Filters
total: 1359
-
Catalog
- Publications 815 available results
- People 73 available results
- Inventions 4 available results
- Projects 4 available results
- Laboratories 7 available results
- Research Teams 7 available results
- Research Equipment 10 available results
- e-Learning Courses 427 available results
- Events 11 available results
- Offers 1 available results
displaying 1000 best results Help
Search results for: WIARYGODNOŚĆ OPROGRAMOWANIA
-
Licencjonowanie oprogramowania
PublicationWolne i otwarte oprogramowanie przeżywa ostatnimi laty rozkwit. Co raz więcej przedsiębiorstw komercyjnych opiera rozwój swoich firm na otwartym oprogramowaniu. Zarówno mali, jak i duzi gracze mają świadomość komplikacji współczesnych systemów i niemożności samodzielnego ich rozwoju. Z pomocą przychodzi otwarte podejście do wytwarzania oprogramowania. Wymaga to jednak pewnego zrozumienia uwarunkowań prawnych, a w szczególności...
-
Wiarygodność przedsiębiorstwa jako wartość ekonomiczna
PublicationArtykuł stanowi prezentację czynników ekonomicznych wpływających na wiarygodność podmiotów gospodarczych. W ten sposób aspekty ekonomiczno- finansowe zostały przełożone na wartości opisujące podmioty gospodarcze w kategoriach socjologiczno - psychologicznych. Istnieje zatem możliwość wykorzystania relacji personalnych w zbiorowości podmiotów gospodarczych oraz posługiwania się kategoriami wartości, moralności i etyki w stosunkach...
-
Wiarygodność przedsiębiorstwa jako wartość ekonomiczna.
PublicationArtykuł stanowi studium pojęcia wiarygodności. Ukazuje znaczenie wiarygodności jako wartości podmiotów gospodarczych warunkującą swobodę działalności na rynku. Pojęcie wiarygodności jest analizowane pod kątem najważniejszych determinantów, mianowicie równowagi finansowej, ryzyka finansowego i celów finansowych przedsiębiorstwa.
-
Wiarygodność integracji sieciowych usług biznesowych
PublicationW artykule kompleksowo zaprezentowano szerokie spektrum usług biznesowych dostępnych w ogólnie pojętej sieci Internet. Na przykładach witryn portali handlowych (usługi komercyjne), sieci dostępowych (platformy komunikacyjne) oraz portali bankowych (płatności) zaprezentowano model dostępności do usług operacyjnych zarówno z platform mobilnych jak i związanych z infrastrukturą stacjonarną. Pokazano możliwości wzajemnej integracji...
-
Proces wytwarzania oprogramowania
PublicationPraca wprowadza w zagadnienia organizacji procesu wytwórczego, omawia uznanestandardy procesu i ich wykorzystanie w przedsiębiorstwie. Omówienie podsta-wowych problemów prowadzenia projektu informatycznego poszerzono o krótkąprezentację dwu istotnych, choć rzadziej prezentowanych, zagadnien: politykiprowadzenia projektu oraz etyki w realizacji projektu informatycznego.
-
Technologie wytwarzania oprogramowania
PublicationPraca poświęcona została dwóm najpowszechniejszym współcześnie technologiomwytwórczym - podejściu strukturalnemu i obiektowemu. W obu przypadkach omó-wienie skupia się na zagadnieniach i metodach modelowania i projektowania,w obu też jest ono bogato ilustrowane przykładami.
-
Strategia zapewnienia jakości oprogramowania.
PublicationW referacie zaproponowano strategię zapewnienia jakości oprogramowania, bazując na działaniach w następujących obszarach: określenie definicji jakości oraz sposobu weryfikacji jej osiągnięcia; dobór technik dotyczących poprawy produktu; poprawa procesu wytwarzania oprogramowania; podnoszenie kultury jakości organizacji.
-
Tradycyjne cykle życia oprogramowania
PublicationPraca prezentuje uznane i powszechnie stosowane cykle wytwarzania i ewolucjioprogramowania systemów informatycznych, takie jak cykl klasyczny (kaskado-wy), model V wytwarzania z zapewnianiem jakości, prototypowanie wymagań, mo-del spiralny i przyrostowy. Nieduży przykład ilustruje sposób doboru strate-gii wytwarzania.
-
Współczesne cykle wytwarzania oprogramowania
PublicationPraca omawia inne stosowane współcześnie cykle wytwórcze. Do dyskusji wybra-ne zostały modele, których wykorzystanie przynosi satysfakcjonujące rezulta-ty (wytwarzanie obiektowe, ponowne użycie oprogramowania z wykorzystaniemkomponentów i wzorców, ponowna inżynieria systemów), podejścia, których sto-sowanie nie jest oceniane jednoznacznie (jak to ma miejsce w wypadku metody-ki SSM Checklanda) oraz modele uważane, obok wymienionych,...
-
Przegląd miar oceny oprogramowania
PublicationProblem oceny oprogramowania istnieje od momentu pojawienia się pierwszego programu komputerowego. Historycznie miary jakości oprogramowania miały zupełnie inne przeznaczenie, gdyż skupiały się na częstotliwości defektów lub błędów oprogramowania. Błędnie bazowało to na założeniu, że jakość oprogramowania to brak błędów. Stąd też używano prostej statystyki typu liczby błędów, wykrytych w określonym przedziale czasu (np. rocznym)...
-
Ocena czynników kształtujących wiarygodność internetowych serwisów handlowych
PublicationW artykule przedstawiono przebieg i wyniki badań przeprowadzonych w latach 2005-2007 wśród polskich użytkowników Internetu. Efektem tych badań jest model obrazujący wpływ takich czynników, jak użyteczność (w sensie informatycznym), jakość zawartości informacyjnej serwisu WWW oraz czynniki kulturowe na wiarygodność handlowego serwisu internetowego postrzeganą subiektywnie przez klienta detalicznego. Autorzy starali się również wykazać...
-
Programowanie strukturalne
PublicationCelem niniejszej książki jest przedstawienie wybranych metod programowania strukturalnego, tzn. takich, które prowadzą do poprawnej struktury, poprawy jakości oprogramowania oraz zwiększenia efektywności programistów. Może ona służyć jako podręcznik akademicki wykorzystywany na podstawowych kursach inżynierii oprogramowania. Zainteresuje również wszystkich tych, którzy zajmują się programowaniem amatorskim i chcą poszerzyć swoją...
-
Pomiar rozmiaru i prcochłonności oprogramowania
PublicationZależność pomiędzy rozmiarem wytworzonego oprogramowania a pracochłonnością jest istotną wskazówką dla skutecznego planowania procesu wytwórczego oraz konstruowania harmonogramów. W referacie skupiono się na fragmencie tego problemu dotyczącą miar oraz technik pomiaru rozmiaru i pracochłonności związanych z realizacją przedsięwzięcia informatycznego. Przedstawiono główne miary rozmiaru i pracochłonności oraz zaprezentowano narzędzie...
-
Aspekty metodologiczne interdyscyplinarnej inżynierii oprogramowania
PublicationInterdyscyplinarna inżynieria oprogramowania jest nowym nurtem w inżynierii oprogramowania, który ma prowadzić do rozwiązania istniejących problemów poprzez badanie natury zjawisk i technik projektowych w kontekście interdyscyplinarnym. W referacie zidentyfikowano podstawowe zagadnienia metodologiczne, które należy wziąć pod uwagę w celu efektywnego prowadzenia badań oraz przeprowadzono ich dyskusję. Następnie podjęto próbę wyodrębnienia...
-
Uniwersyteckie Centrum Kompetencyjne Technologii Oprogramowania
PublicationPoniższy rozdział stanowi rodzaj case study, gdzie na przykładzie Uniwersyteckiego Centrum Kompetencyjnego Technologii Oprogramowania funkcjonującego przy Politechnice Gdańskiej przedstawiona została koncepcja powoływania i funkcjonowania centrów rozwijania technologii informatycznych tworzony przy uczelniach wyższych przy współpracy z partnerami biznesowymi. Przedstawione zostały potrzeby powoływania takich jednostek organizacyjnych,...
-
Internetowy system oceny jakości oprogramowania
PublicationPrzedstawiono nową wersję systemu oceny jakości oprogramowania QES), zrealizowaną w technologii WWW. QES charakteryzuje się bardziej elastycznym modelem jakości oraz zawiera znacznie większą funkcjonalność niż jego poprzednik (SOJO). Pozostawia użytkownikowi dużą swobodę oceny konkretnego procesu wytwarzania lub produktu wynikającego z tego procesu. Zapewnia możliwość porównania jakości różnych metodologii lub szczegółowych rozwiązań....
-
Trendy, wyzwania w inżynierii oprogramowania
PublicationWywiad z prof. Januszem Górskim.
-
Platforma KASKADA - proces wytwarzania oprogramowania
PublicationZostał przedstawiony proces wytworzenia Platformy KASKADA służącej do przetwarzania strumieni multimedialnych w rozproszonym środowisku superkom-putera. Przedstawiono wymagania dotyczące Platformy, a następnie opisano przyjętą metodykę wytwarzania. Opi-sano przebieg poszczególnych iteracji procesu. Przedsta-wiono proces wytwarzania usług, od implementacji algo-rytmu, przez wdrożenie na Platformę, aż po akceptację i udostępnienie...
-
Oprogramowanie mobilnego komunikatora multimedialnego
PublicationArtykuł przedstawia efekty prac nad stworzeniem oprogramowania dla mobilnego komunikatora multimedialnego. Projektowane urządzenie ma umożliwić użytkownikom swobodną komunikację (tekstową, głosową, wideo) oraz możliwość lokalizowania innych użytkowników dzięki działającej w tle wymianie informacji o pozycji. W referacie zaprezentowano architekturę systemu oraz oprogramowania stworzonego w środowisku Qt realizującego założoną funkcjonalność....
-
Metodologia i techniki programowania
PublicationKsiążka jest syntetycznym wprowadzeniem do technik programowania. Omawia podstawowe trendy rozwoju metodologii wytwarzania oprogramowania, takie jak: metody strukturalne, obiektowe, narzędzia CASE, standaryzacje programów i ocenę złożoności oprogramowania. Pokazuje również, jak projektować kodować, testować i uruchamiać programy, aby były niezawodne i efektywne. Naszkicowano w niej możliwości środowisk wytwarzania oprogramowania....
-
Zasady programowania w Internecie
PublicationPrzedstawiono środowisko Internetu widziane z punktu widzenia programisty. Wprowadzono model trójwarstwowej aplikacji WWW, jakonajczęściej spotykanego przykładu programowania w środowisku Internetu. Wymieniono główne zadania programisty w ramach każdej z warstw i opisano przykładowe narzędzia realizacji tych zadań - technologie i języki.
-
Mechanizm zapewniania wiarygodności stron internetowych
PublicationZapewnieni wiarygodności danych w Internecie to ważne zagadnienie współczesnej informatyki. Dynamiczny rozwój globalnej sieci komputerowej pociąga za sobą zarówno ogromne korzyści, jak i poważne zagrożenia. W artykule przedstawiono niektóre mechanizmy zapewniania wiarygodności stron WWW takie jak podpis cyfrowy, kryptograficzne podpisywanie mikrotreści czy pieczęcie kontrolne. Opisano wykonany system realizujący mechanizm pieczęci...
-
Pomiar wiarygodności internetowych serwisów handlowych
PublicationRozwój handlu internetowego jest odpowiedzią na zapotrzebowanie klientów na tę formę dystrybucji towarów i usług. Z tego powodu, zarządzanie witryną sklepu internetowego, w celu zwiększenia jej wiarygodności, a co za tym idzie - konkurencyjności, jest ważnym zadaniem stojącym przed podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą w sieci. Celem niniejszej pracy było zaproponowanie nowej metody oceny wiarygodności serwisów WWW. Badanie...
-
Ryzyko etyczne w procesie wytwarzania oprogramowania
PublicationPraca rozpatruje współczesne problemy wytwarzania oprogramowania. Jednym zesposobów ich rozwiązywania jest uwzględnienie zagadnien ryzyka etycznego, rozumianego jako zagrożenia, jakie dla sukcesu przedsięwzięcia stwarzają problemy etyki podejmowanych decyzji, odstępstwa od obowiązującego prawa, uwarunkowań polityki projektu, wpływu projektu na ludzi biorących w nim u- dział i otaczających go. Autorzy przytaczają niektóre...
-
Zastosowania metody HAZOP w inżynierii oprogramowania.
PublicationArtykuł przedstawia HAZOP - metodę analizy modeli systemów oraz jej zastosowania w dziedzinie inżynierii oprogramowania do identyfikacji błędów obecnych w modelach. Omawiane są różne obszary stosowalności związane z różnymi klasami błędów: defektów modelowania, zdarzeń niebezpiecznych dla otoczenia systemu oraz zagrożeń związanych z zabezpieczeniem systemu. Artykuł prezentuje również dotychczasowy stan badań związanych...
-
RDQC - sterowana wymaganiami kontrola jakości oprogramowania
PublicationArtykuł omawia metodę RDQC sterowania jakością wytwarzanego oprogramowania w oparciu o zbiór stawianych mu wymagań. W tym celu dokonywana jest specyfikacja wymagań wobec oprogramowania, stanowiąca następnie podstawę dla wybrania najbardziej istotnych charakterystyk jakościowych. W kolejnych fazach procesu wytwórczego wybrane charakterystyki podlegają kontroli - poprzez interpretację odpowiedzi na przypisane im pytania i pomiary...
-
Druga edycja Konferencji Inżynierii Oprogramowania beIT
PublicationW dniach 18–20 marca 2016 roku na Wydziale Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki odbyła się II Konferencja Inżynierii Oprogramowania beIT. Podobnie jak pierwszą edycję Konferencji beIT, tegoroczne spotkanie zorganizowało Koło Naukowe Zarządzanie IT przy wsparciu Katedry Inżynierii Oprogramowania, WETI oraz JM Rektora PG. Do przeprowadzenia 15 warsztatów, 4 sesji dyskusyjnych round tables oraz 5 wykładów organizatorzy zaprosili...
-
Logika opisowa jako język modelowania oprogramowania
PublicationW referacie pokazano zastosowanie logiki opisowej do opisu wybranych ontologii pojawiajcych si w inynierii oprogramowania, wymagajcych wsparcia ze strony inynierii wiedzy. Omówione zagadnienia to: inynieria wymaga, opis architektury oprogramowania wysokiego poziomu, opis projektu systemu i ontologia kodu programu. Wskazano zastosowanie systemów wnioskujcych (ang. knowledge reasoner) do automatycznego odkrywania wiedzy w systemach...
-
Wybrane zagadnienia licencji na oprogramowanie
PublicationW rozdziale przedstawione zostały wybrane zagadnienia licencji na oprogramowanie obejmujące uwarunkowania prawne, niejawne elementy licencji, praktykę tworzenia umów licencyjnych i konsekwencje naruszania umów licencyjnych. Zaprezentowane zostały także wyniki badania mającego na celu poznanie poziomu wiedzy, praktyk związanych z czytaniem i rozumieniem licencji oraz opinii użytkowników na temat licencji. Końcowa część rozdziału...
-
Wykonanie i oprogramowanie robota kroczącego
PublicationJednym z najpopularniejszych robotów kroczących jest robot o sześciu nogach – heksapod. Artykuł przedstawia projekt, wykonanie i oprogramowanie heksapoda. Sterowanie robotem polega na odpowiednim ustawieniu wartości wychylenia serwomechanizmów, które dają możliwość poruszania się poszczególnych odnóży. W urządzeniu sterującym zaimplementowano różne typy chodu robota.
-
Współbieżność w obiektowych językach programowania.
PublicationPraca przedstawia koncepcje współbieżności i ich implementacje w językach programowania. Analizuje się efektywność rozwiązań i zwraca uwagę na problemy dotąd nierozwiązane.
-
Wiarygodność i zaufanie jako fundamenty budowania relacji w e-biznesie
PublicationInternet będący dla niektórych synonimem nowoczesności, dla innych jego użytkowników stał się codziennym narzędziem pracy, służącym do poszukiwania informacji o potencjalnych parterach biznesowych oraz komunikowania się z nimi. Z tego powodu odpowiedź na pytanie jak oceniana jest wiarygodność informacji internetowej, oraz jakim modyfikacjom podlega komunikacja zapośredniczona przez komputer (computer mediated communication) w porównaniu...
-
Wpływ internetu na percepcję wiarygodności informacji.
PublicationDzięki szybkiemu rozwojowi technologicznemu Internet jest powszechnie dostępny i stał się obok prasy, radia i telewizji, nowym medium komunikacji masowej, postrzeganym przez użytkowników jako nowe, atrakcyjne źródło pozyskiwania informacji.Z dotychczasowych, klasycznych badań wynika bezpośrednia zależność między oceną źródła informacji a percepcją jej wiarygodności. Najnowsze badania, dotyczące komunikacji przy użyciu sieci komputerowych,...
-
Metoda TrustCritic oceny wiarygodności sklepów internetowych
PublicationW artykule przedstawiono metodę oceny wiarygodności sklepów internetowych TrustCritic. Powszechnie występujące nadużycia w handlu elektronicznym sprawiają, że zaufanie do przedsiębiorcy staje się kluczowym czynnikiem decyzji konsumentów. Przedsiębiorca narażony jest na niezgodność z prawem, utratę wizerunku i klientów. Artykuł omawia problematykę nadużyć w sferze e-biznesu oraz proponuje wielokryterialny model oceny sklepu internetowego,...
-
Zwiększanie wiarygodności procesu konsolidacji chmur punktów
PublicationW pracy przedstawiono opis procesu konsolidacji chmur punktów oraz opis dwóch wybranych metod rejestracji: AA3DM i FPFH. Dla tych metod przedstawiono metryki pomiarowe oraz wyniki pomiaru dokładności dopasowania i wydajności procesu rejestracji. Opisano metodę integracyjną pozwalającą na zwiększenie wiarygodności tego procesu oraz wymieniono osiągnięte korzyści z jej stosowania.
-
Strategia doboru oprogramowania optymalizacji transportu - przykład aplikacyjny
PublicationW artykule pokazano praktyczne wdrozony w praktyce przemysłowej komputerowo wspomagany system optymalizacji transportu. Na wstepie scharakteryzowano wyjsciową sytuację decyzyjną przedsiebiorstwa w połączeniu z jego parametrami logistycznymi. Z kolei pokazano techniki i narzedziaorganizacji projektu IT z wykorzystaniem modeli referencyjnych ładu korporacyjnego, na przykłądzie kaskadowego modelu życia systemu IT, procesowo-projektowej...
-
Identyfikacja modułów oprogramowania na poziomie kodu maszynowego
PublicationPoruszono zagadnienia porównywania elementów programów w postaci kodów binarnych. Identyfikacja podobnych do identycznych fragmentów kodu w różnych programach może stanowić podstawę do wyodrębnienia tych kodów i nadania im postaci bibliotek powszechnego użytku. W artykule pokazano wybrane metody identyfikacji takich modułów, jak również przeedstwaiono aplikację używaną do porównywania modułów oprogramowania.
-
Ryzyko etyczne w procesie wytwarzania oprogramowania [online]
PublicationW artykule rozpatrywane są współczesne problemy wytwarzania oprogramowania. Jednym z możliwych sposobów ich rozwiązywania jest uwzględnienie w procesie wytwarzania zagadnień ryzyka etycznego, rozumianego jako zagrożenia, jakie dla sukcesu przedsięwzięcia stwarzają problemy etyki podejmowanych decyzji, odstępstwa od obowiązującego prawa, uwarunkowań polityki prowadzenia projektu, wpływu projektu na ludzi, biorących w nim udział...
-
Model zarządzania zasobami oprogramowania w organizacjach gospodarczych
Publication.
-
Nowe podejście do oceny szacowania złożoności oprogramowania
PublicationW tej publikacji przedstawione zostały metody szacowania złożoności oprogramowania oraz ich proponowane modyfikjacje. Szacowanie złożoności jest niezbędne podczas realizacji projektu informatycznego w celu określenia jego kosztów związanych z koniecznością wykorzystania zasobów, by w rezultacie mozna było uzyskać zamierzony efekt, jakim jest dostarczenie klientowi satysfakcjonującego go produktu. Najpierw przedstawiony został teoretyczny...
-
Analiza możliwości poprawy wydajności oprogramowania systemów sieciowych
PublicationZaprezentowano dwie metody poprawy wydajności aplikacji sieciowych: zmiana priorytetu aplikacji poprzez przeniesienie jej do przestrzeni kernela oraz wykorzystanie wielordzeniowej natury nowych procesorów. Wskazano, że zmiana priorytetu aplikacji poprzez przeniesienie jej do przestrzeni kernela wiąże się z ryzykiem utraty stabilności jądra systemu. Wykorzystanie tej metody związane jest również z niebagatelnym nakładem inżynierskim...
-
STEVAL-MKI063V1, Przykład oprogramowania akcelerometrui magnetometru LSM303DLH
PublicationW artykule opisano moduł STEVAL-MKI1063V1 oparty na układzie LSM303DLHzawierającym akcelerometr i magnetometr oraz przedstawiono sposób komunikacji z nim z poziomu komputera PC na przykładzie aplikacji napisanej w języku C++/CLI (.NET).
-
Monitorowanie systemów wieloagnetowych z uzyciem oprogramowania Nagios
PublicationPrzyjęte rozwiązanie polega na rozszerzeniu Nagios w części dotyczącej jego wtyczek o jedną komendę (parallel_check), która pozwoli wielokrotnie – zamiast jednokrotnie – wykonać zdefiniowany dla elementu program testujący. Dodatkowo wykorzystuje się przy tym fakt, że pole address w definicji hosta nie jest interpretowane, a jedynie przechowywane i udostępniane przez Nagios. Wymienione elementy pozwalają na skonstruowanie warstwy...
-
Zaufanie i wiarygodność w komunikacji rynkowej jako podstawa budowania kapitału przedsiębiorstwa
PublicationCelem artykułu jest próba syntezy poglądów przedstawicieli nauki na temat znaczenia zaufania i wiarygodności w komunikacji rynkowej w procesie budowania kapitału przedsiębiorstwa. Przeprowadzona analiza literatury przedmiotu oraz wyników badań wtórnych dotyczących badanego zagadnienia wykazała, że zaufanie stanowi podstawę tworzenia wiarygodności firmy, co w efekcie przekłada się na budowanie kapitału przedsiębiorstwa. Celem poznawczym...
-
BUDOWA I OPROGRAMOWANIE PRZENOŚNEGO SPEKTROMETRU RAMANA
PublicationW pracy przedstawiono budowę oraz zasadę działania przenośnego spektrometru Ramana, przygotowywanego w Katedrze Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Politechniki Gdańskiej. Opisano format plików *.SPC, który jest wykorzystywany przez oprogramowanie sterujące budowanym spektrometrem oraz stosowany przez większość komercyjnych aplikacji przeznaczonych do analizy widm Ramana. Przedstawiono podstawowe metody parametryzacji rejestrowanych...
-
Budowa i oprogramowanie przenośnego spektrometru ramana
PublicationW pracy przedstawiono budowę oraz zasadę działania przenośnego spektrometru Ramana, przygotowywanego w Katedrze Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Politechniki Gdańskiej. Opisano format plików *.SPC, który jest wykorzystywany przez oprogramowanie sterujące budowanym spektrometrem oraz stosowany przez większość komercyjnych aplikacji przeznaczonych do analizy widm Ramana. Przedstawiono podstawowe metody parametryzacji rejestrowanych...
-
TECHNOLOGIA RADIA PROGRAMOWALNEGO – SPRZĘT I OPROGRAMOWANIE
PublicationTechnologia radia programowalnego (ang. Software Defined Radio) jest nowoczesnym rozwiązaniem umożliwiającym realizację urządzeń pracujących w różnego rodzaju systemach łączności radiowej. W pracy zaprezentowano zagadnienia dotyczące koncepcji realizacji radia programowalnego. Zaprezentowano budowę dwóch przykładowych platform sprzętowych do realizacji radia programowalnego. Przedstawiono również architekturę oprogramowania stosowaną...
-
Zasady programowania i projektowania obiektow aquaparków.
Publication -
Rozwój technologii komunikowania masowego a ocena wiarygodności informacji
Publication -
Projekt systemu nagłośnieniowego z wykorzystaniem oprogramowania CATT-Acoustic.
PublicationW niniejszej pracy zawarto projekt modelu akustycznego sali audytoryjnej oraz weryfikację charakterystyk pola akustycznego tego modelu w oparciu o program CATT-Acoustic. W pracy przedstawiono również projekt systemu nagłośnienia modelowanej sali audytoryjnej, który z punktu widzenia właściwości akustycznych powinien zapewnić jak najlepszą zrozumiałość mowy. Dokonano analizy porównawczej pola akustycznego bez oraz z zaimplementowanym...