Filtry
wszystkich: 361
-
Katalog
Wyniki wyszukiwania dla: gospodarka
-
Development of urban water and sewerage systems in Gdansk ). Historical background.
PublikacjaGospodarka wodno - ściekowa Gdańska. Rozwój historyczny, konsekwencje, ciągłość i kompleksowość działań. Wpływ aglomeracji na środowisko Zatoki Gdańskiej i Bałtyku.
-
Early urban water management of Gdansk, Poland
PublikacjaWczesna gospodarka wodą w Gdańsku, warunki powstania, znaczenie historyczne. Rozwój wodociągów i kanalizacji w mieście. Aktualne warunki rozwoju, specyfika Gdańska.
-
Relacja z panelu dyskusyjnego - Czy polskiej gospodarce potrzebni są doktorzy?dyskusja o współpracy pomiędzy sektorem nauki a przedsiębiorcami
PublikacjaGospodarka oparta na wiedzy, rozwój globalizacji oraz ciągłe a zarazem nagłe zaburzenia równowagi gospodarki światowej zwiększają zapotrzebowanie na specjalistów, posiadających umiejętności analityczne i zdolność do myślenia strategicznego. Współczesne realia gospodarcze wykraczają poza wachlarz kwalifikacji uzyskiwanych na studiach wyższych. Potrzebne jest zdobycie nowej wiedzy i umiejętności rozważania, szukania nowych prawd...
-
Zagadnienia sozologiczne. W: [Praca zbiorowa] Materiały do monografii przy- rodniczej regionu gdańskiego. Gdańsk: Marpress**2003, s. 182-199, 12 tab. Tom 9 Zaborski Park Krajobrazowy. Problemy trójochrony i współistnienia z Parkiem Narodowym ''Bory Tucholskie''. Zaborski Landscape Park. Problems of Landscape Park. Problems of the triprotection and coexistence with the''Bory Tucholskie'' National Park. Praca zbiorowa pod redakcją M. Przewożniaka.
PublikacjaArtykuł zawiera omówienie wszystkich istotnych problemów sozologicznych wys-tępujących w Zaborskim Parku Krajobrazowym, jak zanieczyszczenie powietrzaatmosferycznego, warunki akustyczne, zanieczyszczenie wód, przekształceniaobiegu wody i litosfery, gospodarka odpadami stałymi. Całość podsumowujesyntetyczna ocena stanu środowiska.
-
Podaż na Mazowszu a rozwój klastrów cz.3
PublikacjaW niniejszym artykule autorka przedstawia informacje na temat wsparcia finansowego sformalizowanych klastrów na Mazowszu w nowym okresie programowania 2007-2013 - w ramach PO Innowacyjna Gospodarka, RPO Województwa Mazowieckiego oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.
-
Składowanie odpadów promieniotwórczych w Polsce.
PublikacjaGospodarka odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jest obecnie największym problemem związanym z energetyką jądrową. Do początku lat 80-tych olbrzymie ilości odpadów niskoaktywnych wrzucane były do mórz i oceanów, obecnie są przechowywane na składowiskach lub poddawane recyklingowi. Składowanie odpadów (szczególnie tych wysokoaktywnych) staje się nie tylko problemem obecnych, ale i przyszłych pokoleń. Niniejszy artykuł...
-
Problem wód opadowych w nowym prawie wodnym
PublikacjaKonsekwencje wprowadzenia nowej ustawy prawo wodne dla zagadnień związanych z gospodarka wodami opadowymi. Analiza porównawcza w stosunku do starszych regulacji prawnych i praktyki. Dodatkowo zamieszczony wykaz 45 aktów prawnych zmienionych w konsekwencji wprowadzenie nowej ustawy.
-
Agnieszka Tomaszewska dr hab. inż.
Osoby -
Marcin Olszewski dr hab. inż.
Osoby -
Kreatywność wirtualnej przestrzeni aglomeracji
PublikacjaMetropolie jako bardziej rozwinieta forma wielkiego miasta sa miejscami transformacji funkcji. Funkcja przemyslowa ustepuje funkcjom zwiazanym z gospodarka oparta na wiedzy (knowledge based economy). Powstaje nowe pojecie wirtualnego miasta wiedzy. Oprocz szns innowacji pojawiaja sie takze zagrozenia wirtualnej przestrzeni informacji.
-
Nina Rizun dr
OsobyNina Rizun jest adiunktem na Wydziale Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej. W październiku 1999 r. uzyskała stopień doktora nauk technicznych za specjalizacją Gospodarka przedsiębiorstwa i organizacja produkcji. W latach 1993–2000 pracowała na Wydziale Informatyki Ekonomicznej w Akademji Metalurgicznej, Dnipro, Ukraina. W latach 2000–2016 – na Wydziale Cybernetyki Ekonomicznej i Metod Matematycznych na Uniwersytecie Alfreda...
-
Metropolia wiedzy w regionach innowacyjnych (przykład Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego)
PublikacjaGospodarka oparta na wiedzy jest jednym z głównych czynników rozwoju metropoli. Kształtowanie innowacyjnych meropoli wiąże się z nowym paradygmatem polityki miejskiej polegającej na łączeniu usług bytowych z kreowaniem konkurencyjności opartej na powiązaniach zewnętrznych. Opisano Gdański Obszar Metropolitalny jako biegun innowacyjności w regionie realizującym strategię równoważenia rozwoju
-
Wpływ obszarów wiejskich na stężenie związków biogennych w Morzu Bałtyckim
PublikacjaZe względu na znaczne zanieczyszczenie Bałtyku i jego podatność na eutrofizację, podejmowane są działania mające na celu ochronę jakości wód. Działania te podejmowane są na szczeblu krajowym, jak i międzynarodowym. Jednym z najbardziej istotnych porozumień podpisanych przez jedenaście państw regionu Morza Bałtyckiego jest tzw. Agenda 21 dla Bałtyku.Bardzo duży udział w ładunkach związków biogennych dopływających do Bałtyku ma gospodarka...
-
Miasta wiedzy - wyzwaniem dla nowych funkcji aglomeracji polskich
PublikacjaGospodarka oparta na wiedzy (knowledge economy) zmiania glowne funkcje rozwoju miast. Istniejace aglomeracje przeksztalcaja sie w miasta wiedzy (sciece cities), co kreuje srodowisko dla innowacyjnych produktow, procesow i technologii. Powstaje miasto informacyjne (digital city). Artykul prezentuje studium przypadku Gdanskiego Obszaru Metropolitarnego skomponowanego z instytucji badawczych, parkow technologicznych, inkubatorow i...
-
Karolina Sobieraj mgr inż.
OsobyMgr inż. Karolina Sobieraj w 2018 r. ukończyła dwustopniowe studia na kierunku Odnawialne Źródła Energii i Gospodarka Odpadami w specjalności Gospodarka Odpadami, z wyróżnieniem w postaci stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla studentów za wybitne osiągnięcia naukowe w roku akademickim 2017/2018. Od października 2019 r. podjęła studia w Szkole Doktorskiej UPWr w dyscyplinie inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka....
-
Unormowania prawne ochrony środowiska naturalnego w Portugalii a działania przedsiebiorców związane z Euro 2004
PublikacjaW rozdziale omówiono niektóre aspekty portugalskiego prawa ochrony środowiska naturalnego w zakresie ochrony przyrody, odpadów, gospodarki wodno-ściekowej, które powinny być uwzględnione w działaniach inwestycyjnych przed i w trakcie EURO 2004. Omówiono formy współpracy w ramach PPP w usługach komunalnych (gospodarka wodno-ściekowa, gospodarka odpodami i transport drogowy). Współpraca PPP na zasadach kontraktu w sektorze wodno-kanalizacyjnym...
-
Mieczysław Ronkowski dr hab. inż.
Osoby -
System bankowy w gospodarce rynkowej
PublikacjaWspółczesna gospodarka charakteryzuje się gwałtowną globalizacją, w tym również sektora usług bankowych. W efekcie zmniejszyła się liczba niezależnych instytucji bankowych działających na rynkach finansowych. Zjawisko łączenia banków występuje we wszystkich rozwiniętych krajach. Jest to spowodowane głównie: racjonalizacji sieci oddziałów, utrzymaniem konkurencyjności, dopasowaniem możliwości do potrzeb dużych klientów oraz osiągnięciem...
-
Istota gospodarki opartej na wiedzy
PublikacjaWspółczesna gospodarka morska ma charakter globalny i wielodyscyplinarny. Strategia lizbońska oraz inne dokumenty UE podkreślają znaczenie wiedzy i innowacji w rozwoju tego sektora. Kreowanie nowej wiedzy i jej wykorzystywanie wymaga wdrożenia nowych form organizacji sektora morskiego w ramach Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Budowa gospodarki morskiej opartej na wiedzy wymaga sformułowania polityki sprzyjającej efektywnemu...
-
Systemy hydrofitowe do oczyszczania ścieków bytowych projektowane według zasad francuskich
PublikacjaW pracy scharakteryzowano i porównano dwie konfiguracje oczyszczalni hydrofitowych stosowane we Francji do oczyszczania ścieków bytowych w lokalnych oczyszczalniach ścieków (od 50 do 2000 RLM). Zastosowanie technologii sekwencyjnie pracujących złóż hydrofitowych z pionowym przepływem ścieków pozwoliła uniknąć powstawania zarówno osadów wstępnych jak i wtórnych co znacznie upraszcza zarządzanie gospodarka komunalna na obszarach...
-
Agnieszka Maczyszyn dr inż.
Osoby -
Sławomir Ledwoń dr inż. arch.
Osoby -
Teleinformatyka w polskiej gospodarce opartej na wiedzy
PublikacjaGospodarka kraju aby być konkurencyjna w świecie musi, w coraz większym stopniu, rozwijać sektor teleinformatyczny, kreujący innowacje i wzmacniający dynamikę rozwoju społeczno-gospodarczego. W pracy przedstawiono podstawowe problemy kształtowania się nowej gospodarki w Polsce. Omówiono rynek technologii teleinformatycznych w Polsce i miejsce w nim firm informatycznych oraz centrów badawczo-rozwojowych. Zaprezentowano również kierunki...
-
Strategia zarządzania zmianą gospodarczą dla powiatu malborskiego na lata 2012 - 2019
PublikacjaOpisano metodę opracowania strategii. Diagnozę stanu ujęto w aspektach: gospodarka, infrastruktura, środowisko i przestrzeń, zarządzanie instytucjonalne oraz kapitał ludzki i społeczny. W niektórych zagadnieniach przeprowadzono badania metodą CAWI. W prognozowaniu wykorzystano metodę foresight, w tym badania Delhi i scenariusze. Sformułowano wizję, misję, określono cele strategiczne i operacyjne oraz działania. Opisano koncepcję...
-
Szacunek niewytworzonej produkcji i obciązenia budżetu państwa wynikajace z istnienia berobocia rejestrowanego
PublikacjaZjawisko bezrobocia wywiera ogromny wpływ na całą gospodarkę. W związku z tym należy zastanowic się , ile gospodarka polska ''straciła'' w wyniku pojawienia się bezrobocia , a także jakie wynikaja z tego konsekwencje zarówno dla budżetu państwa, jak i całego społeczeństwa. W niniejszym opracowaniu zaprezentowano szacunek niewytworzonej produkcji w Polsce w latach 1990-2005 przy zróżnicowanej stopie bezrobocia(jako % nieuzyskanego...
-
Znaczenie innowacji bankowych na przykładzie rozwoju e-bankingu w Chorwacji
PublikacjaRola systemu bankowego w gospodarce jest niezaprzeczalna, a jego rozwój jest zdetermi-nowany przez wiele czynników, wśród których waga nowoczesnych innowacji informa-tycznych jest nie do przecenienia. Przykładem takich rozwiązań jest e-banking, który stanowi przedmiot wielu badań. W artykule został podjęty problem rozwoju innowacji w bankowości, na przykładzie e-bankingu. Posłużono się przykładem Chorwacji, która jest 28. państwem...
-
Synteza nauki i biznesu wsparta funduszami strukturalnymi w strategii rozwoju Zakładu Zarządzania Technologiami Informatycznymi WZiE PG
PublikacjaArtykuł omawia przyjętą w Zakładzie Zarządzania Technologiami Informatycznymi politykę wspomagania działalności naukowo badawczej i dydaktycznej poprzez wykorzystywanie funduszy strukturalnych dedykowanych dla nauki i szkolnictwa wyższego. Są nimi Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka we wdrażaniu Priorytetów współfinansowanych z EFRR, oraz Program Operacyjny Kapitał Ludzki, współfinansowany...
-
Laboratorium innowacyjnych technologii elektroenergetycznych i integracji odnawialnych źródeł energii LINTE^2 - zarys idei
PublikacjaW artykule przedstawiono koncepcję nowego laboratorium badawczego o nazwie ''Laboratorium innowacyjnych technologii elektroenergetycznych i integracji odnawialnych źródeł energii LINTE^2'' budowanego przez Wydział Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej w ramach projektu finansowanego ze środków Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Omówiono założenia ogólne, koncepcję systemu sterowania i komunikacji zgodnego...
-
Jednostronna euroizacja - sposób na uzyskanie stabilnej waluty, na przykładzie Kosowa i Czarnogóry
PublikacjaJednostronna euroizacja nie budzi sprzecznych emocji, gdyż proces ten jest możliwy tylko w przypadku krajów spełniających szczególne warunki, w tym powinna to być stosunkowo mała i otwarta gospodarka, przebyte doświadczenie hiperinflacji, stosunkowo niewysokie dochody z seniorażu, czyli renty menniczej, oraz odpowiednio wysokie rezerwy walutowe. Artykuł przedstawia pozytywne efekty wprowadzenia nowego środka płatniczego w drodze...
-
Małgorzata Gawrycka dr hab.
OsobyMałgorzata Gawrycka, absolwentka Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, doktor habilitowana nauk ekonomicznych. W latach 2012-2020 prodziekan ds. dydaktyki Wydziału Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej. Obecnie dziekan Wydziału. Zainteresowania naukowe koncentrują się na zagadnieniach związanych z polityka makroekonomiczną państwa. W szczególności problematyka sytuacji na runku pracy, zmian demograficznych, kwalifikacji...
-
The influence of a knowledge-based economy on the functioning of contemporary organization
PublikacjaArtykuł przedstawia wyzwania, jakie stwarza gospodarka oparta na wiedzy, którym muszą sprostać współczesne organizacje. Proponuje również pewne formy organizacyjne, które pozwalają organizacjom sprostać tym wyzwaniom. Ponadto, artykuł prezentuje zmiany w charakterze pracy takie, jak konieczność uczenia się nowych rzeczy czy podejmowania nierutynowych działań, praca poza organizacją, praca w niestandardowych godzinach pracy czy...
-
Przedsięwzięcia ze wsparciem unii europejskiej w małych miastach województwa pomorskiego
PublikacjaPrzedmiotem prezentowanych badań były projekty wspomagane środkami Unii Europejskiej realizowane w latach 2007–2013 w małych miastach województwa pomorskiego. w ramach: Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz Regionalnego Programu Operacyjnego. Cele badań obejmowały poznanie struktury przedsięwzięć według ich rodzaju i rozkładu na miasta oraz sprawdzenie, czy wielkość...
-
Możliwości stosowania układów absorpcyjnych w racjonalnej gospodarce energetycznej
PublikacjaKierunki rozwoju nowoczesnej energetyki cieplnej określają europejskie dyrektywy, które promują nowoczesne rozwiązania. Racjonalna gospodarkę energetyczna wymaga ograniczenia strat energii poprzez pełniejsze jej wykorzystanie. Dobrym tego przykładem jest gospodarka skojarzona w która dobrze wpisują się układy absorpcyjne. W artykule ukazano ekonomiczną efektywność takich rozwiązań oraz potrzebę wykorzystania urządzeń absorpcyjnych...
-
SEKTOR USŁUG WE WSPÓŁCZESNEJ GOSPODARCE W POLSCE I NA ŚWIECIE
PublikacjaSektor usług odgrywa coraz ważniejszą rolę w gospodarce światowej, a także w gospodarkach poszczególnych krajów. Również gospodarka polska ulega pod tym względem istotnym przeobrażeniom. Celem artykułu jest przedstawienie stanu i rozwoju sektora usług w ostatnich latach w Polsce na tle innych, wybranych krajów na świecie. Scharakteryzowane zostały najważniejsze wskaźniki obrazujące sektor usług w Polsce, takie jak liczba pracujących,...
-
Wpływ gospodarki komunalnej obszarów wiejskich na jakość wód Morza Bałtyckiego
PublikacjaCelem pracy była analiza danych dotyczących zlewni Morza Bałtyckiego oraz wykonanie przeglądu literatury i przedstawienie badań własnych dotyczących gospodarki ściekowej głównie na terenach wiejskich. Morze Bałtyckie jest prawie całkowicie zamknięte. W każdym roku tylko 3% objętości wody ulega wymieniane. Z tego powodu jest bardzo podatne na eutrofizacje. Dodatkowo gospodarka wodno-ściekowa na obszarach niezurbanizowanych jest...
-
Laboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków - proces powstawania i możliwości badawcze
PublikacjaLaboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków powstało na Wydziale Elektrotechniki Automatyki Politechniki Gdańskiej w ramach części projektu "Sieć certyfikowanych laboratoriów oceny efektywności energetycznej i automatyki budynków". Projekt realizowany przez konsorcjum AGH, Politechniki Poznańskiej i Politechniki Gdańskiej był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna...
-
Tendencje przemian w obrazie życia polskiej diaspory w Kanadzie
PublikacjaCechą współczesnych przemian cywilizacyjnych są nasilające się ruchy migracyjne. Jednym z państw cieszących się nieustającą popularnością wśród imigrantów jest Kanada. Podkreśla się głównie takie walory wyznaczające atrakcyjność Kanady jako kraju osiedlenia, jak: wysoka jakość życia, wielokulturowy charakter kraju sprzyjający imigrantom, dobrze prosperująca gospodarka, doświadczenia władz kanadyjskich w realizowanej polityce imigracyjnej,...
-
Janusz Nieznański prof. dr hab. inż.
OsobyUrodził się w 1957 r. w Gdańsku. Jest absolwentem Wydziału Elektrycznego Politechniki Gdańskiej (1981). W 1990 r. uzyskał stopień doktora, w 1999 r. stopień doktora habilitowanego, a w 2015 r. tytuł profesora. Jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym Politechniki Gdańskiej nieprzerwanie od ukończenia studiów. Jego zainteresowania naukowe obejmują sterowanie, diagnostykę, modelowanie i symulację układów energoelektronicznych i napędowych,...
-
Dochody i oszczędności gospodarstw domowych w strefie euro i w Polsce
PublikacjaArtykuł przedstawia sytuację polskich gospodarstw domowych na tle podmiotów funkcjonujących w obszarze euro. Omówiono w nim dochody tych podmiotów oraz ich podział na spożycie i oszczędności. Ponadto analizie poddano wartość aktywów finansowych gospodarstw domowych w strefie euro, ich skłonność do oszczędzania i korzystania z zewnętrznych źródeł finansowania. Po przystąpieniu do obszaru euro polskiego gospodarstwa domowe będą znaczącymi...
-
Miejsce polski w innowacyjnej gospodarce światowej
Publikacjacelem artykułu jest określenie poziomu innowacyjności polskiej gospodarki na tle pozostałych krajów ue oraz stanów zjednoczonych, kanady, japonii, australii, chorwacji, turcji i izraela. autorka przeanalizowała szczegółowo metodologię i wyniki europejskiego badania innowacyjności - european innovation scorebord za lata 2005-2007. analizie podano poziom i dynamikę zmian 25 wskaźników innowacyjności, pogrupowanych w pięciu kategoriach.na...
-
Absencja chorobowa - szacunek niewytworzonego PKB
PublikacjaKoszty pośrednie spowodowane absencją chorobową bądź prezenteizmem pracowników są sporadycznie uwzględniane w polskich analizach ekonomicznych. Nie szacuje się wielkości utraconego PKB na skutek chorób, przedwczesnych zgonów, długiego dochodzenia do zdrowia oraz nie uwzględnia w wycenach farmakoekonomicznych. Brakuje jednolitej metodologii obliczania kosztów pośrednich. Celem opracowania jest oszacowanie, ile gospodarka narodowa...
-
Michał Bernard Pietrzak dr hab.
OsobyMichał Bernard Pietrzak jest kierownikiem Katedry Statystyki i Ekonometrii na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Politechniki Gdańskiej oraz zastępcą redaktora naczelnego ds. oceny pod względem poprawności statystycznej czasopism: Oeconomia Copernicana i Equilibrium. Quarterly Journal of Economics and Economic Policy. Do października 2021 pracował na stanowisku profesora nadzwyczajnego na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania,...
-
Robert Jankowski prof. dr hab. inż.
OsobyUrodził się 26 grudnia 1968 r. w Gdyni. Absolwent Liceum Ogólnokształcącego przy Konsulacie PRL w Benghazi, Libia (1987), student Politechniki Gdańskiej (studia magisterskie jednolite, 1987-1991 i 1992-1993), Uniwersytetu w Sheffield, Anglia (studia inżynierskie, 1991-1992), Uniwersytetu w Roskilde, Dania (kurs magisterski, 1993) oraz Uniwersytetu Tokijskiego, Japonia (studia doktoranckie, 1994-1997). Od początku pracy zawodowej...
-
Jarosław Guziński prof. dr hab. inż.
OsobySTOPNIE NAUKOWE 2021 Tytuł profesora nauk inżynieryjno-technicznych. 2012 Stopień doktora habilitowanego nauk technicznych – Wydział Elektrotechniki i Automatyki PG. Rozprawa habilitacyjna „Układy napędowe z silnikami indukcyjnymi i filtrami wyjściowymi falowników. Zagadnienia wybrane”. Kolokwium i nadanie stopnia doktora habilitowanego 29 maja 2012 r. Monografia uzyskała nagrodę naukową Wydziału IV Nauk Technicznych Polskiej...
-
Podaż na Mazowszu a rozwój klastrów. Cz. 3
PublikacjaAutorka identyfikuje i opisuje występujące na Mazowszu inicjatywy klastrowe, szczególną uwagę poświęcając klastrom rolniczym. W ostatnich latach obserwuje się systematyczny przyrost sformalizowanych układów klastrowych w całym kraju. W przypadku inicjatyw klastrowych w woj. mazowieckim - część z nich kształtuje się w sposób naturalny - w oparciu o występujące mechanizmy rynkowe, ale większość powstała i sformalizowała się w odpowiedzi...
-
Adam Wronkowski dr inż.
OsobyDoktor nauk społecznych w dyscyplinie geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna. Adiunkt na Wydziale Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Należy do Zakładu Gospodarki Przestrzennej i Projektowania Urbanistycznego. Moje zainteresowania naukowe obejmują geografie dzieci i osób młodych, w tym w szczególności niezależną mobilność, sprawczość i wzajemne...
-
Geodezja i Kartografia - 2021-2022lato
Kursy OnlineKurs dla studentów semestru 4 na kierunku Gospodarka Przestrzenna
-
XXXII Wieczór z Ekonomią - on-line
WydarzeniaGościem wieczoru będzie prof. Dariusz Filar z Uniwersytetu Gdańskiego, a tematem autorska książka "Na błędnym kursie. Polityka i gospodarka Polski w latach 2015-2020".
-
STATYSTYKA - GP (zima 2022/23)
Kursy OnlineStatystyka - wykład i ćwiczenia - kierunek Gospodarka Przestrzenna
-
Techniki plastyczne i prezentacyjne
Kursy OnlineWłaściwy kurs jest umieszczony na kierunku Gospodarka przestrzenna sem I