowe, przełączniki cyfrowe, przetworniki ADC, przetworniki DAC. Opis działania mikroprocesorowych układów sterowania bazujących na procesorach DSP, układach FPGA, mikrokontrolerach. Nawiązanie do języków programowania C oraz HDL. Kurs składa się z dwóch części, pierwsza obejmuje 4 wykłady oraz kolokwium,...
-
Układy dynamiczne i teoria chaosu (wykład)
e-Learning Courses -
Analogowe układy elektroniczne - laboratorium 2023/2024
e-Learning Courses -
Układy zasilania w systemach biomedycznych (2324)
e-Learning CoursesPodstawy wytwarzania , przesyłania i magazynowania energii. Rodzaje i topologie zasilaczy liniowych i impulsowych. Baterie i akumulatory - zasady eksploatacji. Zasilacze medyczne - specyfika układów zasilania systemów mikro, średniej i b.dużej mocy. Zeroemisyjne źródła energii
-
Układy zintegrowane w komunikacji bezprzewodowej - 2023
e-Learning CoursesCelem przedmmiodu jest zdobycie praktycznej wiedzy i umiejętności dotyczących projektowania wybranych zintegrowanych układów b.w.cz. stosowanych we współczesnych systemach komunikacji bezprzewodowej.
-
Pomiary w diagnostyce silników indukcyjnych klatkowych
PublicationW diagnostyce silników indukcyjnych atrakcyjne są metody bezczujnikowe, oparte na pomiarach i analizie parametrów elektrycznych silnika, gdyż w tym przypadku aparatura diagnostyczna może być zlokalizowana z dala od obiekty badanego. W pracy dokonano przeglądu metod diagnostycznych silników indukcyjnych, zarówno metod klasycznych jak i nowych, opracowanych w ostatnich latach. Autor przedstawił ostatnie wyniki swoich badań nad...
-
Ekologiczne pianki poliuretanowe otrzymane z surowców odnawianych
PublicationPrzedmiotem pracy była charakterystyka ekologicznych, sztywnych pianek poliuretanowych otrzymanych z biopoliolu uzyskanego w wyniku upłynniania biomasy celulozowej frakcją glicerynową. Sztywne pianki otrzymano metodą jednoetapową z układu dwukomponentowego przy stosunku grup NCO do OH wynoszącym 2:1. Udział biopoliolu w stosunku do zawartości komercyjnego poliolu wynosił odpowiednio 25, 50, 75 oraz 100 % mas. Otrzymane układy scharakteryzowano...
-
Sterowanie rozproszone układami zasilania bezprzerwowegopracującymi równolegle
PublicationW referacie przedstawiono propozycję jednofazowego systemu zasilania bezprzerwowego (UPS) zbudowanego w oparciu o pracujące równolegle moduły przekształtników DC-AC-DC-AC z separacją galwaniczną. Opisano opracowany i zastosowany w układzie system komunikacji pomiędzy modułami oparty na warstwie fizycznej CAN, obsługujący sterowanie rozproszone typu master-slave pozwalające na uzyskanie wysokiej dyspozycyjności systemu UPS. Układy...
-
Poprawa sprawności układów ORC i systemów trigeneracyjnych poprzez zastosowanie różnych termodynamicznych wariantów ich działania
PublicationNadrzędnym celem w procesie projektowania instalacji opartej o układy ORC (Organic Rankine Cycle) i systemy trigeneracyjne jest uzyskanie możliwie najwyższej sprawności lub maksymalnej mocy układu. Jednak naturalną barierą wdrażania nowych, często kosztownych, technologii są przesłanki natury ekonomicznej. Niedoceniany również bywa w takich przypadkach efekt ekologiczny ewentualnej modernizacji. Niniejsza praca przedstawia systemowe...
-
Phase transitions and microstructure of emulsion systems prepared with acylglycerols/zinc stearate emulsifier
PublicationZbadano przemiany fazowe jakim ulegają układy emulsyjne w czasie procesu emulgowania, prowadzonego w obecności emulgatora acyloglicerolowego modyfikowanego stearynianem cynku. Rodzaj przemian mikrostrukturalnych jakim ulegały emulsje zależny był w głównej mierze od temperatury oraz zawartości fazy wodnej. Obserwowano powstawanie emulsji typu W/O, która wraz z obniżaniem temperatury ulegała inwersji prowadzącej do powstania dyspersji...
-
Wykorzystanie programu LabVIEW do wyznaczania wielkości elektrycznych w układach trójfazowych.
PublicationPodano sposób do obliczania wybranych wielkości elektrycznych obwodów trój- fazowych przy wykorzystaniu programu wirtualnego LabVIEW. Cykl obliczeń przedstawiony jest na przykładziw układu trójprzewodowego z możliwością jego adaptacji na układ czteroprzewodowy. Stworzony do tego celu przyrząd wir- tualny oblicza w kolejności: potencjał punktu neutralnego, napięcia, prądy i kąty fazowe w układach trójprzewodowych i czteroprzewodowych.
-
Ariel Dzwonkowski dr inż.
People -
Krzysztof Karwowski dr hab. inż.
People -
Dostrajanie obwodów rezonansowych w systemach bezprzewodowego zasilania sensorów medycznych
PublicationW artykule opisano odbiornik energii transmitowanej bezprzewodowo z automatycznym dostrajaniem obwodu rezonansowego, służący do zasilania miniaturowej kapsułki endoskopowej. Odbiornik jest wyposażony w układ zarządzania energią, który steruje automatycznym dostrajaniem obwodu rezonansowego oraz stabilizuje napięcie zasilania ustawiane w zakresie 1,2 – 1,8 V. Przeprowadzone pomiary prototypowego układu scalonego, wykonanego w technologii...
-
Realizacja stanowiska badawczego synchronizacji obiektów elektroenergetycznych = The realization of the reserch station of synchronazing power generators
PublicationW artykule opisano sposób realizacji układu automatycznej synchronizacji obiektów elektroenergetycznych pracującego według opracowanej metody. Skupiono się na opisie sposobu praktycznej realizacji układu, nie zaś na opisie samej metody synchronizacji, której opis można znaleźć w podanych w przypisach pozycjach literaturowych. Dokonano charakterystyki stanowiska badawczego z podaniem wymagań oraz wyróżnieniem poszczególnych składowych...
-
Identyfikacja uszkodzeń wirnika silnika indukcyjnego z bezczujnikowym układem regulacji dla celów diagnostycznych
PublicationW rozprawie podjęto zagadnienie zbadania właściwości układu napędowegopracującego w zamkniętym i bezczujnikowym układzie regulacji z maszyną indukcyjną klatkową przy uszkodzeniu klatki wirnika. Przeprowadzono badania w celu określenia możliwości diagnozowania i konstruowania nowych metod diagnostycznych dedykowanych dla bezczujnikowych układów sterowania z maszyną indukcyjną. W modelu maszyny w układzie dwuosiowym z możliwością...
-
Chapter 2: Modelling and analysis of rotor with magnetic bearing system
PublicationThe paper is concerned with rotor magnetic bearing system modelling. Such system is a relatively complex electromechanical system and can be considered as typical mechatronic one. The port-based modelling of physical systems has been used to obtain discrete-continuous model of considered system. Proposed approach enables to obtain reduced low-order lumped parameter representation of the system including gyroscopic interactions....
-
Mechanika Wykład PG_00055374 MiBM sem.letni 2022/23
e-Learning CoursesModelowanie w mechanice: układ rzeczywisty, model fizyczny, model matematyczny, algorytm, a także: ciało idealnie sztywne, punkt materialny, siła skupiona. Prawa Newtona. Pojęcia pierwotne i aksjomaty. Równoważne układy sił. Wypadkowa zbieżnego układu sił. Moment siły względem punktu i względem osi. Wypadkowa dwóch sił równoległych. Para sił i jej moment. Moment wypadkowej zbieżnego i równoległego układu sił. Siła główna i moment...
-
Mechanika Wykład PG_00055738 M sem.letni 2023/24
e-Learning CoursesModelowanie w mechanice: układ rzeczywisty, model fizyczny, model matematyczny, algorytm, a także: ciało idealnie sztywne, punkt materialny, siła skupiona. Prawa Newtona. Pojęcia pierwotne i aksjomaty. Równoważne układy sił. Wypadkowa zbieżnego układu sił. Moment siły względem punktu i względem osi. Wypadkowa dwóch sił równoległych. Para sił i jej moment. Moment wypadkowej zbieżnego i równoległego układu sił. Siła główna i moment...
-
4x4 Butler matrix in microstrip-slot technology for 5.4 - 5.7 GHz frequency band
PublicationW pracy zaprezentowano projekt, realizację oraz wyniki pomiarów parametrów 8-wrotowej, mikropaskowej matrycy Butlera wykonanej w technice wielowarstwowej. Poprzez odpowiednie rozmieszczenie wrót układu oraz zastosowanie sprzęgaczy wykorzystujących efekt sprzężenia poprzez szczelinę w płaszczyźnie wspólnej masy wyeliminowano konieczność zastosowania skrzyżowań linii mikropaskowych. Zrealizowany układ wydaje się obiecujący, ze względu...
-
Sterowanie mocą bierną w falowniku prądu sterowanym napięciowo
PublicationW artykule zaproponowano metodę sterowania mocą bierną falownika prądu ze sterowaniem multiskalarnym. Zmiennymi wyjściowymi układu multiskalanego sterowania silnikiem są składowe składowe wektora prądu stojana oraz napięcie zasilające obwód pośredniczący falownika. W artykule zaproponowano metodę sterowania mocą przekształtnika sieciowego,w którym wartość prądu obwodu pośredniczącego oraz napięcie zasilające obwód pośredniczący...
-
Realizacja samo-testowania części analogowych elektronicznych syste-mów wbudowanych z wykorzystaniem mikrokontrolerów rodziny XMEGA A
PublicationPrzedstawiono mikrosystem pomiarowy zbudowany z zasobów sprzętowych mikrokontrolera ATXmega32A4 pełniący funkcję układu testera wbudowanego przeznaczonego do samotestowania części analogowych elektronicznych systemów wbudowanych. Samotestowanie opiera się na metodzie diagnostycznej, w której układ badany pobudzany jest impulsem prostokątnym, a jego odpowiedź czasowa próbkowana przez przetwornik A/C mikro-kontrolera. Licznik mikrokontrolera...
-
Hydraulic drive and control of the equipment of the small fishing cutter.
PublicationPrzedstawiono uwarunkowania i założenia techniczne oraz zaprojektowany i zrealizowany układ napędu i sterowania hydraulicznego urządzeń małego kutra rybackiego KR10. Pewna zmiana układu zrealizowanego wynikała z konieczności dostosowania go do tymczasowo zastosowanych urządzeń połowowych, odmiennych niż przewidywał projekt. Przedstawiono także informacje o wynikach prób morskich i dwumiesięcznego okresu eksploatacji w różnych,...
-
Cyclic mechanical stress impact on protective properties of organic coatings
PublicationCelem pracy jest zaprezentowanie wyników badań wpływu cyklicznych naprężeń mechanicznych na układy powłoka/metal. Powtarzające się naprężenia mechaniczne zostały zidentyfikowane jako czynnik w znaczącym stopniu przyczyniający się do degradacji powłok. Próbki składające się z powłoki epoksydowej nałożonej na stal St3SAl poddano serii 21000 cykli naprężenie-odpuszczenie. Badania przeprowadzono w zakresie odkształceń elastycznych...
-
Rezystor aktywny CMOS oraz jego zastosowanie do budowy wzmacniacza transkonduktancyjnego.
PublicationRezystory aktywne są szeroko stosowane w układach analogowych. Jednym z bardzo ważnych zastosowań jest ich użycie jako elementu linearyzującego stałoprądowe charakterystyki przejściowe wzmacniacza różnicowego wykonanego w postaci pary tranzystorów MOS. W niniejszym artykule przedstawiono w pełni różnicowy, aktywny rezystor MOS. Składa się on z dwóch tranzystorów MOS oraz dwóch nieuziemionych źródeł napięciowych. Jako wykorzystanie...
-
WPŁYW USTAWIENIA GEOMETRII ZAWIESZENIA NA OPORY RUCHU I ZUŻYCIE PALIWA W POJAZDACH WYŚCIGOWYCH
PublicationCelem przeprowadzonych prac było sprawdzenie wpływu konstrukcji i ustawień zawieszenia pojazdu klasy Formuła Student na opory ruchu, a co za tym idzie zużycie paliwa. Przeprowadzenie badań w postaci pomiarów zużycia paliwa oraz czasów przejazdów okrążeń na torze w różnych konfiguracjach układu zawieszenia wymagało stworzenia kompletnego układu zawieszenia, które zostało zastosowane w konstrukcji PGR-05 zespołu PGRacing Team. Na...
-
A prediction of the fault-induced instability of circuit under test as a new approach in categorisation of faults.
PublicationW artykule przedstawiono nowy sposób kategoryzacji uszkodzeń w analogowych układach elektronicznych. Zaproponowano kryterium oparte na predykcji niestabilności indukowanej przez uszkodzenie w testowanym układzie. Przyjeto, że granicą pomiędzy uszkodzeniem miękkim i katastroficznym jest najmniejsza odchyłka parametru elementu, która sprowadza układ testowany do granicy stabilności. Wzrost wartości odchyłki poza wyznaczony margines...
-
Modelowanie układów mechatronicznych, L, Mtr, sem. 05, zimowy 23/24, (PG_00055449)
e-Learning CoursesLABORATORIUM Wprowadzenie. Modele fizyczne układów mechanicznych, elektrycznych, hydraulicznych i termicznych. Modelowanie układów wielomasowych. Modele strukturalne układów mechatronicznych. Tworzenie równań dynamiki układów mechatronicznych we współrzędnych uogólnionych i we współrzędnych stanu. Analiza modalna. Synteza wielowymiarowego układu sterowania. Wielowymiarowy układ sterowania optymalnego liniowego. Wybrane przykłady...
-
Speed sensorless induction motor drive with motor choke and predictive control
PublicationArtykuł przedstawia układ napędowy z silnikiem indukcyjnym, zasilanym z falownika napięcia przy zastosowaniu filtru silnikowego. System pracuje bez czujnika prędkości obrotowej. Głównym aspektem pracy jest zwrócenie uwagi na to, że zastosowanie dławika silnikowego wymaga odpowiednich zmian w strukturach sterowania i estymacji zmiennych. Zaproponowano odpowiednie rozwiązanie dla układu napędowego z regulatorem predykcyjnym prądu....
-
PORÓWNANIE MOŻLIWOŚCI PRZESYŁOWYCH DWÓCH UKŁADÓW REGULACYJNYCH TRANSFORMATORÓW Z REGULACJĄ POPRZECZNĄ ORAZ TRANSFORMATORÓW Z REGULACJĄ WZDŁUŻNĄ
PublicationPoniższy artykuł przedstawia regulację mocy czynnej i biernej pomiędzy podsystemami elektroenergetycznymi. Do regulacji przepływów wykorzystano przesuwnik fazowy i transformator dodający napięcie w fazie. Zilustrowana została regulacja mocy czynnej i biernej w badanym systemie elektroenergetycznym. Istotny jest sposób regulacji danej mocy od układu połączeń strony SN transformatora dodawczego (czy układ działa, jako przesuwnik...
-
Model filtru wyjściowego falownika napięcia w symulacji komputerowej.
PublicationW artykule przedstawiono układ z silnikiem asynchronicznym zasilanym z sieci elektroenergetycznej poprzez przemiennik częstotliwości z filtrem wyjściowym falownika napięcia. Zaproponowano nowy model filtru wyjściowego falownika napięcia połączonego z obwodem pośredniczącym przemiennika częstotliwości. Przy pomocy programu TCAD przeprowadzono analizę zamodelowanego układu. Dla badanego modelu filtru zamieszczono przebiegi prądów...
-
Optymalizacja wykorzystania energii hamowania - pomiary i analiza
PublicationW prezentowanej pracy przedstawione są wyniki pomiarów przeprowadzonych w Metrze Warszawskim w pojeździe Metropolis wyposażonym w falownikowy układ napędowy, pozwalający na hamowanie odzyskowe w pełnym zakresie prędkości. Charakterystyczną cechą układu zasilania metra warszawskiego jest ograniczenie sekcji zasilania dwustronnego do dwóch odcinków międzystacyjnych. Wymiana energii może zatem odbywać się jedynie pomiędzy pociągami...
-
2D inverse solution for cone-shaped centrifugal compressor
PublicationWprowadzono stożkowy układ współrzędnych dla opisania obszaru wirnika sprężarki promieniowej. W takim układzie został sformułowany problem odwrotny. Oznacza to, że dla założonej jednej rodziny powierzchni prądu (S1) w formie powierzchni stożkowych druga rodzina (S2) jest znajdywana w drodze rozwiązania układu równań zachowania. Pokazano w jaki sposób rozwiązanie zależy od warunków brzegowych. Przedstawiona metoda jest przydatna...
-
Studium wprowadzenia elektrycznych zespołów trakcyjnych z zasobnikami energii na częściowo zelektryfikowanej trasie Orunia Górna - Port Oksywie
PublicationW artykule rozważono innowacyjny układ przewozów pasażerskich Metropolii Trójmiejskiej. Dla układu z naprzemiennie występującymi odcinkami zelektryfikowanymi i niezelektryfikowanymi wyznaczono zapotrzebowanie energetyczne i dobrano hipotetyczny zasobnik, składający się z baterii akumulatorów oraz superkondesarorów. W wyniku przeprowadzonej analizy wykazano, że zastosowanie elektrycznych zespołów zasobnikowych w stosunku do zespołów...
-
Trójpoziomowy falownik typu Z-NPC
PublicationW artykule omówiono budowę, zasadę działania oraz właściwości i możliwości niekonwencjonalnych 3-fazowych układów falowników typu Z. W szczególności przedstawiono układ podstawowy oraz autorską propozycję 3-poziomowego układu Z-falownika typu NPC. Przeprowadzona w pracy uproszczona analiza teoretyczna obydwu układów została zweryfikowana szczegółowymi badaniami symulacyjnymi. W podsumowaniu pokazano możliwość budowy wielopoziomowych...
-
Control of Sensorless Electric Drive with Inverter Output Filter
PublicationW artykule przedstawiono układ sterowanie silnikiem asynchronicznym pracyjący bez pomiaru prędkości obrotowej. Zastosowano nowy rodzaj obserwatora prędkości obrotowej będący połączeniem liniowego obserwatora oraz obserwatora zakłóceń. Jako zakłócenia potraktowano siłę elektromotoryczną indukowaną w silniku. Aby umożliwić poprawną pracę układu z filtrem wyjściowym falownika zastosowano symulator dynamiki filtru do wyznaczenia prądów...
-
Maria Szpakowska prof. dr hab. inż.
PeopleProf. dr hab. inż. Maria Jolanta Szpakowska jest absolwentką Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej, na którym uzyskała stopnie i tytuły naukowe. W latach 1969–1995 pracowała w Zakładzie Chemii Fizycznej a w latach 1995 – 2022 na Wydziale Zarządzania i Ekonomii (WZiE). Pełniła kolejno funkcję kierownika Pracowni, Zakładu Towaroznawstwa a następnie Katedry Zarządzania Jakością i Towaroznawstwa. W latach 2008-2010 była prodziekanem...
-
Piotr Bartłomiejczyk dr hab.
PeopleW roku 2014 zostałem zatrudniony w Katedrze Równań Różniczkowych i Zastosowań Matematyki na Wydziale Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Politechniki Gdańskiej. Zajmuję się badaniem niezmienników występujących w analizie nieliniowej. W roku 2000 uzyskałem stopień naukowy doktora w zakresie nauk matematycznych w Instytucie Matematycznym Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Uchwałą Rady Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki...
-
Projektowanie symetryzatorów mikrofalowych z wykorzystaniem modelowania elektromagnetycznego wspomaganego sztucznymi sieciami neuronowymi
PublicationNiniejsza rozprawa opisuje proponowaną metodę projektowania symetryzatorów szerokopasmowych oraz możliwy sposób jej automatyzacji. Podstawą metody jest tzw. „projekt wzorcowy”, czyli układ symetryzatora planarnego zaprojektowany na dowolnym podłożu dielektrycznym. Celem projektu jest nowy symetryzator zrealizowany na innym podłożu dielektrycznym, działający w tym samym lub innym paśmie częstotliwości. Zastosowanie modelowania elektromagnetycznego,...
-
Siłownie systemów energetycznych laboratorium Patrycja Puzdrowska
e-Learning CoursesSpecyfika napędu silnikiem spalinowym, turbiną parową, turbiną gazową, napędu jądrowego oraz napędu spalinowo elektrycznego. Silniki spalinowe tłokowe - zasada działania i podział. Główne elementy układu napędowego i ich charakterystyka. Układy kombinowane. Podstawowe wskaźniki siłowni, moce, sprawności. Instalacje obsługujące silniki spalinowe. Przeznaczenie, klasyfikacja i wymagania stawiane instalacjom. Instalacje wody chłodzącej,...
-
Wykorzystanie logiki rozmytej do regulacji napięcia w systemie elektroenergetycznym z wybranymi odnawialnymi źródłami energii
PublicationW ostatnich latach w krajowym systemie elektroenergetycznym liczba i moc odnawialnych źródeł energii znacząco wzrosły. Źródła te można wykorzystać nie tylko do produkcji tzw. czystej energii elektrycznej, ale również do poprawy warunków napięciowych w tym systemie. W artykule przedstawiono koncepcję układu regulacji napięcia w systemie elektroenergetycznym z przyłączonymi w pewnym obszarze: farmą wiatrową, farmą fotowoltaiczną,...
-
Investigations of the isolators containing microstrip FCL section
PublicationW pracy opisany został projekt układu izolatora zawierającego podłużnie magnesowane ferrytowe sprzężone linie mikropaskowe (FCL). W warstwowej strukturze układu ferryt został wprowadzony jako nakładka. Obciążenie w układzie izolatora zostało zrealizowane na dwa sposoby: jako obciążenie współosiowe oraz jako mikopaskowy układ planarny zawierający skupiony rezystor. Uzyskane z symulacji wyniki zostały zweryfikowane eksperymentalnie....