Filtry
wszystkich: 837
-
Katalog
- Publikacje 671 wyników po odfiltrowaniu
- Czasopisma 8 wyników po odfiltrowaniu
- Osoby 18 wyników po odfiltrowaniu
- Projekty 4 wyników po odfiltrowaniu
- Laboratoria 1 wyników po odfiltrowaniu
- Zespoły Badawcze 1 wyników po odfiltrowaniu
- Kursy Online 56 wyników po odfiltrowaniu
- Wydarzenia 29 wyników po odfiltrowaniu
- Dane Badawcze 49 wyników po odfiltrowaniu
Wyniki wyszukiwania dla: kwadratowe operatory stochastyczne
-
Assessment of Connectivity-based Resilience to Attacks Against Multiple Nodes in SDNs
PublikacjaIn Software Defined Networks (SDNs), the control plane of a network is decoupled from its data plane. For scalability and robustness, the logically centralized control plane is implemented by physically placing different controllers throughout the network. The determination of the number and placement of controllers is known as the Controller Placement Problem (CPP). In the regular (i.e., failure-free) state, the control plane...
-
Towards a method for detecting large roll motions suitable for oceangoing ships
PublikacjaThe concept of autonomous merchant ships is quite recent. The increasing interest in autonomous vessels is nowadays calling for smart technologies that are supposed to replace the human actions on board. This involves troublesome issues related to ship safety. In the future, decision-making processes that are conventionally performed by human beings on board ship will be moved ashore to the control centre and maybe even completely...
-
Adaptive Algorithm of a Tap-Changer Controller of the Power Transformer Supplying the Radial Network Reducing the Risk of Voltage Collapse
Publikacjahe development of renewable energy, including wind farms, photovoltaic farms as well as prosumer installations, and the development of electromobility pose new challenges for network operators. The results of these changes are, among others, the change of network load profiles and load flows determining greater volatility of voltages. Most of the proposed solutions do not assume a change of the transformer regulator algorithm....
-
Evaluating the risk of endometriosis based on patients’ self-assessment questionnaires
PublikacjaBackground Endometriosis is a condition that significantly affects the quality of life of about 10 % of reproductive-aged women. It is characterized by the presence of tissue similar to the uterine lining (endometrium) outside the uterus, which can lead lead scarring, adhesions, pain, and fertility issues. While numerous factors associated with endometriosis are documented, a wide range of symptoms may still be undiscovered. Methods In...
-
Operation of the Hybrid Photovoltaic-Battery System on the Electricity Market—Simulation, Real-Time Tests and Cost Analysis
PublikacjaThis paper presents research on a hybrid photovoltaic-battery energy storage system, declaring its hourly production levels as a member of a balancing group submitting common scheduling unit to the day-ahead market. It also discusses the variability of photovoltaic system generation and energy storage response. The major research questions were whether the operation of a hybrid photovoltaic-battery energy storage system is viable...
-
Własności kwantowe przemian energetycznych zachodzących w silnikach o zapłonie samoczynnym = Quantum properties of energy transformation in diesel engines
PublikacjaW pracy uzasadniono, że w badaniach własności energetycznych silników spalinowych o zapłonie samoczynnym należy uwzględnić istniejącą w ich eksploatacji przypadkowość i nieprzewidywalność zdarzeń. Nawiązano do osiągnięć mechaniki kwantowej wskazując na wynikający z nich postulat, że wielkości nazywane komplementarnymi, mają istotną własność, która polega na tym, że niemożliwy jest jednoczesny i zarazem dokładny pomiar ich wartości....
-
Nowe protokoły transportowe w sieciach IP. Analiza porównawcza wybranych mechanizmów w protokołach SCTP i QUIC
PublikacjaZestaw protokolarny TCP/IP opisuje podstawową koncepcję organizacji pracy Internetu. Z tej racji jest przedmiotem zainteresowania oraz stałych analiz zarówno operatorów, użytkowników, jak też badaczy zagadnień sieciowych, a wreszcie i projektantów, by reagować na pojawiające się nowe potrzeby. Działania takie, przynajmniej częściowo, są wymuszane zarówno przez wymagania nowych multimedialnych aplikacji - na najwyższym poziomie...
-
Smooth least absolute deviation estimators for outlier-proof identification
PublikacjaThe paper proposes to identify the parameters of linear dynamic models based on the original implementation of least absolute deviation estimators. It is known that the object estimation procedures synthesized in the sense of the least sum of absolute prediction errors are particularly resistant to occasional outliers and gaps in the analyzed system data series, while the classical least squares procedure unfortunately becomes...
-
Projekt badawczy BRIK: Opracowanie innowacyjnej metody wyznaczania precyzyjnej trajektorii pojazdu szynowego
PublikacjaW artykule przedstawiono podstawowe informacje dotyczące projektu badawczego realizowanego na zlecenie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. przez Konsorcjum Politechniki Gdańskiej i Uniwersytetu Morskiego w Gdyni. Projekt obejmuje wykorzystanie nowoczesnych metod pomiarowych, takich jak techniki pozycjonowania satelitarnego GNSS, pomiary inercyjne INS oraz skaning laserowy LS, w procesie...
-
Insights into the microbial community of treated wastewater, its year-round variability and impact on the receiver, using cultivation, microscopy and amplicon-based methods
PublikacjaApart from chemical constituents, wastewater treatment plant (WWTP) effluents also release microorganisms that can be important to the receiving water bodies either from a sanitary point of view, or taking to the account the biogeochemical potential of the recipients. However, little is known about the treated wastewater microbial community, its composition, seasonal changes, functions and fate in the waters of the receiver. Thus,...
-
Video content analysis in the urban area telemonitoring system
PublikacjaThe task of constant monitoring of video streams from a large number of cameras and reviewing the recordings in order to find a specified event requires a considerable amount of time and effort from the system operators and it is prone to errors. A solution to this problem is an automatic system for constant analysis of camera images being able to raise an alarm if a predefined event is detected. The chapter presents various aspects...
-
Koncert Sarsy – Pióropusze Tour
WydarzeniaBliższe informacje o koncercie na stronie https://www.kwadratowa.pl.
-
Modelling of Different Aeration Modes Influencing Processes in SBR Bioreactor
PublikacjaCurrently, computer modelling together with the simulation tools tailored for that purpose constitute a very important element in planning technological changes within wastewater treatment plant. From the point of view of the WWTP operator every modification should be introduced in order to improve the quality of treated sewage with the lowest financial outlays. These requirements can be met by using computer programmes to effectuate...
-
Service and Path Discovery Extensions for Self-forming IEEE 802.11s Wireless Mesh Systems
PublikacjaWith the rapid growth of the quantity and capabilities of end-user electronic devices, both stationary and mobile, they are employed in increasing number of applications. In this situation, wireless network technologies begin to play a crucial role as networks access technologies, as cable-based solutions tend to be of limited utility in case of easily portable or mobile devices. Resulting development of wireless technologies reached...
-
Obliczenia komputerowe wybranych procesów chemicznych 2022/2023[Moduł dyscyplinarny, Grupa B]
Kursy OnlineProwadzący: dr inż. Robert Aranowski Terminy realizacji: 28.10 (piąt), godz. 17-20 18.11 (piąt), godz. 17-20 9.12 (piąt), godz. 17-20 16.12 (piąt), godz. 17-20 13.01 (piąt), godz. 17-20 Celem przedmiotu jest zapoznanie doktorantów z oprogramowaniem i metodami numerycznymi umożliwiającymi rozwiązywanie wybranych problemów technologii i inżynierii chemicznej. Podejmowane zagadnienia: Oprogramowanie Scilab: Edytor, Przeglądarka...
-
Zdolni z Pomorza 2020 / 2021- Podstawy programowania w języku C++
Kursy OnlineCelem kursu e-learningowego jest zapoznanie uczestników z podstawami programowania w języku C++ w zakresie tworzenia programów komputerowych. Materiał przedstawiany na kursie będzie obejmował wprowadzenie do zagadnień programowania obiektowego w języku C++. Od uczniów wymagana jest podstawowa wiedza w zakresie obsługi komputerów oraz instalacji oprogramowania, w tym środowiska programistycznego. Mile widziane są wcześniejsze doświadczenia...
-
ZzP 2020 / 2021- Podstawy programowania w języku C++ - Spotkanie Akademickie 24.04.2021 r.
Kursy OnlineCelem kursu e-learningowego jest zapoznanie uczestników z podstawami programowania w języku C++ w zakresie tworzenia programów komputerowych. Materiał przedstawiany na kursie będzie obejmował wprowadzenie do zagadnień programowania obiektowego w języku C++. Od uczniów wymagana jest podstawowa wiedza w zakresie obsługi komputerów oraz instalacji oprogramowania, w tym środowiska programistycznego. Mile widziane są wcześniejsze doświadczenia...
-
Obliczenia komputerowe wybranych procesów chemicznych 2023/24 [Moduł dyscyplinarny, Grupa B]
Kursy OnlineProwadzący: dr inż. Robert Aranowski Terminy realizacji: 10.11 (piąt), godz. 17.15-20.15 17.11 (piąt), godz. 17.15-20.15 1.12 (piąt), godz. 17.15-20.15 15.12 (piąt), godz. 17.15-20.15 12.01 (piąt), godz. 17.15-20.15 Celem przedmiotu jest zapoznanie doktorantów z oprogramowaniem i metodami numerycznymi umożliwiającymi rozwiązywanie wybranych problemów technologii i inżynierii chemicznej. Podejmowane zagadnienia: Oprogramowanie...
-
Real-time simulation in non real-time environment
PublikacjaSimulation in real-time is a very useful tool because of didactical and practical benefits. Very important benefit of real-time simulation is a fact that operator’s decision can be taken into account in the same time scale as the real system would work. This enables construction of simulators, and opportunity to test control algorithms in Hardware in The Loop scheme using target industrial equipment. Professional real-time environments...
-
Kncepcja zastosowania klasycznego modelu {Preisacha w opisie histerezy mechanicznej toru kolejowego
PublikacjaW pracy przedstawiono implementację klasycznego, skalarnego modelu histerezy Preisacha w zastosowaniu do opisu zjawiska histerezy mechanicznej, występującej w torze kolejowym podczas procesu regulacji geometrycznej jego osi (tj. w trakcie przesuwania rusztu torowego w kierunku poprzecznym). Opisano zwięźle założenia teorii Preisacha oraz skalarny model matematyczny histerezy mechanicznej, oparty na rozkładzie statystycznym zmodyfikowanych...
-
Analiza i badania pomiarowe dokładności lokalizowania terminali ruchomych w sieciach komórkowych
PublikacjaJakość oferowanych przez operatorów sieci komórkowych usług o wartości wzbogaconej (usług dodanych) zależy od efektywności metod estymacji położenia geograficznego terminala ruchomego MS (Mobile Station). Dokładność istniejących w sieciach komórkowych metod lokalizacyjnych jest niewystarczająca, szczególnie w odniesieniu do usług związanych z wywołaniem w niebezpieczeństwie. Obecnie, do najbardziej popularnej w sieciach komórkowych...
-
Analiza zachowań tłumu w multimedialnym systemie bezpieczeństwa
PublikacjaW niniejszym referacie zawarto opis metody detekcji zachowań tłumu na podstawie analizy obrazu. Koncepcja docelowego wykorzystania to wspomaganie pracy operatorów w systemach monitoringu, w szczególności podczas imprez masowych, np. na stadionach wyposażonych w wiele kamer. Celem opracowanej metody jest wykrywanie normalnych oraz potencjalnie niebezpiecznych zachowań tłumu, takich jak: panika, kierunkowy ruch masy ludzi, czy gromadzenie...
-
The New Test Procedure for Group-Type Composition of Base Oils of Lubricating Oils, Especially Emitted into the Environment
PublikacjaMineral base oil, a product of multistep fine refining of the relevant fractions from vacuum distillation of crude oil, is a main component of so-called mineral lubricating oils containing aliphatic and alicyclic substituted aromatic hydrocarbons, i.e., derivatives of benzene and biphenyl. Mineral lubricating oil is composed mostly of mineral base oil and a low amount of enriching additives, most often products of advanced organic...
-
Zintegrowane sterowanie predykcyjne stężeniem tlenu w reaktorze biologicznym
PublikacjaW pracy został opracowany nowy hierarchiczny system sterowania stężeniem tlenu w reaktorze biologicznym dla oczyszczalni ścieków pracującej w technologii osadu czynnego oraz została przeprowadzona jego walidacja na drodze symulacji działania w oparciu o dane rzeczywiste. Trajektoria tlenu do realizacji jest wyznaczona przez wyższą warstwę sterowania oczyszczalnią ścieków pracującej w technologii osadu czynnego lub też jest zadana...
-
ARTIFICIAL MODEL IN THE ASSESSMENT OF THE ALGORITHM OF OBJECTS RECORDED BY LASER SCANNING SHAPE DETECTION (ALS/TLS)
PublikacjaBrief description of the study and used methods. Brief description of the study and used As part of the preparatory work aimed to create the application solution allowing for the automation of searching objects in data, obtained in the scanning process using ALS (Airborne Laser Scanning) or TLS (Terrestrial Laser Scanning), the authors prepared a artificial (synthetic, theoretical) model of space, used for the verification of operation...
-
Voice command recognition using hybrid genetic algorithm
PublikacjaAbstract: Speech recognition is a process of converting the acoustic signal into a set of words, whereas voice command recognition consists in the correct identification of voice commands, usually single words. Voice command recognition systems are widely used in the military, control systems, electronic devices, such as cellular phones, or by people with disabilities (e.g., for controlling a wheelchair or operating a computer...
-
Macro-nutrients recovery from liquid waste as a sustainable resource for production of recovered mineral fertilizer: Uncovering alternative options to sustain global food security cost-effectively
PublikacjaGlobal food security, which has emerged as one of the sustainability challenges, impacts every country. As food cannot be generated without involving nutrients, research has intensified recently to recover unused nutrients from waste streams. As a finite resource, phosphorus (P) is largely wasted. This work critically reviews the technical applicability of various water technologies to recover macro-nutrients such as P, N, and...
-
Systemic analysis of a manufacturing process based on a small scale bakery
PublikacjaThe main aim of the article is to present two new innovative concepts of reliability of a functioning manufacturing system in the process of making bread in small-scale bakeries. Reliability is understood as one of the representations of an operator acting on specifc streams in time to - t. One of these represents the global reliability of a system as a function of parallel action of all the streams of the system in time to to...
-
Automatic localization and continous tracking of mobile sound source using passive acoustic radar
PublikacjaA concept, practical realization and applications of the passive acoustic radar for localization and continuous tracking of fixed and mobile sound sources such as: cars, trucks, aircrafts and sources of shooting, explosions were presented in the paper. The device consists of the new kind of multi-channel miniature three dimensional sound intensity sensors invented by the Microflown company and a group of digital signal processing...
-
Computer-Aided Diagnosis of COVID-19 from Chest X-ray Images Using Hybrid-Features and Random Forest Classifier
PublikacjaIn recent years, a lot of attention has been paid to using radiology imaging to automatically find COVID-19. (1) Background: There are now a number of computer-aided diagnostic schemes that help radiologists and doctors perform diagnostic COVID-19 tests quickly, accurately, and consistently. (2) Methods: Using chest X-ray images, this study proposed a cutting-edge scheme for the automatic recognition of COVID-19 and pneumonia....
-
Zaawansowane Przetwarzanie Sygnału
Kursy OnlinePrzedmiot prezentuje wybrane metody przetwarzania sygnałów w bardzo szerokim obszarze zastosowań. Ilustruje najnowsze osiągnięcia w tym zakresie, wsparte wybranymi publikacjami. Zajęcia są podzielone na wykład (15 h) i seminarium (15 h). Podstawowe pojęcia dotyczące cyfrowego przetwarzania sygnałów, zalecana literatura Analiza widmowa gęstość widmowa mocy, widmo falkowe, polispektra i gęstość widmowa mocy skrośnej Efekty...
-
Reliability and types of diagnosis in the process of diesel engine operation
PublikacjaThe article presents complexity of the problem concerning development of diagnosis with defined reliability by a diagnosing system (SDG) on technical condition of marine combustion engines, especially main engines. It was shown that development of the final diagnosis, the so-called initial operation diagnosis, on the operational usability (fDG on PEx) of a main engine in particular, is not possible without prior development of...
-
Stable indirect adaptive control based on discrete-time T-S fuzzy model
PublikacjaThis paper presents an indirect adaptive fuzzy control scheme for uncertain nonlinear asymptotically stable plants.A discrete-time T-S fuzzy input-output model is employed to approximate the unknown plant dynamics. The T-S fuzzy model is fed with its own states, which are indeed its past outputs, rather than the measurements from the plants. Entirely based on this model, a feedback linearization control law is designed by using...
-
Stable indirect adaptive control based on discrete-time T-S fuzzy model
PublikacjaThis paper presents an indirect adaptive fuzzy control scheme for uncertain nonlinear asymptotically stable plants.A discrete-time T-S fuzzy input-output model is employed to approximate the unknown plant dynamics. The T-S fuzzy model is fed with its own states, which are indeed its past outputs, rather than the measurements from the plants. Entirely based on this model, a feedback linearization control law is designed by using...
-
Ekspertyza w zakresie dostępności kolejowych obiektów obsługi podróżnych z niepełnosprawnościami oraz ograniczoną możliwością poruszania
PublikacjaEkspertyza dotyczy oceny dostosowania zintegrowanych węzłów przesiadkowych do potrzeb osób z ograniczoną sprawnością, w tym osób z niepełnosprawnościami. Węzły komunikacyjne stanowią ważny element zwiększania niezależności osób z ograniczoną sprawnością i poprzez możliwość skorzystania z różnych środków transportu zwiększa się obszar do którego mogą dotrzeć. W ekspertyzie wskazano, aby wypełnić wymagania wytycznych TSI PRM, a także...
-
Automatyka zabezpieczeniowa zgodna z IEC 61850 w sieci rozproszonych źródeł i zasobników energii
PublikacjaZdecentralizowane wytwarzanie i magazynowanie energii elektrycznej jest wdrażane na świecie zarówno w ramach inteligentnych sieci elektroenergetycznych (ang. Smart Grids), jak i mikro-sieci (ang. Microgrids). Prawidłowe funkcjonowanie takich sieci wymaga automatyki zabezpieczeniowej opartej na kompatybilnej i wydajnej infrastrukturze komunikacyjnej na poziomie zakładów energetycznych i operatorów przesyłowych, zautomatyzowanych...
-
Automatic Regularization by Quantization in Reducible Representations of CCR: Point-Form Quantum Optics with Classical Sources
PublikacjaElectromagnetic fields are quantized in a manifestly covariant way by means ofa class of reducible "center-of-mass N-representations" of the algebra of canonical commutationrelations (CCR). The four-potential Aa(x) transforms in these representations as aHermitian four-vector field in Minkowski four-position space (without change of gauge), butin momentum space it splits into spin-1 massless photons and two massless scalars. Whatwe...
-
Gdańskie otwarcie roku akademickiego 2022/2023
WydarzeniaPierwszego października, w sercu Gdańska, przy dźwięku carillonów odgrywających Gaudeamus igitur, kilkanaście gdańskich uczelni uroczyście otworzy rok akademicki 2022/2023.
-
Jazz na Politechnice
WydarzeniaNa scenie wystąpi trio „Immortal Onion”, które w swojej twórczości nawiązuje do wielu gatunków muzyki, m.in.: jazzu, muzyki filmowej, minimalizmu i fusion.
-
Podstawy metod numerycznych 2024
Kursy Online1.(0,5 godz.) Zasady dobrego programowania. Testowanie i usuwanie błedów. 2. (2 godz.) Metody znajdowania miejsc, zerowych funkcji, w tym: metoda bisekcji, metoda Newtona-Raphsona, metoda fałszywych pozycji, metoda Secansa i metody hybrydowe. 3. (2 godz.) Interpolacja, w tym, interpolacja Lagrange"a i interpolacja Hermite"a.4. (2 godz.) Interpolacja cd., funkcje gięte.5. (2 godz.) Rozwiązywanie układów równań liniowych: metoda...
-
Podstawy metod numerycznych
Kursy Online1.(0,5 godz.) Zasady dobrego programowania. Testowanie i usuwanie błedów. 2. (2 godz.) Metody znajdowania miejsc, zerowych funkcji, w tym: metoda bisekcji, metoda Newtona-Raphsona, metoda fałszywych pozycji, metoda Secansa i metody hybrydowe. 3. (2 godz.) Interpolacja, w tym, interpolacja Lagrange"a i interpolacja Hermite"a.4. (2 godz.) Interpolacja cd., funkcje gięte.5. (2 godz.) Rozwiązywanie układów równań liniowych: metoda...
-
Przegląd Piosenki BAZUNA
Wydarzenia49. Ogólnopolski Turystyczny Przegląd Piosenki Studenckiej BAZUNA 2021 po raz drugi w wersji online
-
UpGrid System SCADA dla sieci niskiego i średniego napięcia
ProjektyProjekt realizowany w Katedra Elektroenergetyki zgodnie z porozumieniem 646531 z dnia 2014-12-05
-
Badanie metod i projektowanie usług lokalizacyjnych w sieciach radiokomunikacyjnych
PublikacjaW pracy przedstawiono wybrane problemy lokalizowania obiektów w sieciach radiokomunikacyjnych, w tym komórkowych. W pierwszej kolejności zostały przedstawione nowe zasady budowy i działania systemu wywołania w niebezpieczeństwie na morzu, z wykorzystaniem infrastruktury sieci komórkowej. Na podstawie zebranych danych pomiarowych w warunkach morskich została opracowana nowa, bardziej dokładna metoda estymacji położenia terminala...
-
Niezawodność komunikacji zgodnej z IEC 61850 w elektroenergetycznych sieciach inteligentnych
PublikacjaFunkcjonowanie sieci inteligentnych wymaga kompatybilnych i niezawodnych platform komunikacyjnych na poziomie przemysłowych wytwórców, operatorów sieci przesyłowych oraz rozproszonych konsumentów i wytwórców energii. Przedłużające się prace nad standaryzacją w tym zakresie opóźniają wytwarzanie komponentów sieci inteligentnych. Tymczasem w niektórych krajach normę IEC 61850 traktuje się jako dotyczącą właśnie sieci inteligentnych....
-
Assessing Tram Infrastructure Safety Using the Example of the City of Gdańsk
PublikacjaAnalysis of Gdańsk’s tram network statistics shows that incidents are quite frequent (about 650 within 5 years) and mostly involve collisions and crashes. As well as reducing the tram systems’ efficiency and reliability, incidents have a nega-tive effect on road safety. As Polish cities extend their tram networks, they must also ensure that their existing networks are safe. This is to be achieved by conducting safety assessments....
-
Koncert Walentynkowy
WydarzeniaKwartet smyczkowy „Golden Gate String Quartet” wykona wraz z wokalistką Izabelą Krasucką znane utwory w niesamowitych aranżacjach.
-
Modelowanie procesów transportowych (PG_00045922) TRANSPORT II st. 1 sem.- sem.letni 2022/2023 Jacek Oskarbski
Kursy OnlineModele systemu transportu. Rozłożenie potoków w sieciach transportowych. Otoczenie systemu transportowego. Prognozowanie rozwoju systemów transportowych. Dynamika procesów transportowych. Definicje: system obsługi masowej, sieć kolejkowa, sieć transportowa, proces transportowy. Grafowa reprezentacja sieci transportowej. Klasyfikacja systemów obsługi masowej. Dyscypliny obsługi. Podział systemów kolejkowych. Niemarkowskie systemy...
-
Modelowanie procesów transportowych (PG_00045922) TRANSPORT II st. 1 sem.- sem.letni 2021/2022 Jacek Oskarbski
Kursy OnlineModele systemu transportu. Rozłożenie potoków w sieciach transportowych. Otoczenie systemu transportowego. Prognozowanie rozwoju systemów transportowych. Dynamika procesów transportowych. Definicje: system obsługi masowej, sieć kolejkowa, sieć transportowa, proces transportowy. Grafowa reprezentacja sieci transportowej. Klasyfikacja systemów obsługi masowej. Dyscypliny obsługi. Podział systemów kolejkowych. Niemarkowskie systemy...
-
Modelowanie procesów transportowych (PG_00045922) TRANSPORT II st. 1 sem.- sem.letni 2023/2024 Jacek Oskarbski
Kursy OnlineModele systemu transportu. Rozłożenie potoków w sieciach transportowych. Otoczenie systemu transportowego. Prognozowanie rozwoju systemów transportowych. Dynamika procesów transportowych. Definicje: system obsługi masowej, sieć kolejkowa, sieć transportowa, proces transportowy. Grafowa reprezentacja sieci transportowej. Klasyfikacja systemów obsługi masowej. Dyscypliny obsługi. Podział systemów kolejkowych. Niemarkowskie systemy...