Filters
total: 2117
filtered: 1618
-
Catalog
- Publications 1618 available results
- Journals 2 available results
- People 82 available results
- Inventions 18 available results
- Projects 10 available results
- Laboratories 4 available results
- Research Teams 15 available results
- Research Equipment 26 available results
- e-Learning Courses 331 available results
- Events 9 available results
- Offers 1 available results
- Open Research Data 1 available results
Chosen catalog filters
displaying 1000 best results Help
Search results for: STEROWANIE KSZTAŁTOWE
-
Technical diagnostics as a tool in decision control of combustion engines operation process
PublicationW referacie scharakteryzowano stochastyczną sytuację decyzyjną wynikającą z funkcjonowania silników spalinowych w dowolnym systemie eksploatacyjnym i na tym tle przedstawiono propozycje zastosowania diagnostyki technicznej do sterowania procesem eksploatacji tych silników. Podano także interpretacje modelu diagnostycznego w ujęciu semantycznym z uwzględnieniem metod diagnostycznych: klasycznej i uproszczonej, w których dany model...
-
Przykłady zastosowań
PublicationW rozdziale przedstawiono przykładowy sposób analizy funkcji systemów sterowania i zabezpieczeń w odniesieniu do turbozespołu o strukturze typu: kocioł-turbina-generator. Ryzyko związane z eksploatacją turbozespołu zależy od różnych czynników i rozwiązań technicznych, organizacyjnych oraz od zastosowanych podsystemów sterowania, zabezpieczeń oraz systemów E/E/PE związanych z bezpieczeństwem. Jednym z elementów takiego podsystemu...
-
Klasyfikacja segmentów obrazu na litery i nielitery
PublicationArtykuł przedstawia metody oceny podobieństwa figur do liter opracowane dla potrzeb urządzenia do lokalizacji i odczytu napisów z przeznaczeniem dla osób niewidomych. Ocena dotyczy kształtów segmentów znajdowanych na obrazie zawierającym potencjalny tekst (np. witryna sklepu, drzwi z wizytówką, autobus z numerem linii). Celem tej oceny jest wyodrębnienie segmentów obrazu reprezentujących tekst i przekazanie ich do systemu rozpoznawania...
-
Zastosowanie elektronicznych zmysłów w analizie żywności. Zastosowanie elektronicznego języka w analizie żywności.
PublicationW dzisiejszych czasach konsumenci zwracają dużą uwagę na takie cechy żywności jak: zapach, smak i wygląd. Ze względu na to naukowcy od wielu lat podejmują próby naśladowania ludzkich narządów zmysłów za pomocą urządzeń określanych jako elektroniczne zmysły. Zaliczamy do nich elektroniczny nos i język oraz komputerowy system rozróżnienia barw i kształtów. Elektroniczny język znany również jako sztuczny język lub czujnik smaku,...
-
Statistical data of hull main parameters useful for preliminary design of SWATH ships
PublicationW artykule przedstawiono rezultaty badań dotyczących statystycznych relacji głównych parametrów projektowych kadłuba statków typu SWATH, wykonanych w oparciu o zebrane w literaturze przedmiotu dane o ponad osiemdziesięciu statkach. Zależności statystyczne przedstawiono w postaci histogramów: długości statku L, histogramów wartości stosunków długości do szerokości L/B, długości do wysokości bocznej L/H, długości pływaków do ich...
-
DIAMENTY JAKO PRZYKŁAD INWESTYCJI ALTERNATYWNEJ
PublicationW artykule scharakteryzowano determinanty decydujące o powodzeniu inwestycji w diamenty. Cel artykułu to zbadanie, jak masa, czystość, szlif, kolor, jednostka certyfikująca i kształt wpływają na cenę diamentu. Aby określić wpływ tych cech na cenę diamentu, zbudowano pięć modeli ekonometrycznych. Dla realizacji postawionego celu badawczego wykorzystano charakterystyki dla ponad 265 tysięcy diamentów. W wyniku przeprowadzonej analizy...
-
Autentyczność na zajęciach zwiększających kompetencje w użyciu specjalistycznego języka angielskiego
PublicationWłączenie zasobów i aktywności online do sylabusa tradycyjnego kursu akademickiego wymaga restrukturyzacji programu nauczania w celu osiągnięcia efektu synergii. Rozwój technologii internetowych umożliwił edukatorom przejście od czysto instruktywistycznych praktyk dydaktycznych do zajęć opartych na ideach konstruktywistycznych i konstrukcjonistycznych. Dzięki zmianie paradygmatu nauczanie i uczenie się jest bardziej ukierunkowane...
-
Voltage and Reactive Power Load Flow Optimization in the Power System Using Fuzzy Logic
PublicationThe paper presents issues related to voltage control in the power system. An original method of reactive power flow optimization is considered, which leads to improved voltages in the power system and reduced active power losses. The optimization method is based on a procedure that employs fuzzy logic and is supported by a gradient search algorithm. The method has been implemented in PLANS software and verified.
-
Five-phase squirrel-cage motor. Construction and drive properties
PublicationThis paper presents the simulation and experimental results of a five-phase squirrel-cage induction motor. The new machine has been designed to operate in a drive system with third harmonic rotor flux injection in order to improve the motor torque utilization. The motor structure, the mathematical model as well as the laboratory prototype have been described. The motor speed-torque characteristics and transients are elaborated...
-
La construction d`une chambre d`etalonnage a l`Universite Technique de Gdańsk.
PublicationOmówiono konstrukcję stanowiska badawczego komory kalibracyjnej. Przedstawiono stosowane warunki brzegowe z systemem sterowania oraz kalibrację pływakowych czujników przemieszczeń. Podano sposób formowania masywu gruntowego.
-
Wpływ parametrów spawania metodą 136 na ilość wodoru dyfundującego w stopiwie
PublicationW pracy przedstawiono wyniki badań zmian nawodorowania stopiwa drutu proszkowego powodowanych przez założone wartości podstawowych parametrów spawania. Dzięki zastosowaniu teorii planowania eksperymentu stwierdzono, że największy wpływ na Sterowanie wartościami parametrów spawania może prowadzić do zmiany klasy drutu w zakresie H5-H15.
-
Szybkie prototypowanie SCR w systemach automatyki napędu elektrycznego
PublicationBudowę układu napędowego poprzedza okres badań i prób uruchomieniowych poszczególnych elementów składowych. Sprawdzenie układu sterowania jest elementem, który wymaga najwięcej czasu, a błędy mogą spowodować uszkodzenia w części energoelektronicznej układu. W rozdziale przedstawiono metodę szybkiego prototypowania wykorzystywaną przy uruchamianiu nowych układów napędowych. Połączenie procesora sygnałowego z komputerem umożliwia...
-
Significance of technical diagnostics in decision control of combustion engines operation process.
PublicationW artykule scharakteryzowano stochastyczną sytuację eksploatacyjną wynikającą z funkcjonowania silników spalinowych w dowolnym systemie eksploatacyjnym i na tym tle przedstawiono propozycję zastosowania diagnostyki technicznej do sterowania procesem eksploatacji tych silników. Podano także interpretację modelu diagnostycznego w ujeciu semantycznym z uwzględnieniem metod diagnostycznych: klasycznej i uproszczonej, w ktorych dany...
-
Emulator silnika wiatrowego
PublicationOptymalne przetwarzania enegrii wiatru w elektrowniach wiatrowych wymaga zmiennej prędkości kątowej wału prądniocy. Strategie sterowania optymalnego i i algorytmy sterowania maszyną są złożone i9 wymagają w trakcie prac badawczych starannego sprawdzania. W rzeczywistej elektrowni wiatrowej badania zależą od wiatru i są ponadto kosztowne i niewygodne. Budowa modelu laboratoryjnego elektrowni wiatrowej z emulatorem wiatru pozwala...
-
Sprzęganie w inteligentnych sterownikach mikroprocesorowych
PublicationPrzedstawiono ideę realizacji wymiany informacji pomiędzy systemem komputerowym i obiektem sterowania. Opisano metodę sprzężenia bezpośredniego i z wymianą potwierdzeń. Zaprezentowano ideę sprzęgania mikrokontrolera z obiektami o działaniu ciągłym z zastosowaniem układów konwerterów A/C i C/A. Szczególny nacisk położono na dobór częstotliwości próbkowania i warianty stosowanych filtrów analogowych i cyfrowych. Opisano techniki...
-
Metoda wektorowej modulacji szerokości impulsów pięciofazowego falownika napięcia
PublicationW artykule przedstawiono metodę wektorowej modulacji szerokości impulsów pięciofazowego falownika napięcia. W takim przekształtniku załączenie wektorów aktywnych powoduje jednoczesne formowanie dwóch wektorów napięcia wyjściowego. Komplikacja sterowania wynika z tego, że położenie obu wektorów napięcia oraz ich długości są wzajemnie zależne. Rozwiązanie zaproponowane w pracy umożliwia jednak niezależne formowanie dwóch wektorów...
-
Artificial neural network based sensorless control ofinduction motor.
PublicationW artykule przedstawiono bezczujnikowy układ sterowania silnikiem indukcyjnym wykorzystujący sztuczne sieci neuronowe (ANN). Sieć neuronową wykorzystano w regulatorze prędkości silnika. Zaprezentowano wyniki badań symulacyjnych.
-
Speed observer system for advanced sensorless control of induction motor.
PublicationW pracy przedstawiono obserwator prędkości silnika asynchronicznego zastosowany w układzie sterowania ze zmiennymi multiskalarnymi oraz regulatorem predykcyjnym prądu. Zawarto wyniki badań symulacyjnych i eksperymentalnych.
-
Wykorzystanie źródeł rozproszonych zainstalowanych w sieci SN do celów regulacji U i Q - praca w stanie ustalonym
PublicationW artykule przedstawiono i omówiono przykładowe wyniki badań pokazujące potencjalne możliwości wykorzystania źródeł rozproszonych zainstalowanych w sieci SN, w procesie sterowania U i Q.
-
Rozwiązania konstrukcyjne układów chłodzenia cieczą silników tłokowych
PublicationW artykule przedstawiono różne rozwiązania konstrukcyjne układów chłodzenia tłokowych silników spalinowych. Szczególną uwagę poświęcono sposobom chłodzenia cylindrów. Zwrócono uwagę na możliwości sterowania parametrami pracy układów.
-
Pointing device for elders with low cost and mixed manual-gaze control interface
PublicationW artykule przedstawiono projekt interfejsu pozwalającego na zastąpienie standardowej myszki komputerowej sterowaniem wzrokowym, z nieznacznym manualnym wspomaganiem. Manualne wspomaganie ma na celu korekcję współrzędnych kursora.
-
Wykonanie i oprogramowanie robota kroczącego
PublicationJednym z najpopularniejszych robotów kroczących jest robot o sześciu nogach – heksapod. Artykuł przedstawia projekt, wykonanie i oprogramowanie heksapoda. Sterowanie robotem polega na odpowiednim ustawieniu wartości wychylenia serwomechanizmów, które dają możliwość poruszania się poszczególnych odnóży. W urządzeniu sterującym zaimplementowano różne typy chodu robota.
-
Koncepcja i projekt żurawia pokładowego z kompensacją ruchu statku na fali
PublicationW artykule przedstawiono rozwiązanie konstrukcyjne oraz schemat napędu i sterowania hydraulicznego żurawia pokładowego przeznaczonego do przeładunku towarów jednostkowych, w tym niebezpiecznych, w warunkach morskich. Wymienione uwarunkowania i dodatkowe wymagania dotyczące warunków pracy oraz parametrów geometrycznych w tym bardzo ograniczonej wysokości żurawia miały decydujący wpływ na jego konstrukcję i kinematykę, a także na...
-
Wpływ układów regulacji grupowej na stabilność napięciową systemu elektroenergetycznego.
PublicationW węzłach wytwórczych współpracujących z siecią przesyłową stosuje się układy regulacji grupowej napięcia i mocy biernej. Układ regulacji grupowej węzła wytwórczego- (RGWW) - swoim sterowaniem (nadrzędnym) obejmuje wszystkie układy regulacji biorące udział w procesie U i Q w wężle tzn. regulatory generatora, regulatory transformatorów blokowych (ewentualnie), regulatory transformatorów sprzęgłowych. W węzłach przesyłowych stosuje...
-
Modelowanie układu napędowego z przełączalnym silnikiem reluktancyjnym
PublicationW pracy zaprezentowano sposób modelowania przełączalnego silnika reluktancyjnego wraz z całym układem napędowym. Przełączalne silniki reluktancyjne, w odróżnieniu od silników innych typów, wymagają zasilania z przekształtnika energoelektronicznego wraz z systemem sterowania. Dla analiz symulacyjnych pełnego układu jest pożądane dysponowanie modelem obwodowym przełączalnego silnika reluktancyjnego. Obwodowy model silnika jest szczególnie...
-
Badania eksperymentalne prostownika osiemnastopulsowego o mocy 150 kVA z opcjonalnym szeregowym energetycznym filtrem aktywnym
PublicationW artykule przedstawiono system sterowania oraz wybrane wyniki badań eksperymentalnych przekształtnika AC / DC składającego się z osiemnastopulsowego diodowego prostownika na bazie dławików sprzężonych i szeregowego energetycznego filtra aktywnego. Przebadano i porównano trzy konfiguracje przekształtnika o mocy 150kVA: (1) osiemnastopulsowy prostownik bez dodatkowych elementów, (2) prostownik z dodatkowym dławikiem sieciowym oraz...
-
Robust continuous-time controller design via structural Youla-Kučera parameterization with application to predictive control.
PublicationPraca dotyczy projektowania ciągłoczasowego sterowania liniowymi układami SISO o niepewnych parametrach w celu uzyskania nominalnej i odpornej stabilności oraz nominalnej i odpornej jakości regulacji. Specyficzne zastosowanie koncepcji parametryzacji Youli-Kučery (YK) prowadzi do nowego zastosowania obserwatorowych struktur sterowania. Metoda ta została połączona z nominalną strategią uogólnionego sterowania predykcyjnego CGPC,...
-
Ekonomiczne i środowiskowe aspekty zagospodarowania wód opadowych
PublicationCharakterystyczne problemy zagospodarowania wód opadowych z uwzględnieniem specyfiki regionalnej na przykładzie miasta Leszna. Konieczność poszukiwań rozwiązań alternatywnych. Kontrowersje wokół finansowania zagospodarowania wód opadowych. Możliwości sterowania systemami
-
Generator synchroniczny jako regulowane źródło napięcia i mocy biernej
PublicationW referacie przedstawiono problemy sterowania i regulacji generatora synchronicznego jako podstawowego elementu hierarchicznej wielopoziomowej struktury regulacji napięć i rozpływu mocy biernej w krajowym systemie elektro-energetycznym.
-
Dynamika układu wieloczłonowego podlegającego więzom opisującym punktowy kontakt pomiędzy układem i nieruchomą krzywką
PublicationPraca opisuje zagadnienia modelowania dynamiki układów wieloczłonowych ze skleronomicznymi więzami dwustronnymi. Modelowany układ ma strukturę zamkniętego wieloboku. Zamknięcie struktury wynika z obecności kontaktu pomiędzy układem wieloczłonowym i nieruchomą krzywką. W pracy skoncentrujemy się na równaniach więzów. Rozważania ograniczymy do analizy układów płaskich. Sformułowano ogólna postać równań więzów. Łączy ona równania...
-
Wpływ zawiesiny ściernej dawkowanej w sposób wymuszony na wydajność docierania jednotarczowego elementów ceramicznych
PublicationPrzedstawiono zagadnienia związane z przygotowaniem zawiesiny ściernej w docieraniu maszynowym powierzchni płaskich. W badaniach zastosowano wymuszony sposób dozowania zawiesiny mikroziaren ściernych na docierak żeliwny. Układ wymuszający umożliwiał sterowanie ilością nanoszonej substancji ściernej w zadanym przedziale czasu oraz wielkością obszaru zawiesiny dozowanej na powierzchnię roboczą docieraka.
-
Selected problems of navigation of educational mobile robot
PublicationW artykule przedstawiono ideę sterowania układem autonomicznego robota mobilnego skonstruowanego do celów edukacyjnych. Opisano strukturę mechaniczną układu, układy sensorów oraz zakres możliwości wynikających z działania oprogramowania robota.
-
Active Damping of Impulse-Excited Flexible Plate Vibration
PublicationArtykuł prezentuje metodę aktywnego tłumienia drgań podatnej płytki wzbudzanych impulsowo. Układ sterowania składa się z aktywych wzbudników piezoelektrycznych przymocowanych do przedmiotu. Efektywnośc metody została potwierdzona badaniami eksperymentalnymi.
-
Inverse Integration of the Open Channel Flow Equations
PublicationW artykule przedstawiono metodę obliczeń umożliwiającą całkowanie równań przepływu nieustalonego w kanałach otwartych (równań de Saint Venanta) wstecz. Dyskutowano także przydatność równania retencji w zagadnieniu sterowania przepływem.
-
e-Technologie w kształceniu inżynierów, czyli nowoczesna edukacja pokolenia mediów cyfrowych
PublicationTechnologie informacyjno-komunikacyjne zmieniają współczesną edukację i pozwalają na wprowadzanie innowacyjnych metod przekazywania wiedzy i zdobywania umiejętności. Popyt na wiedzę jest ogromny – kształtuje go coraz bardziej zaawansowane technologicznie i infor - macyjnie społeczeństwo oraz rynek pracy, na którym wiele osób, pracujących w zawodach do tej pory nie wymagających umiejętności cyfrowych, stanęło...
-
Enhanced Remote Control Providing Medical Functionalities
PublicationThis paper presents the enhanced remote control and its role in pervasive healthcare in the home. The device was equipped with health-related measurement modules and a message-processing unit. Preliminary results are presented for monitoring of a pulse, hand tremors, grip forces, and for self evaluation procedures. The interaction of the device with the smart environment is presented and discussed.
-
Analiza niezawodności człowieka z uwzględnieniem aspektów zarządzania alarmami
PublicationW artykule przedstawiono zagadnienie analizy warstwowego systemu zabezpieczeń z uwzględnieniem błędu człowieka-operatora. W analizie bezpieczeństwa funkcjonalnego systemów sterowania i zabezpieczeń istotną kwestią jest dokonanie redukcji ryzyka poprzez warstwy zabezpieczeniowo ochronne. W referacie przeanalizowano system składający się z trzech warstw: podstawowego systemu sterowania BPCS, systemu alarmowego AS oraz systemu automatyki...
-
Zintegrowany układ napędu hydraulicznego nowatorskiego systemu wodowania łodzi ratunkowych z dużego statku pasażerskiego
PublicationPrezentowany artykuł jest kontynuacją prac [5,6 i7] dotyczących nowatorskich koncepcji urządzeń ewakuacji ludzi z dużych statków pasażerskich. Przedstawiono w nim nowy zintegrowany układ napędu i sterowania hydraulicznego wyciągu łańcuchowego z zamocowanymi na nim łodziami ratunkowymi oraz furto-rampy rufowej. Dodatkowymi elementami nowości jest zastosowanie tu furto-rampy z elementem wypornościowym i zwiększenie jej funkcji do...
-
Synchronizacja i wydzielanie KSE z pracy równoległej w UCTE
PublicationPrzedstawiono problematykę związaną z wydzielaniem Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) z pracy równoległej w ramach UCTE, jak również problematykę ponownej synchronizacji.Ponadto rozważano możliwości sterowania przepływami mocy w liniach transgranicznych.
-
A design proposal of driving system for roof segments and gantry crane of ecological floating dock
PublicationW pracy przedstawiono propozycję napędu segmentów przesuwnego zadaszenia oraz suwnicy ekologicznego doku pływającego. Proponowany układ napędowy oparto na zastosowaniu elektrycznych silników asynchronicznych z zewnętrznym sterowaniem częstotliwościowym prędkości obrotowej.
-
Bezpieczeństwo funkcjonalne i ochrona informacji w obiektach i systemach infrastruktury krytycznej - analiza i ocena
PublicationW niniejszym rozdziale monografii przedstawiono bardzo aktualną problematykę związaną z analizą bezpieczeństwa funkcjonalnego rozproszonych systemów sterowania i automatyki zabezpieczeniowej w obiektach infrastruktury krytycznej, wykorzystujących przemysłową sieć komputerową, z uwzględnieniem zagadnień ochrony informacji. W obiektach tego typu systemy sterowania i automatyki zabezpieczeniowej są projektowane jako systemy rozproszone,...
-
Rodzaje informacji rynkowych a termin realizacji rozwoju nowego produktu
PublicationWyniki badania empirycznego przeprowadzonego wśród krajowych przedsiębiorstw wysokiej techniki pokazały, że tylko stosowanie informacji o potencjalnych nabywcach w rozwoju nowego produktu pozytywnie wpływa na czas realizacji tego rozwoju. Stosowanie w trakcie takiego rozwoju zarówno informacji o konkurencji, jak i ogólnych informacji rynkowych nie miało statystycznie istotnego wpływu na termin wykonania projektu nowego produktu.
-
Robustness of the Rotor-router Mechanism
PublicationW pracy rozważano model eksploracji grafu nieskierowanego przez pojedynczego agenta, w którym sterowanie agentem odbywa się zgodnie z zasadą ''rotor-router'' (inaczej: ''Propp machine''). Przeanalizowano czas stabilizacji agenta do trajektorii w postaci cyklu Eulera w przypadku wystąpienia zaburzeń w grafie: usunięcie krawędzi, dodanie krawędzi, lokalna zamiana portów
-
System wizyjny sterujący zrobotyzowanym stanowiskiem spawania wymienników ciepła
PublicationW pracy przedstawiono system wizyjny, służący do sterowania pracą zrobotyzowanego stanowiska spawania. Zadaniem systemu jest rozpoznawanie spawanego obiektu oraz wygenerowanie odpowiedniej trajektorii palnika robota na podstawie otrzymanej informacji wizyjnej.
-
System EiB w laboratorium oświetlenia i instalacji elektrycznych.
PublicationW artykule omówiono zasadę działania sytemu EIB wykorzystywanego m.in. do sterowania oświetleniem, ogrzewaniem w nowoczesnych obiektach budowlanych. Zaprezentowano zbudowane stanowisko laboratoryjne, które umożliwia modelowanie instalacji elektrycznych w inteligentnym budynku.
-
Mechatronic design for improve current performences of machines : Chapter 3
PublicationPrzedstawiono wybrane zagadnienia z zakresu projektowania mechatronicznego w zastosowaniu do maszyn służących do transpoetu wibracyjnego w procesie suszenia i do przecinarek ściernicowych. Opisano układy sterowania i optymalizację parametrów technologicznych.
-
Symulacja komputerowa obiektu dynamicznego na przykładzie biogazowni
PublicationW artykule przedstawiono symulator czasu rzeczywistego biogazowni rolniczej. Przedstawiony symulator obejmuje obiegi biomasy, biogazu a także obieg grzewczy wraz z systemem sterowania urządzeniami układów biogazowni oraz wizualizacją procesów. Badania koncentrowały się na wykonaniu symulatora, który odzwierciedla istniejące instalacje. Oprogramowaniem służącym do symulacji jest system CFD (Computational Fluid Dynamics) dający...
-
Układ regulacji strumienia stojana silnika asynchronicznego oparty na modelu multiskalarnym.
PublicationW ostatnim okresie w laboratoriach Katedry Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych Politechniki Gdańskiej przeprowadzono obszerne badania bez-czujnikowego układu sterowania silnikiem indukcyjnym z obserwatorem prędkości kątowej wirnika. Układ sterowania oparto na modelu multiskalarnym silnika induk-cyjnego otrzymanym w rezultacie przyjęcia wektorów prądu stojana i strumienia wirnika. W niniejszym artykule przedstawiono strukturę...
-
Generowanie składowej zerowej w układzie z filtrem wyjściowym falownika napięcia
PublicationW referacie przedstawiono analizę metod sterowania falownikiem napięcia pod kątem generowania składowej zerowej w przebiegu wyjściowym napięcia. Wskazano metody, w których składowa zerowa powstaje w rezultacie dodawania trzeciej harmonicznej i jej wielokrotności do przebiegów napięć fazowych w celu zwiększenia możliwości generowania podstawowej harmonicznej. Pokazano, że składowa zerowa generowana jest w każdej metodzie sterowania...
-
Organizacja ruchu pociągów w obrębie stacji a oszczędność energii
PublicationW artykule przytoczono podstawowe zasady organizacji ruchu kolejowego. Wyodrębniono elementy sieci kolejowej oraz wskazano obszar stacji kolejowej jako najistotniejszy z punktu widzenia organi-zacji ruchu dla celów zmniejszenia zużycia energii trakcyjnej z uwzględnieniem rekuperowanej ener-gii. W dalszej części odwołano się do spotykanych w literaturze rozwiązań sterowania czasem posto-ju na stacji oraz sterowania czasem jazdy...