Filters
total: 1113
-
Catalog
- Publications 857 available results
- Journals 3 available results
- Publishing Houses 1 available results
- People 68 available results
- Inventions 21 available results
- Projects 29 available results
- Laboratories 2 available results
- Research Teams 4 available results
- Research Equipment 4 available results
- e-Learning Courses 105 available results
- Events 17 available results
- Open Research Data 2 available results
displaying 1000 best results Help
Search results for: pojazdy podwodne
-
Technologia Betonów II 2023/24
e-Learning CoursesZaawansowana technologia betonu. Betony specjalne i specjalne techniki betonowania: fibrobetony betony architektoniczne, lekkie betony kruszywowe, SCC, betonowanie podwodne.
-
Model procesu hamowania w pojeździe hybrydowym
PublicationW tradycyjnym procesie hamowania cała energia kinetyczna pojazdu jest rozpraszana do otoczenia w postaci energii cieplnej. W pojazdach hybrydowych istnieje możliwość odzyskania części tej energii przez przekazanie do akumulatorów i wykorzystania jej do napędu pojazdu. W pracy przedstawiono model energetyczny procesu hamowania pojazdu hybrydowego w układzie szeregowym, stosując metodę grafów wiązań (GW). Stosując konwencję GW podano...
-
Projekt i budowa dwupłaszczowych zbiorników stalowych dużej pojemności
PublicationOmówiono problemy związane z wykonaniem projektu oraz wynikłe podczas budowy dwóch zbiorników o pojemności 75000 m3 każdy. Zbiorniki na ropę naftową zaprojektowane były przez Politechnikę Gdańską i wybudowane w Mozyrze na Białorusi. Zbiorniki mają podwójne dna i podwójne płaszcze aby chronić środowisko naturalne przed awaryjnymi wyciekami ropy naftowej.
-
new analogues of agmatine with higher activity to imidazoline receptors
PublicationOpracowano syntezę nowych pochodnych imidazoliny, będących kompilacją struktury agmatyny i imidazoliny w wyniku zaprojektowanej przez nas drogi syntezy. Kluczowymi substratami w syntezie były pochodne 1,2,4 -triaminobutanu, otrzymane z chronionego kwasu glutaminowego. Otrzymane nowe pochodne imidazoliny wykazywały zróżnicowane powinowactwo do receptorów imidazolinowych I1, I2 oraz do receptorów alfa -adrenergicznych.
-
Zdzisław Kowalczuk prof. dr hab. inż.
PeopleZdzislaw Kowalczuk received his M.Sc. degree in 1978 and Ph.D. degree in 1986, both in Automatic Control from Technical University of Gdańsk (TUG), Gdańsk, Poland. In 1993 he received his D.Sc. degree (Dr Habilitus) in Automatic Control from Silesian Technical University, Gliwice, Poland, and the title of Professor from the President of Poland in 2003. Since 1978 he has been with Faculty of Electronics, Telecommunications and Informatics...
-
Submerged object imaging using virtual reality modeling language.
PublicationArtykuł przedstawia sposób wykorzystania języka opisu wirtualnej rzeczywistości w archeologii podwodnej. Przedstawiono propozycję wizualizacji objektów znajdujących się na dnie morskim, a w szczególności zaprezentowano technikę rekonstrukcji obrazu trójwymiarowego z danych pochodzących z sonaru wielowiązkowego.
-
Obliczenia numeryczne konstrukcji dna jachtu podczas wejścia na mieliznę
PublicationPozytywne zmiany w dostępie do żeglarstwa, które dokonały się w ostatnim dziesięcioleciu spowodowały wzrost liczby osób uprawiających ten sport. Przepisy, wg których projektowane są jachty nie stawiają żadnych wymagań wytrzymałości konstrukcji na wypadek kolizji jednostki z dnem. Z doświadczenia wiadomo, że wejście jachtu na piaszczystą mieliznę nie musi powodować uszkodzeń, jednak kolizja z podwodną skałą w szkierach szwedzkich...
-
Michał Wasilczuk prof. dr hab. inż.
PeopleMichał Wasilczuk received his M.Sc. (1986), Ph.D. (1994) and D.Sc. (2004) from the Gdansk University of Technology. In 2016 was nominated Professor Currently he is a Full Professor and Head of the Department of Machine Design and Automotive Engineering at the Faculty of Mechanical Engineers at GUT Bearing systems and tribology are the main fields of his scientific and engineering interest - starting from the Ph.D. devoted to...
-
TUKAN Development of a submersible semi-autonomous vessel for searching and identification of naval mines and other dangerous objects, code name TUKAN
ProjectsProject realized in Institute of Ocean Engineering and Ship Technology according to DOB-BIO11/06/02/2020 agreement from 2021-12-16
-
Marek Galewski dr hab. inż.
PeopleMgr inż. - 2002r. - Politechnika Gdańska; Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki; Automatyka i RobotykaDr inż. - 2007r. - Politechnika Gdańska; Wydział Mechaniczny; Budowa i eksploatacja maszynDr hab. inż. - 2016r. - Politechnika Gdańska; Wydział Mechaniczny; Budowa i eksploatacja maszyn Dotychczasowe i planowane obszary badań: Redukcja drgań podczas obróbki frezowaniem i toczeniem Zastosowanie zmiennej prędkości...
-
Nowe rozwiązania zaopatrzenia w wodę wydmy Helgoland
PublicationRozwiązanie rurociągu podwodnego, bezwykopowe, realizowane z brzegu, oparte o najnowsze rozwiązania materiałowe.
-
Uwarunkowania obsługi transportowej miast elektrobusami na przykładzie Sopotu
PublicationPojazdy o napędzie elektrycznym stanowią jeden z filarów realizacji polityki zrównowa-żonej mobilności w miastach i aglomeracjach. Ponad stuletnie doświadczenia w eksploatacji tramwajów, trolejbusów i miejskich kolei elektrycznych zdeterminowały kierunki rozwoju technologicznego tych środków transportu oraz zakres ich wykorzystania w realizacji potrzeb przewozowych mieszkańców obszarów zurbanizowanych. Rozwój nowoczesnych technologii...
-
Pochodne akrydyny/akrydonu Synthesis and biological examination new functionalized of acridine/acridone derivatived as potential anticancer compounds with a special attention of melanoma and neuroblastoma
ProjectsProject realized in Department of Organic Chemistry according to UMO-2014/13/B/NZ7/02234 agreement from 2015-01-28
-
Analiza wymagań sprzętowych dla bezkontaktowego system pomiaru położenia przewodu jezdnego sieci trakcyjnej do celów diagnostycznych
PublicationZwiększanie mocy pojazdów trakcyjnych oraz podnoszenie ich prędkości sprawia, że rosną wymagania techniczne jakie musi spełniać sieć trakcyjna jezdna. Można tutaj wymienić zarówno te związane z koniecznością dostarczenia odpowiedniej mocy do pojazdu, jak i wymagania związane z parametrami geometrycznymi samej sieci. Zapewnienie właściwej geometrii sieci jezdnej jest ściśle powiązane z pojęciem jej diagnostyki technicznej. Wśród...
-
POJAZDY MECHANICZNE 2022/2023 - Nowy
e-Learning Courses -
Janusz Kozak prof. dr hab. inż.
PeopleJanusz KOZAK Born 04.07.1953 Puck, Poland Intermediate school” Technikum Budowy Okrętów „Conradinum” Gdansk, 1973. Graduated on Faculty of Shipbuilding of Gdańsk University of Technology, Poland, 1978. Employed: From 1978 - Gdynia Shipyard 1978 as designer, from 1980 as a specialist in Chair of Technology in Faculty of Shipbuilding of Gdańsk University of Technology, 1993 as assistant, PhD (1993), “Method for assessment...
-
The influence of different expression of CYP3A4 izoenzymes on metabolic pathway derivatives in human hepatoma cells
PublicationCelem przeprowadzonych badań było określenie różnic w metabolizmie pochodnych C-857 i C-1748 w komórkach ludzkiego nowotworu wątroby HepG2 oraz określenie wpływu na ich biotransformację w podwyższonej ekspresji izoenzymu CYP3A4 w tejże linii. Uzyskane wyniki wskazały, że związek C-857, jak również C-1748 metabolizuje w komórkach HepG2 oraz Hep3A4 do wielu reaktywnych, niestabilnych metabolitów. Różnice w biotransformacji były bardzo...
-
Programy symulacyjne jako narzędzia wspierające proces rekonstrukcji wypadków drogowych
PublicationObecnie można zauważyć dynamiczny rozwój narzędzi komputerowych wykorzystywanych w procesie rekonstrukcji wypadków drogowych. Artykuł przedstawia i opisuje programy symulacyjne, które stanowią odrębną grupę wśród tego typu oprogramowania. Obejmują swym działaniem całą dyscyplinę wypadków drogowych w przeciwieństwie np. do programów rysunkowych czy fotogrametrycznych skupiających się wyłącznie na wąskim wycinku tej dyscypliny. Dają...
-
Analiza zachowań użytkowników dróg na przejściach dla pieszych na podstawie badań terenowych
PublicationJak wynika z analiz statystyk wypadki z udziałem pieszych stanowią około trzydziestu procent wszystkich wypadków w Polsce. Przyczyny wypadków są bardzo złożone i bardzo trudne do jednoznacznego określenia. Niejednokrotnie przyczyny występują po stronie użytkowników dróg, ale mogą być wynikiem błędów projektowych lub złego stanu pojazdów. W tym celu, bardzo ważne jest przeanalizowanie każdej płaszczyzny z systemu człowiek – pojazd...
-
Piotr Chrostowski dr hab. inż.
PeoplePiotr Chrostowski – specjalizuje się w zagadnieniach infrastruktury transportu kolejowego. Główne kierunki działalności naukowej dotyczą właściwości mechanicznych elementów nawierzchni torowej oraz problematyki identyfikacji i oceny układów geometrycznych dróg szynowych z wykorzystaniem technik GNSS. W roku 2004 Uzyskał stopień magistra inżyniera na kierunku Budownictwo w specjalności Inżynieria Kolejowa na Wydziale Inżynierii...
-
Metody pomiarowe stosowane na platformach powietrznych w badaniach geologicznych
PublicationW pracy przedstawiono metody pomiarowe stosowane w pomiarach geologicznych z zastosowaniem platform powietrznych, takich jak samoloty, śmigłowce i bezpilotowe pojazdy (UVA). W wykrywaniu różnego rodzaju złóż bogactw mineralnych stosowana jest metoda magnetometryczna, elektromagnetyczna oraz grawimetryczna.
-
Struktura systemu diagnostycznego ciągnika kołowego
PublicationSystemy diagnostyczne OBD (On Board Diagnosis) są coraz częściej stosowane w pojazdach. Tylko niektóre ciągniki kołowe są wyposażone w systemy diagnostyczne. Dotychczas stosowana diagnostyka pokładowa pojazdów jest silnie związana z wymaganiami emisyjnymi i nie obejmuje innych ważnych funkcji pojazdu. W tworzonym systemie diagnostycznym ciągnika kołowego, ze względu na możliwe skutki przyjęto cztery grupy uszkodzeń: funkcjonalne...
-
Perspektywy obsługi miast autobusami elektrycznymi na przykładzie Sopotu
PublicationW ramach zaostrzających się wymagań dotyczących ochrony środowiska, władze miast poszukują rozwiązań mających na celu ograniczenie emisji zanieczyszczeń. W sektorze transportu, in-nowacyjnym rozwiązaniem umożliwiającym zmniejszenie emisji spalin, jest zastosowanie "czyst-szych" środków transportu miejskiego - elektrobusów. Pojazdy o napędzie elektrycznym stanowią jeden z filarów realizacji polityki zrównoważonej mobilności w miastach...
-
Projektowanie, synteza oraz badanie aktywności biologicznej amidosiarczanowych inhibitorów sulfatazy steroidowej zawierających w swojej konstytucji ugrupowania fosforowe lub wiązania C-F
PublicationWedług Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) estrogeny są jednymi z głównych czynników stymulujących wzrost nowotworów hormonozależnych. Dlatego też, projektowanie oraz synteza nowych, skuteczniejszych środków wpływających na biosyntezę estrogenów stanowi ogromne wyzwanie dla współczesnej medycyny. W ostatnich latach liczne ośrodki naukowe na całym świecie prowadzą intensywne badania związane z poszukiwaniem nowych, skutecznych inhibitorów...
-
Analiza zastosowania gumowych słupków na przejściach przez dwupasowe drogi jednokierunkowe do poprawy brd
PublicationBezpieczeństwo pieszych w Polsce, mimo prowadzonych wielu działań systemowych, nadal pozostawia wiele do życzenia i jest na niepokojąco niskim poziomie. W roku 2018 prawie 24% wypadków stanowiły wypadki z pieszymi, a udział ofiar śmiertelnych w nich stanowi od wielu lat niezmiennie około 30% pieszych. W celu zwiększenia bezpieczeństwa na przejściach dla pieszych znajdujących się na jezdniach o przekroju 2 x 2 zaczęto niedawno...
-
Conceptual methods of old-timer vehicles inspection tests based on current technical inspection methods at vehicle inspection stations
PublicationPrzedstawiono koncepcję metodyki okresowych badań technicznych pojazdów zabytkowych w stacjach kontroli pojazdów.
-
Wpływ miejsca uderzenia w stalową barierę ochronną oraz uwarstwienia gruntu na wartość parametru ASI podczas testu TB11
PublicationBariery stalowe są najczęściej stosowanym rodzajem barier ochronnych. Ich podstawowym zadaniem jest zapobieganie zjechaniu pojazdu z drogi w miejscach szczególnie niebezpiecznych. Bariery stosowane na europejskich drogach muszą spełniać wymagania norm EN 1317. Jednym z najważniejszych parametrów pozwalających klasyfikować bariery ochronne pod kątem zapewnienia stopnia bezpieczeństwa w trakcie incydentu jest wskaźnik intensywności...
-
Katedra Projektowania Okrętów i Robotyki Podwodnej
Research TeamsW Katedrze rozwijane są zagadnienia związane z projektowaniem okrętów, a także projektowaniem i realizacją urządzeń podwodnych.
-
Stepwise development of distributed interactive simulation systems.
PublicationMetoda krokowa pozwala na budowanie wydajnych i skalowalnych systemów symu-lacji rozproszonej obiektów rzeczywistych jak np. pojazdy terenowe, samocho-dy i śmigłowce. Dzięki uwzględnianiu parametrów operacyjnych oraz parametrównarzędzi wizualizacyjnych możliwe jest znaczne ograniczenie liczby komunika-tów przesyłanych między obiektami.
-
Modele typu ''czarna skrzynka'' elektrycznych elementów napędu hybrydowego
PublicationOpisano opracowany przy zastosowaniu grafów wiązań (GW) i równań stanu (RS) model pojazdu hybrydowego. Uzasadniono potrzebę stworzenia uproszczonych modeli maszyn elektrycznych i akumulatora elektrochemicznego i przedstawiono koncepcję modelu w postaci "czarnej skrzynki", w którym uwzględniono jedynie związki między parametrami energetycznymi na wejściu i wyjściu elementu. Podano przykłady zastosowania tego podejścia do modelu...
-
Aleksandra Romanowska dr inż.
PeopleEmployee in the Highway and Transportation Engineering Department at the Faculty of Civil and Environmental Engineering, Gdansk University of Technology, Poland. Her research interests include: modelling of road traffic, road safety, trip generation, transport behaviour and preferences of academic societies, planning sustainable urban mobility. In 2019 she was granted a PhD degree, under the supervision of Prof. Kazimierz Jamroz...
-
Piotr Chrzan prof. dr hab. inż.
PeopleUrodził się w 1954 r. w Sopocie. Jest absolwentem Wydziału Elektroniki Politechniki Gdańskiej (1978). W 1980 r. podjął pracę na Wydziale Elektrycznym w zespole prof. Jerzego Jaczewskiego. W 1988 r. uzyskał stopień naukowy doktora nauk technicznych, habilitację w 1999 r., w zakresie elektrotechniki: energoelektroniki i automatyki napędu, a tytuł profesora w 2017 r. Był promotorem 6 obronionych prac doktorskich (w tym 3 z wyróżnieniem)....
-
Trolejbus versus elektrobus
PublicationW ostatnich latach obserwowalne jest zainteresowanie autobusami elektrycznymi. Wielu osób uważa te pojazdy za przyszłość komunikacji miejskiej i stawia w wątpliwość dalszy rozwój komunikacji trolejbusowej. W artykule przedstawiono analizę porównawczą komunikacji obsługiwanej trolejbusami oraz autobusami elektrycznymi i wykazano wyższość pierwszego.
-
Stanowisko ładowania pojazdu elektrycznego EVCS
Research EquipmentStanowisko ładowania pojazdu elektrycznego EVCS
-
Struktura systemu diagnostycznego cągnika kołowego
PublicationSystemy diagnostyczne OBD (On Board Diagnosis) są coraz częściej stosowane w pojazdach. Tylko niektóre ciągniki kołowe są wyposażone w systemy diagnostyczne. Dotychczas stosowana diagnostyka pokładowa pojazdów jest silnie związana z wymaganiami emisyjnymi i nie obejmuje innych ważnych funkcji pojazdu. W tworzonym systemie diagnostycznym ciągnika kołowego, ze względu na możliwe skutki przyjęto cztery grupy uszkodzeń: funkcjonalne...
-
Uwarunkowania propagacyjne w współczesnej łączności morskiej.
PublicationW pracy omówiono uwarunkowania propagacyjne z akwenami morskimi objętymi współczesną radiokomunikacją morską. Wskazano na znaczne zróżnicowanie propagacji fal radiowych wynikające z konieczności zapewnienia łączności z różnie odległymi akwenami. Powoduje to wykorzystanie różnych zjawisk propagacyjnych i stosowania różnych zakresów fal radiowych w łączności morskiej. Omówiono również uwarunkowania propagacyjne w łączności podwodnej.
-
Czterdzieści lat pracy w dziedzinie hydroakustyki Katedry Systemów Elektroniki Morskiej.
PublicationW artykule przedstawiono przegląd prac wykonywanych w ostatnich latach w Katedrze Systemów Elektroniki Morskiej (poprzednio występującej pod nazwą Katedry Radionawigacji i Katedry Akustyki) dla Marynarki Wojennej RP. Wynikiem tych prac było wyposażenie okrętów i samolotów MW w echosondy, sonary czołowe i boczne, systemy komunikacji podwodnej i specjalistyczną aparaturę pomiarową.
-
Intelligent Autonomous Vehicles Cup 2018
EventsPierwsza edycja zawodów bezzałogowych, autonomicznych pojazdów latających i jeżdżących.
-
Analiza systemu przekazywania energii elektrycznej na drodze indukcyjnej przy dużej szczelinie powietrznej i wysokiej częstotliwości
PublicationZasilanie odbiorników energią elektryczną odbywa się, w dominującej liczbie przypadków, za pośrednictwem przewodów łączących, bądź innych zestykowych układów pośredniczących typu komutatory, odbieraki prądu, itp. W przypadku, gdy energia dostarczana jest do obiektu ruchomego występować mogą niekorzystne zjawiska, takie jak zerwania przewodów jezdnych i doziemienia, iskrzenie, czy niebezpieczeństwo porażenia, gdy taka instalacja...
-
Analiz umov roboty sitkovyh diskiv robota dla pidvodnogo cisenia korpususudna. Avtomatizacia**2003 nr 37 s. 35-38, 3 rys. bibliogr. 6 poz. Analiza warunków pracy tarcz szczotkowych robota do prac podwodnych przy kadłubie statku.
PublicationAnaliza hydrodynamiczna tarcz czyszczących oraz właściwe określenie układusterowania robota podwodnego, przeznaczonego do czyszczenia tej części kadłuba statku, która znajduje się w wodzie, mają doprowadzić do takiego rozwiązania aby nakłady finansowe na eksploatację podwodnego systemu były minimalne. W tym celu zbadano warunki pracy tarcz szczotkowych głowicy roboczej i przeprowadzono wstępną analizę oporów brodzenia tarczy gładkiej...
-
Diagnostyka sieci trakcyjnej i monitoring odbieraków prądu
PublicationW systemie kolejowej trakcji elektrycznej zasadnicze znaczenie ma układ odbioru prądu z sieci jezdnej przez poruszające się pojazdy, co prowadzi do rozwoju systemów diagnostyki sieci trakcyjnej i odbieraków prądu. Przedstawiono eksploatowane i rozwojowe urządzenia do diagnostyki i monitoringu kolejowej sieci jezdnej i odbieraków.
-
Adnexal tumor, benign - Male, 48 - Tissue image [3300730069443171]
Open Research DataThis is the histopathological image of SKIN tissue sample obtained in Medical University Gdańsk and deposited in ZMDL-GUMED. The sample image was taken using: Pannoramic 250 3DHistech slide scanner (20x magnification) and saved to DICOM format.
-
Koncepcja systemu automatycznego nadzoru nad niebezpiecznymi zachowaniami uczestników ruchu drogowego
PublicationIstotnym czynnikiem wpływającym na powstanie zdarzeń niebezpiecznych (kolizji i wypadków) na drogach są niebezpieczne zachowania kierowców: jazda z prędkością niedozwoloną, wjazd pojazdu na skrzyżowanie przy czerwonym sygnale, wymuszenie pierwszeństwa przejazdu, wymuszenie pierwszeństwa wobec pieszych, wyprzedzanie w miejscach niedozwolonych, niestosowanie zabezpieczeń w pojazdach (kasków, pasów bezpieczeństwa), używanie telefonów...
-
Poszukiwanie nowych leków immunosupresyjnych = Quest for new immunosuppressive drugs
PublicationNiniejsza praca przeglądowa dotyczy znanych leków immunosupresyjnych, a także nowych związków o potencjalnym zastosowaniu klinicznym. Wybrane pochodne przedstawiono z uwzględnieniem mechanizmu ich działania oraz metod otrzymywania.
-
Ekspertyza materiałowa rurociągów ze stali w gatunku AISI 304
PublicationWykonano badania przyczyn uszkodzenia połączeń spawanych rurociągów ze stali AISI304. Sformułowano wnioski mające wyeliminować podobne problemy w przyszłości.
-
Ochrona brzegów morskich - przegląd metod stosowanych w Polsce
PublicationW celu minimalizacji negatywnego wpływu procesów erozyjnych, w zależności od lokalizacji i intensywności działania czynników niszczących na brzeg morski, dobierane są odpowiednio metody wzmacniania i ochrony plaż. W artykule przedstawiono metody stosowane w Polsce od najmniej wpływającej na środowisko refulacji poprzez nasadzenia, do wznoszonych konstrukcji takich jak ostrogi, progi podwodne i falochrony. Uwzględniono zrealizowane...
-
Mobile system for on-road measurements of air pollutants
PublicationW pracy zaprezentowano prototyp mobilnej stacji diagnostycznej do pomiarów stężeń typowych zanieczyszczeń powietrza (C6H6, NO2, NOx, CO i CO2) pochodzących z komunikacji w miastach. Nowością proponowanego systemu jest możliwość przeprowadzania pomiarów emisji zanieczyszczeń wzdłuż ciągów komunikacyjnych i w miejscach, w których nie mogą być zastosowane stacjonarne stacje monitoringowe. W proponowanym rozwiązaniu, urządzenie...
-
Piotr Kasprzak dr
PeopleDr. Piotr Kasprzak - works at the Department of Finance at the Faculty of Management and Economics of the Gdańsk University of Technology. He specializes in aspects related to corporate taxation and accounting issues. His scientific and professional interests include issues related to corporate accounting, management accounting and the application of the provisions of the Polish Accounting Act in practice. Piotr Kasprzak is...
-
ROBOT TYPU QUADROCOPTER STEROWANY MIKROKONTROLERAMI O NIEWIELKIEJ MOCY OBLICZENIOWEJ
PublicationWspółczesna robotyka rozwija się bardzo dynamicznie. Coraz więcej osób prywatnych i inżynierów konstruuje różnego rodzaju pojazdy mobilne. Dlatego autorzy niniejszego referatu postawili sobie następującą tezę: możliwa jest budowa latającego robota mobilnego na bazie kontrolera o niskiej mocy obliczeniowej oraz prostego regulatora, i podjęli się jej udowodnienia.
-
SAMOCHÓD SPORTOWY DUOMOTO NAPĘDZANY DWOMA SILNIKAMI SPALINOWYMI
PublicationPrzedstawiono zaprojektowany i zbudowany przez zespół czterech dyplomantów Wydziału Mechanicznego Politechniki Gdańskiej samochód sportowy napędzany dwoma silnikami. Jeden z nich umieszczono z przodu pojazdu. Przekazuje on moment obrotowy na koła osi przedniej poprzez zespolony układ napędowy. Drugi silnik, usytuowany ztyłu pojazdu, w identyczny sposób przekazuje moment napędowy na koła osi tylnej....