Filters
total: 3413
filtered: 1740
-
Catalog
- Publications 1740 available results
- People 108 available results
- Inventions 8 available results
- Projects 29 available results
- Laboratories 4 available results
- Research Teams 10 available results
- Research Equipment 3 available results
- e-Learning Courses 500 available results
- Events 32 available results
- Open Research Data 979 available results
Chosen catalog filters
displaying 1000 best results Help
Search results for: ARCHIWIZACJA, PRZETWARZANIE DANYCH
-
Zagregowana mobilność a poziom nierówności płacowych
PublicationPraca przedstawia rozważania nad zależnością między poziomem nierówności płacowych a uogólnioną, zagregowaną mobilnością płac. Badania nad zależnością ta stały się niezwykle popularne w ostatnich latach. Dotyczyły one jednak ujęcia mikro z wykorzystaniem indywidualnych danych statystycznych. W niniejszej pracy dokonano weryfikacji wniosków płynących z dotychczasowych badań w tym zakresie, lecz mobilność mierzona jest na wysoce...
-
Track-to-track fusion in tracking of multiple targets in clutter - a comparative study.
PublicationPrzedstawiono i porównano algorytmy rozproszone wyznaczania trajektorii obiektów dynamicznych na podstawie danych z wielu źródeł. Rozważono przypadek, w którym dane dotyczące pozycji obiektów są zakłócone przez dodatkowe fałszywe wykrycia niezwiązane z obserwowanymi obiektami. Algorytmy rozproszone i centralne to dwie podstawowe klasy algorytmów służące do wyznaczania trajektorii obiektów dynamicznych na podstawie danych z wielu...
-
Trajectories detection in a distributed multi-sensor tracking system
PublicationW pracy rozważono problem śledzenia obiektów poruszających się za pomocą rozproszonego systemu wieloczujnikowego. Głównym zadaniem systemu śledzenia jest detekcja i estymacja trajektorii obiektów poruszających się w obserwowanej przestrzeni. Trajektoria obiektu to ciąg estymat kinematycznego stanu obiektu, jego pozycji, prędkości, itp. Klasyczne systemy śledzenia oparte są na filtrze Kalmana korzystającym z danych z pojedynczego...
-
Monitorowanie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych
PublicationPrzedstawiono aktualne możliwości monitoringu sieci. Zwrócono uwagę na możliwości pomiaru i późniejszej transmisji danych
-
Wielofunkcyjne urządzenia haptyczne – projekt chwytaka antropomorficznego
PublicationW artykule przedstawiono budowę chwytaka antropomorficznego opracowanego jako prototyp przemysłowego urządzenia haptycznego. Mechanizm chwytaka odwzorowuje budowę kostną ludzkiej dłoni, której poruszanie zapewnia zastosowanie systemu cięgnowego we współpracy z jednostkami napędowymi. Siłownikiem, na którym skoncentrowano budowę prototypu, jest muskuł pneumatyczny, znany jako mięsień McKibbena. W projekcie zbadano układ dziewięciu...
-
Possibility of valuation of operation of marine diesel engines
PublicationW artykule zaproponowano interpretację wartościującą działania okrętowych silników spalinowych, które (podobnie jak przedstawione mechanice klasycznej działania Hamiltona i Maupertiusa oraz działanie wynikające ze zmiany pędu ciała) jest rozpatrywane jako wielkość fizyczna o jednostce miary zwanej dżulosekundą [dżulsekunda]. Przedstawiono oryginalną metodę analizy i oceny działania silników o zapłonie samoczynnym w ujęciu energetycznym...
-
Procesor efektów dźwiękowych do gitary na urządzenia mobilne
PublicationW rozdziale przedstawiono sposób działania procesora efektów dźwiękowych do gitary, składającego się z układu elektronicznego i aplikacji pracującej w czasie rzeczywistym na urządzeniach mobilnych z systemem Android. W pierwszej części zaprezentowano układ (przejściówkę) w postaci przedwzmacniacza zasilanego z baterii, do którego podłącza się gitarę oraz urządzenie mobilne. W drugiej części referatu przedstawiono zaś proces przetwarzania...
-
Concrete-domain reasoning techniques in knowledge cartography
PublicationWiele zjawisk w świecie rzeczywistym opisujemy korzystając z liczb i symboli. W ramach naszej pracy jako punkt wyjścia traktujemy podejście kartograficzne opracowane na potrzeby wnioskowania z ontologii opartych na logice opisowej i pozwalające na efektywne przetwarzanie baz wiedzy zwierających dużą liczbę osobników. Niniejszy artykuł przedstawia rozszerzenie podejścia kartograficznego pozwalające na wnioskowanie z wartości symbolicznych,...
-
Procesor efektów dźwiękowych do gitary na urządzenia oparte na systemie Android
PublicationW artykule przedstawiono procesor efektów dźwiękowych do gitary, składający się z układu elektronicznego i aplikacji pracującej w czasie rzeczywistym na urządzeniach mobilnych z systemem Android. W pierwszej części referatu przedstawiono proces przetwarzania dźwięku w aplikacji oraz interfejs użytkownika. Interfejs użytkownika napisany został w języku Java, wspartym językiem znaczników XML, zaś przetwarzanie dźwięku, ze względu...
-
Techniczne aspekty niezawodnej chmury obliczeniowej
PublicationPowszechnie wykorzystuje się przetwarzanie w chmurze ze względu na redukcję kosztów zakupu sprzętu oraz łatwość zarządzania środowiskiem. W artykule zaproponowano architekturę prywatnej chmury obliczeniowej opracowanej i uruchomionej na Politechnice Gdańskiej, w ramach której wdrożono nowy portal MOST Wiedzy. Technologia wykorzystana do budowy zarówno chmury, jak i portalu wykorzystuje jedynie rozwiązania open source. Omówiono...
-
Dezintegracja niskotemperaturowa jako skuteczny sposób kondycjonowania osadów ściekowych
PublicationRozwój wysokoefektywnych metod biologicznego i chemicznego oczyszczania ścieków w ostatnich latach spowodował znaczący przyrost osadów poprodukcyjnych, których to zagospodarowanie, czy też unieszkodliwianie zaczęło stanowić poważny problem dla ich użytkowników. Dodatkowo wprowadzone w 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 137, poz. 924) zaostrzenie przepisów dot. metod i sposobów zagospodarowania osadów pościekowych przyczynia się do szukania...
-
Detekcja zakłóceń impulsowych w sygnałach fonicznych.
PublicationArtykuł poświęcony jest omówieniu problematyki związanej z wykrywaniem zakłóceń impulsowych występujących w sygnałach fonicznych. Proces detekcji zniekształconych próbek sygnału fonicznego jest etapem poprzedzającym ich rekonstrukcję. Polega ona na odtworzeniu nieznanych wartości próbek w oparciu o znane fragmenty sygnału. W pracy omówiono różne rodzaje zakłóceń impulsowych typowe dla archiwalnych i współczesnych sygnałów...
-
Wireless data transmission for fiber optical sensor system
PublicationW artykule opisano możliwość wykorzystania bezprzewodowego systemu transmisji danych do transmisji sygnałów z czujników światłowodowych.
-
On the impact of Big Data and Cloud Computing on a scalable multimedia archiving system
PublicationMultimedia Archiver (MA) is a system build upon the promise and fascination of the possibilities emerging from cloud computing and big data. We aim to present and describe how the Multimedia Archiving system works for us to record, put in context and allow a swift access to large amounts of data. We introduce the architecture, identified goals and needs taken into account while designing a system processing data with Big Data...
-
Pesticides in precipitation - a review of data from 1975 to 2001 = Stężenia pestycydów w opadach atmosferycznych w latach 1975-2001
PublicationZebrano i opracowano dane literaturowe dotyczące trwałości w środowisku, metodyki analitycznej i przede wszystkim wyników badań pestycydów występujących w próbkach opadów atmosferycznych w różnych regionach. Przeprowadzono analizę danych i przedstawiono stan zanieczyszczenia wód opadowych pestycydami w okresie 1975-2001 na terenie Europy i Ameryki Północnej. Z zebranych danych wynika, że pestycydy występują wszędzie, nie tylko...
-
OCHRONA PRYWATNOŚCI W SYSTEMACH MONITORINGU WIZYJNEGO, PRZEGLĄD OPRACOWANYCH ARCHITEKTUR I ALGORYTMÓW
PublicationNieustannie rozwijające się technologie informacyjne związane z inteligentnym monitoringiem wizyjnym stwarzają ryzyko niewłaściwego wykorzystywania danych osobowych. W celu zapewnienia prawidłowej ochrony materiału wizyjnego, w ramach projektów realizowanych w Katedrze Systemów Multimedialnych WETI PG, opracowany został szereg architektur i algorytmów, które ułatwiają ochronę danych wrażliwych, takich jak: wizerunki osób, numery...
-
Human Tracking in Multi-camera Visual Surveillance System
PublicationArtykuł prezentuje krótkie podsumowanie wykorzystywanych technologii z dziedziny śledzenia osób z wykorzystaniem inteligentnych systemów bezpieczeństwa. Opisane w niniejszym opracowaniu systemy rozpoznawania twarzy, w połączeniu ze śledzeniem osób, nie mają na celu rozpoznawania tożsamości osób. Nie powstaje żadna baza danych łącząca cechy biometryczne z konkretnymi osobami, co sprawia że przestrzegane jest prawo w zakresie ochrony...
-
Wykorzystanie protokołu UPD do monitorowania obiektów za pośrednictwem publicznej sieci Internet
PublicationW artykule przedstawiono ideę monitorowania stanu rozproszonych obiektów za pośrednictwem publicznej sieci Internet z wykorzystaniem protokołu UDP. Omówiono właściwości różnych metod przesyłania danych oraz rodzaje i źródła błędów komunikacji powodujących utratę danych. Przedstawiono program komputerowy oraz metodykę badania niezawodności komunikacji za pomocą protokołu bezpołączeniowego UDP. Zaprezentowano wyniki badań niezawodności...
-
Laboratoryjny przetwornik a/c typu "floating-point" na bazie karty DAQ
PublicationW artykule przedstawiono zrealizowany przetwornik a/c typu "floating-point" na bazie karty akwizycji danych typu PCI-6221 uzupełnionej o wzmacniacz wejściowy o programowanym wzmocnieniu. Opisywany przetwornik jest podstawą ćwiczenia w laboratorium studenckim. W skład ćwiczenia wchodzą dodatkowo program symulacyjny pozwalający zapoznać się z ideą pracy przetworników typu "floating-point", a następnie przejść do realizacji przetwornika...
-
Electronic and nuclear properties from the analysis of the isotope shifts in the spectral lines of lead [online]
PublicationW pracy dokonano analizy 24 linii widmowych atomu i jonu ołowiu, przy użyciu metody diagramów Kinga. Połączenie danych pomiarowych otrzymanych z badań fizyki jądrowej z danymi spektroskopii optycznej pozwoliło na analizę przesunięć izotopowych linii widmowych niezależnie od modelu teoretycznego. W wyniku czego, rozdzielono efekt masy od efektu objętościowego i otrzymano szereg danych spektroskopowych stanowiących bogatą bazę doświadczalną...
-
Działalność w obszarze grantów realizowana przez Katedrę Sieci Teleinformacyjnych
PublicationPrzedstawiono działalność Katedry Sieci Teleinformacyjnych PG WETI w obszarze grantów finansowanych przez instytucje centralne, przy czym główny nacisk położono na scharakteryzowanie aktualnie realizowanych projektów. Opisano dwa projekty finansowane przez NCBiR. Pierwszy dotyczy koncepcji oraz implementacji integracji informacji w rozproszonych elementach systemu wymiany danych Straży Granicznej, natomiast drugi strumieniowej...
-
A semi-empirical method for calculation of flow boiling heat transfer coefficients for conventional channels and small diameter tubes
PublicationW pracy przedstawiono rozważania na temat modelowania dwufazowego przepływu wrzącego w kanałach konwencjonalnych i w kanałach o małej średnicy. Przedstawiono modyfikację korelacji zaproponowanej wcześniej przez J. Mikielewicza na podstawie nowych danych eksperymentalnych, uzyskanych dla kanałów o małej średnicy. Bank danych obejmował ponad 460 punktów pomiarowych dla czynników R141b, R134a, R113, R123, R12, R11 i wody. Uzyskano...
-
Transmisja w kanale hydroakustycznym w warunkach NLOS
PublicationTransmisja danych w kanale hydroakustycznym w warunkach NLOS (ang. Non-Line-Of-Sight) jest szczególnie problematyczna. Dlatego podjęto próbę opracowania bezprzewodowej komunikacji podwodnej i jej przebadanie w warunkach NLOS. Zastosowano modulację MFSK (ang. Multiple Frequency-Shift Keying), przesyłając pojedynczy bit na dwóch nośnych, oraz odbiór zbiorczy. Uzyskane wyniki potwierdziły przydatność opracowanej techniki do transmisji...
-
Nanorurki w służbie fotowoltaiki
PublicationTekst poświęcony jest przeglądowi aktualnych danych dotyczących wykorzystania nanorurek węglowych jako komponentów w budowie ogniw fotowoltaicznych.
-
Plan zarządzania danymi–jak skutecznie współpracować z naukowcami? Doświadczenia Centrum Kompetencji Otwartej Nauki przy Bibliotece Politechniki Gdańskiej
PublicationKażdy projekt naukowy wiąże się z gromadzeniem i przetwarzaniem danych badawczych. Zaplanowanie całego procesu zarządzaniaoraz udostępniania danych stanowi obecnie nie tylko dobryzwyczaj, ale i konieczność. Od 2019 r. wszystkie wnioski składane w konkursach o granty Narodowego Centrum Nauki (NCN) muszą zawierać plan zarzą-dzania danymi z najważniejszymi informacjami dotyczącymi miejsca przechowywania danych, jak będą one opisywane...
-
Poprawa niezawodności silnika przez monitoring i zmniejszenie temperatury pracy
PublicationW artykule przedstawiono metody pomiaru temperatury izolacji silników oraz sposób wyznaczenia temperatury dopuszczalnej w danych warunkach otoczenia.
-
Usprawnienie procesu formułowania zapytań dla cyfrowej biblioteki dokumentów muzycznych
PublicationW pracy przedstawiono program Melody Explorer, służący jako interfejs użytkownika dla multimedialnej bazy danych (biblioteki cyfrowej)dokumentów muzycznych. Zadaniem programu jest m.in. zamiana danych wprowadzanych przez użytkownika w formie akustycznej (takiej jak śpiew, nucenie, gra na instrumencie) na zapis symboliczny w postaci notacji muzycznej. W pracy omówiono doświadczenia z dotychczasowej eksploatacji programu, zaproponowano...
-
Analiza i wizualizacja aktywności osób na podstawie pomiarów z wykorzystaniem czujnika ruchu
PublicationW artykule przedstawiono propozycję budowy i analizy map aktywności na podstawie danych pomiarowych z czujników ruchu oraz z innych mierników mediów. Utworzono oprogramowanie w PHP, które automatycznie analizuje dane w bazie danych i dynamicznie (dla przekazanych parametrów) tworzy mapę aktywności. W celach testowych wykonano prosty system złożony z platformy Raspberry PI, urządzeń wejściowych oraz dołączanych czujników (np. detektor...
-
Application of time-series-cross-section data in case of sale forecasting in an enterprise
PublicationW artykule wskazano możliwości wykorzystania danych przestrzenno-czasowych do prognozowania sprzedaży w przedsiębiorstwie. Przedstawiono różne podejścia do prognozowania ekonometrycznego przy użyciu tego typu danych. Wyznaczono krótkookresowe prognozy sprzedaży benzyny bezołowiowej Pb95 w przekroju województw oraz dokonano oceny ich jakości przy użyciu mierników ex-post. Dwie najdokładniejsze metody prognozowania wykorzystano do...
-
Zastosowanie programu SCA w badaniu zakłóceń sprzężenia podłożowego w układach scalonych CMOS
PublicationW pracy przedstawiono charakterystykę programu SCA (Substrate Coupling Analysis), który służy do generowania impedancyjnego modelu podłoża układu scalonego na podstawie danych topografii układu oraz parametrów technologii. Format danych wejściowych oraz model podłoża zaprezentowano na przykładzie układu inwertera CMOS. Przedstawiono również wyniki symulacji mieszanego układu scalonego: dzielnik częstotliwości i analogowe źródło...
-
Taylor type predictor for pressure changes
PublicationCelem pracy jest ocena predykcji ciśnienia za pomocą rozwinięcia funkcji w szereg Taylora. Przewidywana wartość ciśnienia jest obliczana jako iloczyn wcześniejszych wartości mnożonych przez współczynniki wagowe wyznaczone w oparciu o szereg Taylora. Zaletą takiego podejścia jest możliwość analizy danych próbkowanych nierównomiernie. Podstawową wadą jest założenie, że ciśnienie jest dobrze aproksymowane przez wielomian niskiego...
-
Zastosowanie GPS do lokalizacji zdarzeń drogowych
PublicationW referacie przedstawiono wyniki przeprowadzonego w powiecie kartuskim oraz na terenie miasta Gdańsk projektu pilotażowego zrealizowanego w ramach projektu celowego KBN nr 10 T12 026 2000 C/5301 pt. ''Zastosowanie GPS do lokalizacji zdarzeń drogowych na sieci dróg i ulic w wybranych powiatach województwa pomorskiego''. Projekt ten przeprowadzony został przez Katedrę Inżynierii Drogowej Politechniki Gdańskiej oraz Katedrę Geodezji...
-
Przejmowanie ciepła przy wrzeniu nanocieczy w dużej objętości. Część 3. Stan wiedzy
PublicationPrzedstawiono wyniki badań wrzenia nanocieczy w dużej objętości na powierzchniach rozwiniętych. Dokonano krytycznej analizy danych opublikowanych w literaturze.
-
Multimedia data mining for e-Commerce.
PublicationPrzedstawiono studium porównawcze metod eksploracji danych dla e-Commerce.Skupiono się na studium przypadku aplikacji medycznych - wyszukiwania przypadków podobnych.
-
Rentgenowska tomografia komputerowa
PublicationPrzedstawiono podstawy rentgenowskie tomografii komputerowej oraz metodyrekonstrukcji obrazów. Pokazano współczesne techniki przetwarzania i prezen-tacji danych tomografii komputerowej.
-
Komputerowo sterowana stacja prób silników trakcyjnych.
PublicationPrzedstawiono opracowany przez autorów system pomiarowy do badania silników trakcyjnych. Przeanalizowano błędy danych wzorcowych podanych w postaci graficznej.
-
Obliczenia rozproszone w syntezie obrazów parametrycznych
PublicationArtykuł prezentuje rozproszony system przetwarzania danych dla potrzeb syntezy obrazów parametrycznych. Zastosowano w tym celu metodę Compute Server.
-
Telekomunikacyjne wsparcie narzędziowe działań zapobiegawczych w zakresie akwizycji, dystrybucji i wymiany informacji w procesie koordynacji i współpracy służb
PublicationPotrzeba prowadzenia efektywnego procesu współpracy służb i organów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe wymaga wsparcia ze strony nowoczesnych systemów telekomunikacyjnych, uwarunkowanych ich specjalnym przeznaczeniem. Z uwagi na charakter działań, rozwiązania dla potrzeb koordynacji i współpracy muszą być realizowane jako systemy rozproszone umożliwiające przenoszenie i przetwarzanie informacji multimedialnych,...
-
Correction methods in impedance spectroscopy
PublicationW pracy przedstawiono trzy grupy metod, ktÓre mogą być zastosowane do korekcji danych pomiarowych uzyskanych za pomoca spektroskopii impedancyjnej.
-
Wykorzystanie standardu WSLA w serwisach internetowych
PublicationW pracy omówiono kluczowe zasady projektowania usług semantycznych w Internecie. Usługi w sieci semantycznej mogą być realizowane w wypadku porozumienia między dostawcami usług a agentami lub odbiorcami usług. Dlatego też opisano standard uzgodnień WSLA. Opisano także wybrane realizację usług semantycznych, ze szczególnym uwzględnieniem usługi BioCatalogue. Koncepcja ta bazuje na reprezentacji wiedzy za pomocą metamodeli danych...
-
ZASTOSOWANIE METOD SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH DO PROJEKTOWANIA WIEŃCÓW ŁOPATKOWYCH W STOPNIACH TURBINOWYCH
PublicationPalisady łopatek turbinowych (zarówno kierownicze, jak i turbinowe) dla potrzeb badań i analiz projektowych charakteryzuje się poprzez wybrane zestawy parametrów geometrycznych i przepływowych. Przykłady takiego podejścia do opisu palisady kierowniczej i wirnikowej przedstawiono w tym rozdziale. Dane dla tych zakresów posłużyły do zbudowania bazy danych charakterystyk geometrycznych i związanych z nimi charakterystyk przepływowych...
-
Standardy stosowane w systemach wymiany i archiwizacji obrazów medycznych
PublicationW bieżącym podrozdziale przedstawiono podstawowe zgadnienia związane zestandardami wymiany i składowania obrazów w medycynie. W sposób szczególnyskupiono się na najbardziej uniwersalnej normie DICOM 3.0, stanowiącej pod-stawę współczesnych systemów informatycznych w radiologii. Przedstawionosposób konstrukcji formatu zapisu danych oraz podstawy dotyczące wymiany da-nych przez sieć komputerową. Na zakończenie podano charakterystykę...
-
Szacowanie miar bezpieczeństwa ruchu drogowego dla potrzeb oceny efektywności inwestycji drogowych
PublicationKoszty wypadków drogowych to jeden z elementów składowych kosztów, które stanowią podstawę do analiz efektywności ekonomicznej inwestycji drogowych. Obok kosztów eksploatacji pojazdów, czasu podróży i czasu pracy oraz kosztów emisji spalin i hałasu, koszty wypadków drogowych decydują o tym czy dana inwestycja będzie opłacalna z punktu widzenia efektywności ekonomicznej. Prawidłowe wyliczenie kosztów wypadków dla planowanych inwestycji...
-
Autonomiczny system zdalnego pomiaru wentylatorów przemysłowych jako rezultat etapu projektu innowacyjnego
PublicationW artykule przedstawiono proces budowania oraz testowania zdalnego, całkowicie autonomicznego systemu pomiaru parametrów pracy wentylatorów. Proces realizowano w ramach pierwszego etapu innowacyjnego projektu. Przedstawiono szczegółowe kroki budowy systemu zbierania i przetwarzania danych pomiarowych z wentylatorów zainstalowanych w rzeczywistych warunkach eksploatacji oraz wyniki ich analizy. W szczególności opracowano i wdrożono...
-
Barometr MEMS Freescale MPL115A1 SPI
PublicationW artykule przedstawiono sposób komunikacji z czujnikiem Freescale MPL115A1 (wersja SPI) wykonanym w technologii MEMS oraz konwersji otrzymywanych z niego danych.
-
Serwery multimedialne.
PublicationPrzedstawiono architekturę aplikacji multimedialnych oraz scharakteryzowano jej podstawowe komponenty: serwery multimedialne oraz multimedialne bazy danych. Zarysowano tendencje rozwojowe tego typu serwerów.
-
Automatic synthesis of parametric images in dynamic MRI imaging
PublicationArtykuł opisuje automatyczne metody czasu dojścia kontrastu (BAT) i tętniczą funkcję wejścia (AIF). Metody te porównano dla klinicznych i symulacyjnych danych.
-
A new approach to visual system testing
PublicationOpisano budowę laboratoryjnego stanowiska prac bawczych nad perymetrią obiektywną. Przedstawiono zasadę działania algorytmu VEPDA oraz wyniki działania VEPDA na danych eksperymentalnych.
-
Kalibracja profili poborów wody w węzłach SW
PublicationZnajomość profili poborów wody w węzłach systemu wodociągowego (SW) ma zasadnicze znaczenie dla dopuszczalności wyznaczanego w oparciu o model SW sterowania. Powszechnie stosowane jest traktowanie poborów wody jako zakłóceń stanowiących jedną z kategorii wielkości wejściowych SW i jego modelu. Jakość prognoz poborów wody oparta o dane historyczne uzależniona jest od ilości i jakości dostępnych danych. Istotne znaczenie przy wyznaczaniu...
-
Alokacja urządzeń pomiarowych hydrauliki w systemach wodociągowych w warunkach niepewności
PublicationW artykule zaproponowana została metoda wspomagania decyzji alokacji urządzeń pomiarowych hydrauliki w systemie wodociągowym (SW) rozważana w powiązaniu z zagadnieniem estymacji wielkości niezmierzonych SW oraz w warunkach korzystania z niedokładnych danych pomiarowych. Problem alokacji został sformułowany jako zagadnienie wielokryterialne, w którym składowymi wektora kryteriów są elementy rachunku kosztów tworzenia nowych punktów...