Filters
total: 600
filtered: 313
-
Catalog
- Publications 313 available results
- People 32 available results
- Inventions 8 available results
- Projects 1 available results
- Research Teams 1 available results
- Research Equipment 1 available results
- e-Learning Courses 46 available results
- Events 9 available results
- Open Research Data 189 available results
Chosen catalog filters
Search results for: ZDERZAKI GUMOWE
-
Kompozyty poliuretanowo-gumowe wulkanizowane siarką = Polyurethane-rubber composites vulcanization of sulphur
PublicationW artykule przedsawiono wyniki badań statycznych i dynamicznych właściwości mechanicznych oraz analizę mikroskopową nowych kompozytowych materiałów poliuretanowo-gumowych wulkanizowanych siarką otrzymanych z kauczuków uretanowych wulkanizowanych siarką i recyklatu gumowego w postaci granulatu o wielkości ziarna do 1 mm uzyskanego z poużytkowych opon samochodowych. Osnowy poluretanowe napełniano recyklatem w ilościach od 10 do 80%...
-
Umowa rezultatu : Umowa starannego działania
PublicationOpracowane w publikacji hsła ''mowa rezultatu'' i ''Umowa starannego działalnia'' poddają analizie umowy, których istotą jest bądź rezultat bądź właśnie staranne działanie. M to szczególne znaczenie w praktyce bowiem od tego typu wyróżnienia uzależnia się stosowanie odpowiednich przepisów i kwalifikację prawną całej umowy - w tym prawa i obowiązki jej stron. W opracowaniu uwzględniono przede wszystkim świadczenie usług medycznych...
-
Kompozytowe materiały poliuretanowo-gumowe otrzymywane z lanych elastomerów uretanowych i recyklatów gumowych
PublicationW pracy prezentujemy wyniki badań dotyczących nowej grupy kompozytowych materiałów poliuretanowo-gumowych (KPG), otrzymywanych przy udziale różnej ilości recyklatu gumowego (RG), w których jako osnowę wykorzystano opracowane w Katedrze Technologii Polimerów Politechniki Gdańskiej lane nienasycone poliestrouretany (PEUR), poddawane rodnikowej kopolimeryzacji sieciującej ze styrenem. Zastosowanie PEUR umożliwiło uzyskanie nowej grupy...
-
EFEKTYWNOŚĆ STOSOWANIA ZDERZAKÓW STYROPIANOWYCH POMIĘDZY ZDERZAJĄCYMI SIĘ KONSTRUKCJAMI STALOWYMI
PublicationPodczas wstrząsów sejsmicznych o różnym natężeniu, wielokrotnie obserwowano zjawisko zde-rzania się konstrukcji ze sobą sąsiadujących, co mogło prowadzić nawet do jej całkowitego zniszczenia. Na podstawie obserwacji, badań numeryczny i eksperymentalnych stwierdzono, że przyczyną kolizji jest niedostateczna przerwa pomiędzy konstrukcjami. Ponadto czynnikami, które również mogą doprowadzić do zderzeń są różnice w masach lub sztywnościach...
-
Kompozytowe Materiały poliuretanowo-Gumowe otrzymywane in situ z recyklatów gumowych oraz poliestrouretanów sieciowanych styrenem
PublicationW pracy zaprezentowano wyniki badań dotyczące nowej grupy kompozytowych materiałów poliuretanowo-gumowych, otrzymywanych przy udziale różnej ilości recyklatu gumowego, w których jako osnowę wykorzystano lane nienasycone poliestrouretany, poddawane rodnikowej kopolimeryzacji sieciującej styrenem.
-
Turbiny parowe i gazowe
PublicationArtykuł opisuje turbiny parowe i gazowe. Autorka przedstawia chronologię wynalezienia turbin ich zasadę działania i najważniejsze zastosowania. W pracy przedstawione zostały różnice między turbinami parowymi i gazowymi i wynikające z tego wady i zalety obu rozwiązań.
-
Wybrane umowy gospodarcze
PublicationW pracy scharakteryzowano wybrane umowy nazwane i nienazwane obrotu gospo-darczego. Zwrócono przede wszystkim uwagę na obowiązki i uprawnienia stron poszczególnych umów.
-
Właściwości szumowe piroelektrycznych detektorów podczerwieni.
PublicationW artykule omówiono specyfikę pomiaru szumów małoczęstotliwościowych piroelektrycznych detektorów podczerwieni. Opisano sysytem umożliwiający pomiary szumów w zakresie częstotliwości od 0.1 Hz do 30 kHz. Przytoczono przykładowe wyniki pomiarów szumów.
-
Technologie informacyjne a grupowe podejmowanie decyzji.
Publicationartykuł prezentuje specyfikę i efektywność zespołów wirtualnych, czyli grup zadaniowych realizujących przedsięwzięcia w oparciu o technologię informacyjną. Przedstawione są główne zalety współpracy z wykorzystaniem internetu (wzrost innowacyjności, koncentracja na zadaniu, łatwośc archiwizowania pracy grupowej) oraz jej postawowe zagrożenia (nasilenie mechanizmów myślenia grupowego, spadek wewnątrzgrupowego zaufania i wydłużenie...
-
Elektrociepłownie gazowe w województwie pomorskim.
PublicationPrzedstawiono ideę skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła. Podano charakterystykę energetyki rozproszonej. Scharakteryzowano szczegółowo ostatnio zrealizowane w woj. pomorskim elektrociepłownie zasilane różnorodnym paliwem gazowym.
-
Elektrociepłownie gazowe w województwie pomorskim
PublicationPrzedstawiono ideę skojarzonego wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła, jako tendencję rozwojową krajowego ciepłownictwa. Podano charakterystykę energetyki rozproszonej. Przedstawiono bliżej typowe układy skojarzone oparte na działaniu silnika spalinowego. Omówiono ideę równoczesnego wytwarzania energii elektrycznej, ciepła i chłodu. Scharakteryzowano szczegółowo ostatnio zrealizowane w województwie pomorskim elektrociepłownie...
-
Gospodarstwa domowe i ich klasyfikacja
Publication...
-
Kompozyty poliuretanowo-gumowe otrzymane przy udziale recyklatów gumowych jako sposób na zagospodarowanie poużytkowych opon samochodowych
PublicationW pracy doktorskiej przedstawiono wyniki badań dotyczące opracowania oraz charakterystyki właściwości nowych kompozytów poliuretanowo-gumowych (KPG), przydatnych do zastosowań praktycznych, otrzymywanych z trzech typów lanych elastomerów uretanowych (LEU) oraz dwóch odmian recyklatów gumowych (RG), produkowanych w procesach mechanicznego rozdrabniania poeksploatacyjnych opon samochodowych w temperaturze otoczenia i w warunkach...
-
WPŁYW ZDERZAKÓW NA ODPOWIEDŹ ZDERZAJĄCYCH SIĘ KONSTRUKCJI STALOWYCH PODDANYCH OBCIĄŻENIOM SEJSMICZNYM
PublicationTrzęsienia ziemi są jednymi z najbardziej nieprzewidywalnych obciążeń jakie mogą oddziaływać na konstrukcje budowlane. Szczególnie wrażliwe na te obciążenia są konstrukcje blisko sąsiadujące ze sobą, które pod wpływem obciążeń sejsmicznych mogą się ze sobą zderzać. Zjawisko zderzeń, które może prowadzić do znacznych zniszczeń, a nawet zawalenia się budynków, wynika głównie z niedostatecznej przerwy pomiędzy konstrukcjami oraz z...
-
Lepiszcza gumowo-asfaltowe modyfikowane za pomocą związków zawierających reaktywne grupy izocyjanianowe
PublicationW niniejszej pracy otrzymano i przebadano właściwości fizyko-mechaniczne, reologiczne, i stabilność nowej grupy lepiszczy asfaltowych, zawierających rozdrobnione odpady gumowe lub kompozycje gumowo-olejowe i 4,4'-diizocyjanian difenylometanu modyfikowany karbodiimidem. Wykonane badania ukierunkowane na otrzymanie lepiszczy gumowo-asfaltowych, charakteryzujących się polepszoną stabilnością podczas ich magazynowania i transportu,...
-
Gazowe czujniki amperometryczne - perspektywy i wyzwania
PublicationW pracy przedstawiono stan wiedzy na temat gazowych czujników amperometrycznych z uwzględnieniem wprowadzanych przez konstruktorów zmian umożliwiających uzyskanie poprawy parametrów metrologicznych czujnika. Dokonano oceny skonstruowanych własnych prototypów czujników do oznaczania ditlenku siarki. Przedstawiono potencjalne możliwości sprzężenia technik izolacji (absorpcji i ekstrakcji membranowej) z detekcją amperometryczną w...
-
Gospodarstwa domowe na rynku depozytowo-kredytowym
PublicationGospodarstwa domowe aktywnie uczestnicząc w rynku depozytowo-kredytowym są elementem dojrzewania i rozwoju tego rynku. Pod wpływem zmian prawnych, a przede wszystkim jakościowych, zmuszone są do podejmowania coraz bardziej złożonych decyzji finansowych. Celem niniejszego opracowania jest prezentacja gospodarstw domowych jako podmiotów funkcjonujących na rynku depozotowo-kredytowym i analiza korelacji pomiędzy wybranymi determinantami...
-
Wiadukty łukowe Gdańska - analizy i badania
PublicationNowe powstałe obiekty mostowe muszą spełniać nie tylko wymagania konstrukcyjne, ale również harmonijnie wpisywać się w krajobraz urbanistyczny miasta. Nowe inwestycje, zrealizowane i realizowane w ostatnich latach na terenie miasta Gdańska przyczyniły się do powstania wielu nowych, spektakularnych obiektów inżynierskich tak jak most extradosed przez Martwą Wisłę, czy tunel pod Martwą Wisłą. Pośród nich nie mniej reprezentacyjną...
-
Czyste technologie gazowe - szansą dla Pomorza
PublicationW artykule przedstawiono koncepcję niskoemisyjnych obiegów gazowo-parowych rozwijanych w kierunku czystych technologii gazowych. Proponowane rozwiązania zakładają wykorzystanie pokładów gazu łupkowego znajdującego się na Pomorzu. Ze względu na ograniczoną wydajność otworu i skończony czas eksploatacji staje się zasadna utylizacja gazu w miejscu wydobycia w małych, przenośnych, kompaktowych elektrowniach z wykorzystaniem oksyspalania...
-
Uwarunkowania szumowe w pośredniofalowej radiokomunikacji morskiej.
PublicationW pracy omówiono warunki propagacji i metodę obliczania natężenia pola fali powierzchniowej. Następnie przedstawiono zagadnienie szumów. Analizowano wpływ wymienionych czynników na jakość transmisji, jej uwarunkowania propagacyjne i szumowe oraz zasięgi w akwenie A2.
-
ANALIZA ZDERZEŃ POMIĘDZY STALOWYMI KONSTRUKCJAMI USTAWIONYMI W SZEREGU Z UWZGLĘDNIENIEM ZDERZAKÓW STYROPIANOWYCH
PublicationZderzenia pomiędzy sąsiadującymi konstrukcjami są zjawiskiem wielokrotnie obserwowanym podczas umiarkowanych i silnych wstrząsów sejsmicznych. Z perspektywy urbanizacji i potrzeby budowania w coraz większym zagęszczeniu stanowi to temat wielu badań numerycznych oraz eksperymentalnych. Celem niniejszego artykułu jest analiza zderzeń pomiędzy stalowymi modelami konstrukcji, ustawionymi w szeregu oraz poddanymi wymuszeniom sejsmicznym....
-
Wpływ zderzaków na odpowiedź kolidujacych ze sobą konstrukcji stalowych poddanych obciążeniom sejsmicznym
PublicationXXI wiek oraz bardzo wysoki poziom urbanizacji stanowi duże wyzwanie dla inżynierów. Stopień zagęszczenia budynków, z uwagi na coraz mniejsze możliwości wykorzystywania terenów pod zabudowę, jest ważnym czynnikiem branym pod uwagę podczas projektowania budynków – szczególnie tych, które leżą w strefach zagrożonych wstrząsami sejsmicznymi. Obciążenia sejsmiczne są jednymi z najbardziej nieprzewidywalnych i katastrofalnych w skutkach...
-
Experimental tests of water lubricated marine rubber bearing
PublicationW referacie przedstawiono stosowane obecnie rodzaje łożysk gumowych smarowanych wodą. Omówiono ich zalety i wady.W drugiej części pracy przedstawiono wyniki badań eksperymantalnych typowego okrętowego łożyska gumowego. Uzyskane rezultaty porównano z wynikami badań łożysk z polimerową panwią.
-
Właściwości mieszanin typu recyklat polietylenu-miał gumowy modyfikowanych poliizobutylenem w obecności nadtlenków
PublicationMiał gumowy poddawano modyfikacji poliizobutylenem metodą mieszania w warunkach ścinania w obecności nadtlenków lub bez nich. Miał gumowy modyfikowany poliizobutylenem przerabiano w mieszalniku firmy Brabender wraz z poprodukcyjnym recyklatem polietylenu wysokiej gęstości w stosunku wagowym 50:50. Określono statyczne i dynamiczne właściwości mechaniczne otrzymanych kompozycji termoplastycznych.
-
Nowoczesne zadaszenia łukowe w budownictwie użyteczności publicznej
Publication -
Paliwa gazowe dla energetyki - stagnacja czy rozwój
PublicationPrzedstawiono prognozy dotyczące rozwoju rynku gazu w Polsce. Zwrócono uwagę na technologie energetyczne: węglowe, gazowe, jądrowe i odnawialne. Podkreślono rolę cen gazu w rozwoju energetyki.
-
Pale rurowe otwarte - formowanie się korka gruntowego
PublicationPodstawowe czynniki wpływające na formowanie się korka gruntowego w palach rurowych otwartych wprowadzanych w grunty piaszczyste. Tarcie na wewnętrznej powierzchni rury w części aktywnej korka decyduje o jego nośności. Przedstawiono metodę wyznaczania nośności korka gruntowego pod obciążeniem statycznym.
-
elektrownie gazowe szansą poprawy bezpieczeństwaa elektroenergetycznego Polski
PublicationPrzedstawiono ogólną ocenę i dylematy rozwoju krajowej energetyki w perspektywie 2030 roku. Zwięźle opisano problemy wyboru technologii energetycznych ze szczególnym uwzglednieniem elektroenergetyki gazowej.
-
Gazowe mieszaniny wzorcowe jako bezmatrycowe materiały odniesienia.
PublicationPrzedstawiono krótko problemy związane z wytwarzaniem certyfikowanych gazowych mieszanin wzorcowych związków organicznych, zwrócono ponadto uwagę na ciągle niedostateczną ofertę tego typu materiałów. Omówiono podejście oparte na wykorzystaniu techniki termicznego rozkładu związków powierzchniowych do otrzymywania gazowych mieszanin wzorcowych substancji toksycznych, reaktywnych i o nieprzyjemnym zapachu.
-
Wpływ odpadowego granulatu gumowego na właściwości wulkanizatów
PublicationPrzedstawiono wyniki badań wulkanizatów napełnionych odpadowym materiałem gumowym, zawierającym nie odseparowane włókna sztuczne. Opracowano uproszczoną technologię pozyskiwania regeneratu gumowego o frakcji granulatu w wyniku mechanicznego rozdrobnienia tzw. strzępów pooponiarskich, poddanych wcześniej wymrożeniu w ciekłym azocie, oraz technologię otrzymywania mieszanki gumowej wg opracowanej receptury. Zaprezentowano porównawczą...
-
Charakterystyka właściwości kompozytów termoplastycznych napełnianych miałem gumowym
PublicationKompozyty termoplastyczne napełniane miałem gumowym otrzymano przy użyciu współbieżnej wytłaczarki dwuślimakowej. Scharakteryzowano właściwości mechaniczne oraz morfologię badanych kompozytów. Uzyskane wyniki wskazują że kompozyty typu termoplast/miał gumowy stanowią proekologiczną formę recyklingu zużytych opon samochodowych stanowiąc tym samym ciekawą alternatywę dla powszechnie stosowanego odzysku energetycznego.
-
Arch bridges under test loadings
PublicationThis paper illustrates experience in arch bridges test loadings of the research team of Department of Structural Mechanics and Bridge Structures from the Gdansk University of Technology. The presented calculations results constist the analysis of spatial construction schemes made using the finite elements method (FEM) and its comparison to the field studies. Arch bridges with the longest spans, visualisation of the computational...
-
Charakterystyka sieciowania, statyczne i dynamiczne właściwości mechaniczne mieszanin kauczuk butadieno-styrenowy/regenerat gumowy
PublicationPrzedstawiono wyniki badań wpływu zawartości regeneratu gumowego na charakterystykę procesu wulkanizacji, prowadzonego z użyciem różnych ilości przyspieszaczy, oraz na statyczne i dynamiczne właoeciwooeci mechaniczne zwulkanizowanych mieszanin kauczuku butadienowo-styrenowego i regeneratu gumowego. Regenerację miału gumowego prowadzono w wytłaczarce dwuślimakowej współbieżnej. Wzrost zawartości regeneratu gumowego (10-50 phr) w...
-
Wpływ warunków przetwórstwa oraz dewulkanizacji na kompatybilność i właściwości kompozycji LDPE-miał gumowy
PublicationZbadano wpływ warunków przetwórstwa oraz dewulkanizacji na właściwości mechaniczne, dynamiczno-mechaniczne oraz morfologię kompozycji termoplastycznych na bazie polietylenu małej gęstości i miału gumowego. Kompozycje termoplastyczne zawierające 50 cz. mas. rozdrobnionych odpadów gumowych otrzymano metodą periodyczną i ciągłą. Ponadto scharakteryzowano wpływ stopnia dewulkanizacji miału gumowego na kompatybilność uzyskanych kompozycji.
-
Gospodarstwa domowe na rynku finansowym: monografia Katedry Finansów
Publication..
-
Gospodarstwo domowe jako podmiot funkcjonujący na rynku finansowym
PublicationW opracowaniu omówiono aspekty ekonomiczne funkcjonowania rynku finansowego oraz przedstawiono gospodarstwo domowe jako jeden z podmiotów działających na tym rynku. Gospodarstwa domowe często uważa się za dawców kapitału, czyli podstawowe podmioty oszczędzające, jednak zmiany zachodzące na rynku finansowym w coraz większym stopniu stymulują ich aktywność na rynku kredytowym. Gospodarstwa domowe coraz częściej stają się pożyczkobiorcami,...
-
Paliwa gazowe – szansa czy bariera rozwoju krajowej elektroenergetyki
PublicationPrzedstawiono uwarunkowania rozwoju krajowej elektroenergetyki z uwzględnieniem paliw gazowych
-
Zastosowanie współbieżnej wytłaczarki dwuślimakowej w regeneracji miału gumowego
PublicationWłaściwości komercyjnych regeneratów gumowych porównano z właściwościami produktu termomechanicznej regeneracji miału gumowego prowadzonej w skali laboratoryjnej przy użyciu współbieżnej wytłaczarki dwuślimakowej. Scharakteryzowano ekstrakt acetonowy, zawartość frakcji zolu, przebieg wulkanizacji oraz właściwości mechaniczne badanych regeneratów gumowych. Ponadto zbadano powtarzalność procesu regeneracji miału gumowego prowadzonego...
-
Rozproszone elektrociepłownie gazowe w woj. pomorskim. Cz. I
PublicationPrzedstawiono ideę skojarzonej gospodarki cieplno-elektrycznej oraz generacji rozproszonej.
-
Rozproszone elektrociepłownie gazowe w woj. pomorskim. Cz. II
PublicationScharakteryzowano nowo zrealizowane elektrociepłownie gazowe na terenie woj. pomorskiego.
-
Gospodarstwo domowe w centrum struktur zarządzania organizacjami gospodarczymi.
PublicationW pracy dokonano analizy zmian: funkcji gospodarstwa domowego, funkcji pieniądza i elastyczności struktur zarządzania w gospodarce na przestrzeni wieków. Na podstawie uzyskanych wyników autor stawia hipotezę badawczą, że gospodarstwo domowe ma szansę na zajęcie centralnej pozycji w ''układzie nerwowym'' gospodarki. Jego zdaniem przemawia za tą hipotezą istotne podobieństwo kierunku zmian wyżej wymienionych czynników gospodarczych...
-
Połączenia rurowe - konsekwencje nowych rozwiązań. Elastycznie pod ziemią
PublicationProblemy adekwatności systemu rurociągu i połączeń rurowych. Charakterystyczne zachowania materiału elastycznego i sztywnego. Sztywność obwodowa. Wyrób półsztywny.
-
Projektowanie kotłowni wodnych na paliwa ciekłe i gazowe
PublicationKsiążka obejmuje charakterystykę paliw i procesu spalania, klasyfikację kotłów i kotłowni, schematy ideowe wraz z objaśnieniami, informacje na temat urządzeń i kryteriów ich doboru, instalacje paliwowe i magazynowanie paliw, instalacje odprowadzające spaliny, pomieszczenia kotłowni oraz warunki wykonania i odbioru kotłowni. W książce przedstawiono zasady obliczeń wykonywanych przy projektowaniu kotłowni.
-
Ocena sił koniecznych do ciągnięcia węża gumowego z wodą
PublicationPrzeprowadzono analizę obciążeń działających na pracownika podczas wleczenia węża gumowego z wodą oraz wykonano doświadczalne badania wartości sił występujących podczas realizacji tego zadania. Dokonano krytycznej oceny wyników pod względem zgodności zmierzonych wartości sił z wymaganiami przepisów prawa obowiązujących w odniesieniu do BiHP.
-
Projekty grupowe jako przygotowanie do współpracy w zespołach wirtualnych
PublicationArtykuł dotyczy zastosowania metody uczenia się poprzez realizację projektów i uczenia się zespołowego, które przedstawiono na przykładzie przedmiotu Projekt grupowy prowadzonego na studiach II stopnia z zakresu ICT (technologii informacyjno-komunikacyjnych). Zaprezentowano założenia i strukturę przedmiotu, koncentrując się na kontekstowym charakterze realizowanych projektów i analogiach do zadań realizowanych w firmach w rzeczywistych...
-
Przegląd metod produkcji regeneratu gumowego oraz możliwości jego zastosowania
PublicationRecykling materiałowy odpadów gumowych nabiera obecnie coraz większego znaczenia, stanowiąc alternatywę dla powszechnie stosowanego w Polsce odzysku energetycznego. W artykule zaprezentowano przegląd historyczny oraz obecny stan wiedzy w dziedzinie regeneracji odpadów gumowych. Publikacja zawiera charakterystykę najczęściej stosowanych metod dewulkanizacji odpadów gumowych oraz prezentuje możliwości wykorzystania regenerowanej...
-
Zastosowanie kozłów oporowych na bocznicach kolejowych
PublicationNa bocznica kolejowych tory kolejowe muszą być zakończone kozłem oporowym,a obecnie obowiązujące przepisy nakazują uzyskanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji tych budowli. W przypadku powszechnie stosowanych kozłów stałych wymagane jest zastosowanie zasypki Ŝwirowej przed kozłem, w celu zatrzymania składu wagonów. W kozłach samohamujących energia pochłaniana jest przez zderzak lub tarcie wywołane szczękami zacisków zderzaka....
-
Wpływ polietylenu szczepionego bezwodnikiem maleinowym oraz sił ścinających na właściwości mieszanin polietylen wysokiej gęstości-miał gumowy
PublicationScharakteryzowano wpływ kompatybilizatora w postaci polietylenu szczepionego bezwodnikiem maleinowym na właściwości mieszanin PE-HD–miał gumowy. Kompozycje termoplastyczne zawierające 50 cz. mas. rozdrobnionych odpadów gumowych, otrzymano przy użyciu współbieżnej wytłaczarki dwuślimakowej. Poziom sił ścinających generowanych podczas mieszania, regulowano za pomocą zmian prędkości obrotowych ślimaków. Przeprowadzono charakterystykę...
-
Zwarcia łukowe w rozdzielnicach osłoniętych i sposoby ograniczania ich skutków
PublicationW artykule przedstawiono zagadnienie związane z jednym z najpoważniejszych zakłóceń pracy urządzeń rozdzielczych, jakim są zwarcia łukowe. Podano możliwe przyczyny oraz miejsca powstawania zwarć i towarzyszące im zjawiska. Zwrócono uwagę na zagrożenia, jakie za sobą niosą, a także przedstawiono sposoby mające na celu zminimalizowanie przyczyn powstawania zwarć, a w przypadku ich wystąpienia, ograniczenie zagrożeń związanych z...
-
Baseny, nieco inne podejście do problemu (baseny domowe i przydomowe)
PublicationOmówiono aktualne tendencje w budowie basenów. Przedstawiono rozwiązania współczesnych basenó przydomowych. Wyposażenie dodatkowe basenów oraz urządzenia spełniające niektóre ich funkcje.